Connect with us

Justisa & Krime

Kompeténsia CAC Kona-bá Investigasaun Korrupsaun Atribui bá PCIC, Posibilidade TL La Kumpre Lei UNCAC

Published

on

Hatutan.com, (03 Jullu 2024), Díli- Relatóriu  Grupu Traballu Reforma Justisa nian kona-bá reforma justisa iha área prevensaun no kombate korrupsaun nian bele iha posibilidade la kumpre Lei UNCAC artigu 6 ne’ebé rekere estadu parte sira tuir sira-nia sistema legal estabelese ajénsia ida naran komisaun anti korrupsaun atu dedikadu bá prevene no kombate korrupsaun.

Lee Mós: Ministru Justisa Promete Sei Ko’alia Kona-bá Irregularidade no Abuzu Podér iha PCIC

Sumáriu relatóriu balun kona-bá reforma justisa. Foto/repro

Dokumentu relatóriu Grupu Traballu Reforma Justisa ne’ebé lidera husi antigu Ministra Justisa, Lúcia Maria Brandão Lobato ne’e propoin atu halo transferénsia  investigasaun  kazu korrupsaun iha CAC nian bá fali Polísia Sientífika Investigasaun Kriminál (PCIC). Nune’e CAC sei foku de’it bá prevensaun korrupsaun nian.

Membru Parlamentu Nasionál (PN)  husi Bankada CNRT, Natalino dos Santos fó opiniaun katak CAC nian kompeténsia mak atu servisu kombate korrupsaun  no PCIC nia servisu ne’e atu haree no análize kona-bá krime ne’ebé ameasa bá integridade nasaun nian liuliu iha krime.

Advertisement

“Ita konsidera katák sira foti parsiál de’it katák durante tinan ida nian laran, mosu vakun iha instituisaun CAC  laiha komisáriu, tanba komisáriu CAC tenke eleitu husi Parlamentu Nasionál, entaun deputadu politíka sira dada bá dada mai entaun fatin ne’ebá vakun hela labele hala’o nia servisu. Tanba ida-ne’e mak PCIC asumi responsabilidade atu haree kona-bá krime sira, maibé nia la halo prosesu kona-bá CAC nian. Sé sira fó pareser katák PCIC tenke foti tiha kompeténsia CAC nian ne’e sira nia paraser ne’e paralelu hela ne’ebé laiha substánsia,” Deputadu Natalino dos Santos hateten hodi responde  Hatutan.com iha PN,  Kuarta (03/07/2024).

Tuir nia, CAC eziste  iha kompeténsia hala’o nia servisu tuir lei ne’ebé mak delega bá nia no PCIC iha servisu ketak ida nia halo nia servisu la hanesan ho CAC.

Iha fatin hanesan  membru Bankada FRETILIN, Nurima Ribeiro Alkatiri, fó hanoin katak PCIC mós iha niankompeténsia, maibé kestaun agora ne’e tenke husu bá sé mak ukun ne’e tanbasa sira muda, maibé naran katák luta bá kombate korrupsaun ne’e tenke la’o duni, labele muda bá muda mai, maibé to’o ikus luta bá kombate korrupsaun ne’e laiha.

“Ha’u seidauk haree relatóriu Komisaun Reforma Justisa nian  ne’e, maibé ami sempre levanta kestaun ida-ne’e iha plenária no partilla komunikadu imprensa, kestaun la’ós de’it atu halo de’it prevensaun ka kombate. Tanba ita iha Ministériu Públiku ne’ebé mak agora iha prokuradór no adjuntu ida espesifiku para luta kontra korrupsaun, kestaun mak imparsialidade husi ema ne’ebé agora tuur iha CAC ne’e iha ka lae,” Nurima Alkatiri aprezenta nia duvida.

Bankada FRETILIN nia preokupasaun katák sé tau ema ne’ebé mak iha funsaun politíka iha partidu ida signifiká katák sempre iha tendénsia atu laiha imparsialidade atu halo prevensaun ka kombate korrupsaun.

Advertisement

Opiniaun seluk hosi fontes balun katak daudaun ne’e parte sira iha podér komesa sobu rahun daudaun ona CAC, hahú husu muda lei nomeasaun komisáriu CAC nian iha PN, inklui aprezenta kandidatura ne’ebé nia personalidade la’ós figura independente.   

Fontes ne’e dehan governu ka hirak ne’ebé kaer ukun nafatin bele argumenta katak sira la viola lei UNCAC artigu 6 tanba Governu la taka  CAC, maibé ho separa tiha kompeténsia investigasaun kazu korrupsaun CAC nian bá fali PCIC ne’e hatudu sobu CAC no hafraku kedas  CAC.  Seidauk tan, komisáriu foun CAC ne’ebé mai nanis husi ema partidu ukun ne’e nian.

Informasaun seluk kona-bá situasaun  atuál  iha PCIC nia laran hatudu nia pesoál investigadór sira balun komete iha kazu abuzu podér, korrupsaun no kazu disiplinár, maibé kazu sira-ne’e kuaze maioria taka ka nonook ho de’it.

Jornalista Estajiária: Zita Menezes

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Justisa & Krime

Ohin, Suspeitu Na’in-90 Kazu Scam Call Centre Ulmera no Comoro Submete Ba Interogasaun Dahuluk iha Tribunál

Published

on

By

Hatutan.com, (16 Jullu 2026) Díli-Porta-vós Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) Superintendente-Xefe Polísia, João Belo dos Reis, informa, Kinta ohin, (16/07/2026), sei submete suspeitu na’in-90  ba julgamentu interogasaun dahuluk iha Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Díli (TJPID).

(more…)

Continue Reading

Justisa & Krime

Advogadu Kontesta Detensaun “Ilegál” PCIC Hasoru Xinés Na’in-tolu Ne’ebé Hela iha Eis-Minitru Rui Gomes Nia Rezidénsia

Published

on

By

Hatutan.com, (15 Julu 2026), Díli – Advogadu privadu  José Pedro Camões, submete rekursu Habeas Corpus bá Tribunál Rekursu (TR)  hodi kontesta detensaun  ne’ebé nia parte konsidera “illegal” husi Polísia  Sientífiku Investigasaun Kriminál (PCIC- sigla-portugés) bá Xinés na’in-tolu (3) ne’ebé toba ka hela  iha rejidénsia  privadu eis-Ministru Finansa Rui Gomes nian  iha Fomento II, Díli.

(more…)

Continue Reading

Justisa & Krime

Parte Sira Involve Fasilita Jet Privadu Aterra iha AIPNL, PDHJ Husu Autoridade Kompetente Halo Investigasaun Sériu

Published

on

By

Hatutan.com, (14 Jullu 2026) Díli-Provedór Direitus Humanos no Justisa (PDHJ), Virgílio da Silva Guterres “Lamukan” husu  Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL), Polísia Sientífika Investigasaun Kriminál (PCIC -Sigla Portugés)  ho Ministériu Públiku (MP) atu halo investigasaun  sériu, labele ‘Pilih kasih’ ba   parte sira envolve iha polémika aterra jet privadu ho tipu Cessna  Citation 700 Longitude (C700) iha Aeroportu Internasionál Prezidente Nicolau Lobato (AIPNL), Kuarta, 01 Jullu 2026.

(more…)

Continue Reading
Advertisement

Trending