Connect with us

Nasionál

Hahalok Ofisiál Mídia SEKOMS Bele Fó Impaktu Ba Índise Liberdade Imprensa Timor-Leste

Published

on

Hatutan,com, (05 Fevereiru 2026), Díli– Membru Parlamentu Nasionál husi Bankada CNRT, Cedelizia Faria dos Santos, konsidera  hahalok atitude ofisiál mídia Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Tito Livio ne’ebé impede jornalista Hatutan.com halo kobertuta iha resintu Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públika (RTTL,E.P) ne’ebé nu’udár mós espasu públiku bele fó impaktu ba índise liberdade imprensa iha Timor-Leste iha nivel global no rejionál.

Lee Mós: Impede Jornalista Hatutan.com, Conselho de Imprensa Konsidera Ofisiál Mídia SEKOMS Komete Violasaun Grave Ba Konstutisaun RDTL

Membru PN husi Bankada CNRT,Cedelizia Faria dos Santos. Foto/Zita Menezes

Sita husi https://rsf.org/en/index hatudu iha tinan 2025 Timor-Leste nia índise liberdade imprensa okupa iha númeru 39 ho skor 71.79 husi tinan 2024 ne’ebé okupa númeru 20 iha nivel global husi nasaun 180.

Deputada Cedelizia Faria dos Santos hateten, jornalista sira  iha liberdade  atu hetan informasaun no públika informasaun ba públiku tuir mandatu Konstituisionál artigu 40 ho 41 kona-ba Liberdade espresaun ho Liberdade imprensa. Tyanba ne’e, la bele iha kualker parte, liuliu funsionáriu Estadu sira halo fali interferénsia  ba liberdade imprensa.  

Advertisement

“Sé asuntu normal hela SEKOMS tenke garante atu Liberdade jornalista sira-nian atu halo kobertura. Ha’u dalabarak ko’alia tanba kada tinan ita Timor-Leste nia índise liberdade imprensa iha nivel global ne’e tuun beibeik. Ha’u hanoin ho aktu SEKOMS nia ofisiál mídia nian impede jornalista Hatutan.com halo kobertura iha espasu públliku iha RTTL,E.P la bele fó impaktu, selae asaun ki’ikoan sira ne’e bele fó impaktu ba iha liberdade imprensa ita-nian,” Deputada Cedelizia Faria dos Santos informa ba jornalista sira iha Parlamentu Nasionál, Kinta (05/02/2026).

Nia afirma maské Timor-Leste  nasaun ki’ik, maibé bianhira buat ruma akontese iha ne’e, mundu hatene kedas. Tanba ne’e, hanesan reprezentante povu iha PN, Deputada Cedelizia Faria dos Santos, lakonkorda ho aktu sira ofisiál  mídia SEKOMS halo ba jornalista Hatutan.com, no husu SEKOMS favór tau-matan ba nia subordináriu sira atu respeita trasmite legal sira ne’ebé garante Liberdade imprensa ho Liberdade espresaun.

Membru PN hosi Bankada FRETILIN, David Dias Ximenes “Mandati”. Foto/Zita Menezes

Iha sorin seluk Deputadu Bankada FRETILIN David Dias Mandati Ximenes hateten jornalista ne’e sirkulasaun livre, só iha nasaun ditadura sira mak ema impede jornalista nia movimentu, bandu dehan labele hakerek ida-ne’e, bandu la bele tama iha espasu públiku ida-ne’e no ida ne’ebá.

“Ita nia jornalista ne’e hanesan promotór propriu demokrásia, no imi halo kontrolu sosiál ne’ebé ita-nia jornalista sira ne’e tenke iha sirkulasaun livre iha espasu públiku,” Deputadu David Mandati hateten.

Membru PN ne’e espliká importante jornalista  labele insulta ema dehan na’uk-ten hanesan tolok  no julga ema dehan korrupsaun bainhria seidauk iha dezisaun tribunal, ne’e labele, tanba kode etiká jornalizmu mós la fó. Mais, kuandu sira nian opiniaun sira hato’o bazeia ba faktu no saida mak jornalista sira haree iha tereñu tuir loloos labele mosu asaun sira ne’e.

“Lolos ne’e jornalista sira hamutuk, levanta problema ne’e ba Tribunál tanba asaun ofisiál mídia SEKOMS nian ne’e  tendénsia  atu  halo jornalista sira nonook, ne’e ita haree mós hela, maibé la signifiká katak jornalista sira tauk, labele halo ida-ne’e, sira tenke halo nafatin, jornalista sira mós forma  dezemvolvimentu iha rai laran ita labele impede fali sira servisu no reportajen,” nia hateten.

Advertisement

Nia afirma kuandu iha buat ruma ne’ebé laloos jornalista sir abele haruka karta ba nia redasaun ka halo keixa ba Conselho de Imprensa de Timor-Leste hanesna órguan regulador ba komunikasaun sosiál atu foti medida.  

Konolójia Ofisiál Mídia SEKOMS Tito Livio Impede Jornalista Hatutan.com

Iha loron 03 fulan-Novembru tinan 2026, ho baze ba informasaun ka ajenda SEKOMS nian ne’ebé asesor SEKOMS, Augusto Sarmento “Turky Reis” partilla iha grupu WhatsApp, ho nia konteudu orijinál “Agenda – Ohin 3 fevereiru 2026 SECOMS aprezenta Prezidente rttl foun ba iha RTTL Oras 10:00”  Nune’e, jornalista Hatutan.com, Marcelino Tomae partilla tutan ba redasaun Hatutan.com hodi hetan autorizasaun halo kobertura ba atividade SEKOMS nian ne’e.

Ho nune’e,  hale’u  tuku 10:25  dadeer, jornalista Hatutan.com, Marcelino Tomae, hakat ba to’o iha resintu RTTL,E.P no bainhira nia hakat tama ba nia haree Jornalista  husi mídia seluk hanesan SMnewes T.L, Media Demokrásia ho Jornalista sira iha RTTL,E.P halo ona  kobertura  ba atividade ka serimonia Hand Over Prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu Televizaun TimorLeste Empreza Públiku (RTTL.E.P) foun, Rosário da Grasa Maia ho prezidente RTTL,E.P sesante Elizeu Isaac Fernandes ne’ebé akompaña husi SEKOMS, Expedito Dias Ximenes, no konvidadu sira seluk tan.   

Banhira jornalista Hatutan.com, Marcelino Tomae  tama bá no  hamriik  hela, seidauk to’o minutu ida, ofisiál mídia SEKOMS,  Tito Livio husik kameran  hodi mai dereita kedas hasoru Marcelino Tomae lia-tun dehan, “sé maka haruka ó mai.”

Advertisement

Marcelino Tomae nu’udár jornalista Hatutan.com hatán ofisiál mídia SEKOMS,   Tito Livio hodi dehan, “ha’u mai kobertura eventu ne’e.”

Rona tiha lia hirak ne’e,  ofisiál mídia SEKOMS,   Tito Livio mós fila-fali bá foti nia kamera  hodi kontinua foti video bá serimonia ne’e

Banhira serimonia ne’e remata, Marcelino Tomae hasé   ofisiál mídia SEKOMS Tito Livio hodi dehan, “Ita hase ha’u hanesan foin ne’e intensaun saída?”. Nune’e, Tito Livio lia-tun fali dehan, “Sé  maka konvida ó mai, sé maka haruka ó mai,  SEKOMS la fó ajenda bá  ita-boot.”

Ho ida ne’e, jornalista Marcelino Tomae simu malu ka diskuti malu kedas ho ofisiál mídia SEKOMS,   Tito Livio iha ema lubun sira nia oin, liuliu iha ema hotu ne’ebé paritispa iha serimonia ne’e, ho    nune’e, diretór ezekutivu RTTL,E.P, João Guterres no Xefe Redasaun RTTL,E.P  Jeronimo Amaral da Silva, hakat mai hodi hakalma sira dezentendimentu entre jornalista Hatutan.com, Marcelino Tomae ho ofisiál mídia SEKOMS,   Tito Livio.

Jornalista : Zita Menezes

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Deskonfia, Familiarizmu iha Rekrutamentu Kadetes Foun PNTL

Published

on

Hatutan.com, (05 Fevereiru 2026),Díli—Deskonfia, rekrutamentu kadetes foun bá Polílisia Nasionál Timor-Leste (PNTL) ne’ebé tama ona ba faze teste médiku nakonu ho prátika familiarizmu no nepotizmu.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Impede Jornalista Hatutan.com, Conselho de Imprensa Konsidera Ofisiál Mídia SEKOMS Komete Violasaun Grave Ba Konstutisaun RDTL

Published

on

Hatutan.com, (04  Fevereiru 2026) Díli– Membru Conselho de Imprensa  de Timor-Leste, Konselleiru Benevides Correia  Barros,  triste no konsidera atitude  Ofisiál Mídia Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Tito Livio,  impede Jornalista Hatutan.com iha espasu públiku iha  Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públiku (RTTL,E.P), ne’e violasaun grave hasoru Konstituisaun RDTL artigu 40 ho 41 kona-ba Liberdade Espresaun no Liberdade Imprensa.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Impede Jornalista Hatutan.com, AJAR Konsidera SEKOMS ho Nia Subordináriu Prátika Rejime Ditadura Soeharto

Published

on

Hatutan.com, (04 Fevereiru 2026), Díli–Impede jornalista  Hatutan.com halo kobertura iha espasu públiku, Rádiu Televizaun Timor-Leste Empreza Públiku (RTTL.E.P), Asia Justice and Rights (AJAR) Timor-Leste konsidera  Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Expedito  Dias Ximenes  ho nia subordináriu sira prátika rejime ditadura Soeharto.

(more…)

Continue Reading

Trending