Nasionál
Hahalok Ofisiál Mídia SEKOMS Bele Fó Impaktu Ba Índise Liberdade Imprensa Timor-Leste
Published
2 weeks agoon

Hatutan,com, (05 Fevereiru 2026), Díli– Membru Parlamentu Nasionál husi Bankada CNRT, Cedelizia Faria dos Santos, konsidera hahalok atitude ofisiál mídia Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Tito Livio ne’ebé impede jornalista Hatutan.com halo kobertuta iha resintu Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públika (RTTL,E.P) ne’ebé nu’udár mós espasu públiku bele fó impaktu ba índise liberdade imprensa iha Timor-Leste iha nivel global no rejionál.

Membru PN husi Bankada CNRT,Cedelizia Faria dos Santos. Foto/Zita Menezes
Sita husi https://rsf.org/en/index hatudu iha tinan 2025 Timor-Leste nia índise liberdade imprensa okupa iha númeru 39 ho skor 71.79 husi tinan 2024 ne’ebé okupa númeru 20 iha nivel global husi nasaun 180.
Deputada Cedelizia Faria dos Santos hateten, jornalista sira iha liberdade atu hetan informasaun no públika informasaun ba públiku tuir mandatu Konstituisionál artigu 40 ho 41 kona-ba Liberdade espresaun ho Liberdade imprensa. Tyanba ne’e, la bele iha kualker parte, liuliu funsionáriu Estadu sira halo fali interferénsia ba liberdade imprensa.
“Sé asuntu normal hela SEKOMS tenke garante atu Liberdade jornalista sira-nian atu halo kobertura. Ha’u dalabarak ko’alia tanba kada tinan ita Timor-Leste nia índise liberdade imprensa iha nivel global ne’e tuun beibeik. Ha’u hanoin ho aktu SEKOMS nia ofisiál mídia nian impede jornalista Hatutan.com halo kobertura iha espasu públliku iha RTTL,E.P la bele fó impaktu, selae asaun ki’ikoan sira ne’e bele fó impaktu ba iha liberdade imprensa ita-nian,” Deputada Cedelizia Faria dos Santos informa ba jornalista sira iha Parlamentu Nasionál, Kinta (05/02/2026).
Nia afirma maské Timor-Leste nasaun ki’ik, maibé bianhira buat ruma akontese iha ne’e, mundu hatene kedas. Tanba ne’e, hanesan reprezentante povu iha PN, Deputada Cedelizia Faria dos Santos, lakonkorda ho aktu sira ofisiál mídia SEKOMS halo ba jornalista Hatutan.com, no husu SEKOMS favór tau-matan ba nia subordináriu sira atu respeita trasmite legal sira ne’ebé garante Liberdade imprensa ho Liberdade espresaun.

Membru PN hosi Bankada FRETILIN, David Dias Ximenes “Mandati”. Foto/Zita Menezes
Iha sorin seluk Deputadu Bankada FRETILIN David Dias Mandati Ximenes hateten jornalista ne’e sirkulasaun livre, só iha nasaun ditadura sira mak ema impede jornalista nia movimentu, bandu dehan labele hakerek ida-ne’e, bandu la bele tama iha espasu públiku ida-ne’e no ida ne’ebá.
“Ita nia jornalista ne’e hanesan promotór propriu demokrásia, no imi halo kontrolu sosiál ne’ebé ita-nia jornalista sira ne’e tenke iha sirkulasaun livre iha espasu públiku,” Deputadu David Mandati hateten.
Membru PN ne’e espliká importante jornalista labele insulta ema dehan na’uk-ten hanesan tolok no julga ema dehan korrupsaun bainhria seidauk iha dezisaun tribunal, ne’e labele, tanba kode etiká jornalizmu mós la fó. Mais, kuandu sira nian opiniaun sira hato’o bazeia ba faktu no saida mak jornalista sira haree iha tereñu tuir loloos labele mosu asaun sira ne’e.
“Lolos ne’e jornalista sira hamutuk, levanta problema ne’e ba Tribunál tanba asaun ofisiál mídia SEKOMS nian ne’e tendénsia atu halo jornalista sira nonook, ne’e ita haree mós hela, maibé la signifiká katak jornalista sira tauk, labele halo ida-ne’e, sira tenke halo nafatin, jornalista sira mós forma dezemvolvimentu iha rai laran ita labele impede fali sira servisu no reportajen,” nia hateten.
Nia afirma kuandu iha buat ruma ne’ebé laloos jornalista sir abele haruka karta ba nia redasaun ka halo keixa ba Conselho de Imprensa de Timor-Leste hanesna órguan regulador ba komunikasaun sosiál atu foti medida.
Konolójia Ofisiál Mídia SEKOMS Tito Livio Impede Jornalista Hatutan.com
Iha loron 03 fulan-Novembru tinan 2026, ho baze ba informasaun ka ajenda SEKOMS nian ne’ebé asesor SEKOMS, Augusto Sarmento “Turky Reis” partilla iha grupu WhatsApp, ho nia konteudu orijinál “Agenda – Ohin 3 fevereiru 2026 SECOMS aprezenta Prezidente rttl foun ba iha RTTL Oras 10:00” Nune’e, jornalista Hatutan.com, Marcelino Tomae partilla tutan ba redasaun Hatutan.com hodi hetan autorizasaun halo kobertura ba atividade SEKOMS nian ne’e.
Ho nune’e, hale’u tuku 10:25 dadeer, jornalista Hatutan.com, Marcelino Tomae, hakat ba to’o iha resintu RTTL,E.P no bainhira nia hakat tama ba nia haree Jornalista husi mídia seluk hanesan SMnewes T.L, Media Demokrásia ho Jornalista sira iha RTTL,E.P halo ona kobertura ba atividade ka serimonia Hand Over Prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu Televizaun TimorLeste Empreza Públiku (RTTL.E.P) foun, Rosário da Grasa Maia ho prezidente RTTL,E.P sesante Elizeu Isaac Fernandes ne’ebé akompaña husi SEKOMS, Expedito Dias Ximenes, no konvidadu sira seluk tan.
Banhira jornalista Hatutan.com, Marcelino Tomae tama bá no hamriik hela, seidauk to’o minutu ida, ofisiál mídia SEKOMS, Tito Livio husik kameran hodi mai dereita kedas hasoru Marcelino Tomae lia-tun dehan, “sé maka haruka ó mai.”
Marcelino Tomae nu’udár jornalista Hatutan.com hatán ofisiál mídia SEKOMS, Tito Livio hodi dehan, “ha’u mai kobertura eventu ne’e.”
Rona tiha lia hirak ne’e, ofisiál mídia SEKOMS, Tito Livio mós fila-fali bá foti nia kamera hodi kontinua foti video bá serimonia ne’e
Banhira serimonia ne’e remata, Marcelino Tomae hasé ofisiál mídia SEKOMS Tito Livio hodi dehan, “Ita hase ha’u hanesan foin ne’e intensaun saída?”. Nune’e, Tito Livio lia-tun fali dehan, “Sé maka konvida ó mai, sé maka haruka ó mai, SEKOMS la fó ajenda bá ita-boot.”
Ho ida ne’e, jornalista Marcelino Tomae simu malu ka diskuti malu kedas ho ofisiál mídia SEKOMS, Tito Livio iha ema lubun sira nia oin, liuliu iha ema hotu ne’ebé paritispa iha serimonia ne’e, ho nune’e, diretór ezekutivu RTTL,E.P, João Guterres no Xefe Redasaun RTTL,E.P Jeronimo Amaral da Silva, hakat mai hodi hakalma sira dezentendimentu entre jornalista Hatutan.com, Marcelino Tomae ho ofisiál mídia SEKOMS, Tito Livio.
Jornalista : Zita Menezes
You may like
Nasionál
Índise Korrupsaun Timor-Leste iha Klasifikasaun 73, FONGTIL Konsidera Prevensaun Korrupsaun Seidauk La’o Di’ak
Published
4 days agoon
12/02/2026
Hatutan.com, (12 Fevereiru 2026), Díli– Índise persesaun korrupsaun globál ne’ebé Timor-Leste iha klasifikasaun 73 husi nasaun 180, hatudu katak medida prevensaun no kombate korrupsaun seidauk la’o di’ak iha nivel polítika nasionál.
Nasionál
Governu Rekoñese Irregularidade iha Rekrutamentu Kadete PNTL
Published
4 days agoon
12/02/2026
Hatutan.com, (12 Feveiru 2026), Díli– Governu rekoñese irregularidade iha prosesu rekrutamentu kadete Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL). Ho nune’e, Governu se kria komisaun internasionál ne’ebé envovle mós Polísia Portugal ho Austrália atu kurije irregularidade sira-ne’e.
Nasionál
Índise Persesaun Korrupsaun 2025, Timor-Leste iha Klasifikasaun 73 Husi Nasaun 180
Published
5 days agoon
11/02/2026
Hatutan.com, (11 Fevereiru 2026), Díli- Relatóriu survey husi Transparénsia Internasionál kona-bá Índise Persesaun Korrupsaun tinan 2025 iha setór públiku, hatudu Timor-Leste tama iha klarifikasaun 73 husi nasaun 180.

PNTL Detein Suspeita HRA Sona Nia Laen

PNTL Sei Atua Minoridade Utiliza Motór Elétriku

Prezidente Komisaun B Konsidera Média Mak Inventa Iregularidade iha Rekrutamentu PNTL

Estradisaun Fujitvu Kalumban Mali Depende Desizaun PGR

Polísia Sei Regula Motór Sira Estasiona iha Trotoár Área Palásiu Governu

DIT Hahú Introdús ba Estudante Sira Kona bá Seguransa ba Dadus Importante

IGJ Legaliza Corais Timor bá Atividade Futu-Manu

STOP PRESS: Ministru Nino Pereira Konsumu Dose Kontamina ho Frasku Halo Nanál Kanek no Ran

Indonesia dan Timor-Leste Perkuat Kerjasama Ekonomi, Sosial Budaya, dan Pariwisata

Governu Indika BTK Hadi’a Trotoár Naksobu iha Área Bebora

Asesu Gratuita HATUTAN.com

Hafoin Ferias Judisiáriu PGR Sei Ko’alia Kazu Set-top Box RTTL,E.P

Xefe Estadu TL Kondekora Militár Korea Súl Ne’ebé Mate iha Oé-Cusse

PCIC Detein MG Lori Osan Falsu Hosi Inglaterra

PR Simu Karta Kredensial Husi Embaixadór Brunei Darussalam ho Reinu España
Trending
Justisa & Krime1 week agoPDHJ Husu Anula no Suspende Rekrutamentu Kadetas PNTL Foun
Defeza & Seguransa6 days agoFM Konsidera MI Inkapasidade no Fase-Liman iha Polémika Rekrutamentu Kadete PNTL
Nasionál6 days agoArmazén Sentrál INFPM Rejista Total Reajente Atinje 88%
Nasionál1 week agoKandidatu Ajente PNTL Sei Koordena ho Universitáriu Sira Organiza Manifestasaun
Desportu1 week agoEzekutivu FFTL 2026-2030 Kompromete Konsentra Servisu iha Atividade Juvinil no Dezenvolvimentu Infraestrutura
Nasionál4 days agoGovernu Rekoñese Irregularidade iha Rekrutamentu Kadete PNTL
Nasionál1 week agoPDHJ: Ofisiál Mídia SEKOMS Impede Hatutan.com Halo Kobertura iha Espasu Públiku RTTL,E.P Ne’e Krime
Justisa & Krime6 days agoSuspeitu Kazu Violasaun no Koasaun Seksuál iha Hera Aumenta Ba Na’in-Haat








