Connect with us

Polítika

Governu ho PN Hahú Halo Diskusaun Ba Proposta Lei Rejime Juridikú no Pratiká Arte-Marsiál

Published

on

Hatutan.com, (05 Marsu  2026), Díli-Governu liu husi Ministériu Juventude, Desportu, Arte  no Kultura (MJDAC) ho Ministériu Interiór  (MI), Kinta (05/03/2026), hahú halo audiénsia ho Komisaun G Parlamentu Nasionál ne’ebé trata Asuntu Edukasaun, Joventude no Sidadania, hodi halo diskusaun  kona-bá proposta Lei Nú.24/Vi (3) Rejime Juridiká no Pratiká Arte-Marsiál ne’ebé insiativa mai husi Governu hodi bele regulariza arte-marsiá di’ak liután iha futuru.

Lee Mós: Governu Kontinua Suspende Prátika Arte-Marsiál

Organizasaun Arte Marsiál (0AM) hamutuk 18 halo deklarasaun hodi harii dame no promete sei luta ba prevensaun konflitu ho violénsia iha komunidade, durante kampaña to’o eleisaun Parlamentár iha Jinaziu Desportu Díli, Kinta 13 fulan-Abríl 2023. Foto/Dok.

Hafoin audiénsia ho Komisaun G PN, Ministru Interiór Francisco da Costa  Guterres hateten  membru arte-marsiál sira maiória  joventude Timoroan, nune’e Governu tenke loke espasu sira  no mobiliza mós sira atu bele involve aan iha prosesu konstrusaun estadu no konstrusaun nasaun nian.

“Depois haree katak ita iha situasaun ne’ebé mak iha problema iha ita nian rai, liuliu ligasaun ho arte-marsiál entaun ita mós iha hanoin ida katak ita la’ós atu bandu de’it ka atu suspende bei-beik arte-marsiál maibé ita mós presiza regulariza sira para sira mós hola parte iha dezenvolvimentu nasionál,” Ministru Interiór, Francisco da Costa Guterres  informa ba jornalista sira.

Advertisement

Governu  hola inisiativa propoin proposta lei ne’e mai iha Konsellu Ministru aprová no agora iha Parlamentu Nasionál atu regulariza kona-bá pontu tolu mak hanesan tuir mai ne’e:

  1. Haree liu kona-bá saida mak arte-marsiál no define didi’ak sira nian papél, no mós  haree kona-bá kestaun legalidade sira.
  2. Ko’alia kona-bá regularizasaun kona-bá arte-marsiál ne’e rasik karik presiza iha rekizitu balu atu bele sai organizasaun ida arte-marsiál no ezizte iha Timor atu bele hala’o sira nian atividade loro-loron ne’ebé mak iha responsabilidade ba Estadu
  3. Bainhira arte-marsiál sira la kumpri regra ne’ebé mak iha mak sira mós sei hetan medida sansaun balu ne’ebé mak Estadu sei fó, atu nune’e, sira kontinua la’o tuir regra sira ne’ebé mak iha.

“Tanbasa mak ita tenke hamosu lei ne’e, tanba ita haree kondisaun real iha ita nian rai iha problema barak, ita la’ós duun maibé iha situasaun real ne’ebé mak iha durante ne’e ami servisu hamutuk   Komisaun Reguladór Arte-Marsiál (KRAM) no Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL)  sira la’o ba tereñu haree katak presiza duni regulariza sira hodi bele la’o tuir regra no ezerse sira nian funsaun hanesan membru iha organizasaun arte-marsiál ho di’ak no kontribui buat balu ba rai ida-ne’e,” Francisco da Costa Guterres esplika.

Nia afirma iha lei ne’e define mós inkompatibilidade ba iha ajente estadu nian balu ezemplu hanesan PNTL  no F-FDTL ne’e iha inkompatibilidade ho arte-marsiál, katak membru PNTL no F-FDTL tenke hili ida entre servisu no arte-marsiál no mós inkompatibilidade ba ofisiál justisa no majestradu sira tanba  sira mós hala’o funsaun importante no sira kaer hela sistema justisa.

Iha fatin hanesan Ministru MJDAC, Nelio Isaac Sarmento hateten lei ne’e mai atu regula di’ak liután arte-marsiál iha Timor-Leste no evita problema sira ne’ebé sempre akontese beibeik iha teritóriu Timor-Leste.

“Ita lakohi ita nian nasaun ne’e bei-beik ho problema violénsia, entaun ho lei ida-ne’e bainhira aprova ita sei iha tán dekretu-lei ne’ebé atu regula rekejitu sira ne’ebé regula ba arte-marsiál sira,” Ministru Nelio Isaac Sarmento hateten.

Nia dehan bainhira lei ne’e  vigora ona, Governu  sei hasai fali avizu ida ba arte-marsiál sira hotu, atu komesa hahú rejistu foun tuir rekizitu ne’ebé mak lei hateten, tanba ne’e mak agora fó hanoin iha prosesu diskusaun  PN sei bolu parte relevante sira atu bele fó mós ideia relasiona ho lei ne’e rasik.

Advertisement

Prezidente komisaun G trata suntu Edukasaun Joventude no Sidadania Deputadu Armando Lopes hateten komisaun G hahú halo audiénsia ho Ministériu ne’ebé fó insiativa ba lei referé hodi husu sira nia ideia molok tama ba diskusaun iha  espesialidade.

Jornalista: Zita Menezes

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Konsellu Ministru Aprová Projetu Rezolusaun Kona-Bá Konta Satélite Tasi Nian

Published

on

By

Hatutan.com, (20 Fevereiru 2026), Díli– Konsellu Ministru, Sesta (20/02/2026), aprová projetu rezolusaun Governu ne’ebé aprezenta hosi Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão  kona-bá Konta Satélite Tasi nian.

(more…)

Continue Reading

Polítika

PM Xanana Sei Vizita Munisípiu Avalia Desentralizasaun Governu Lokál

Published

on

By

Hatutan.com, (19 Fevereiru 2026), Díli – Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, iha loron 24 Fevereiru to’o 18 Marsu 2026,  hala’o vizita bá munisípiu sira hodi avalia implementasaun planu desentralizasaun governu lokál.

(more…)

Continue Reading

Polítika

Prezidente Komisaun B Konsidera Média Mak Inventa Iregularidade iha Rekrutamentu PNTL

Published

on

By

Hatutan.com, (13 Fevereiru 2026), Díli-Prezidente Komisaun B Parlamentu Nasionál (PN) ne’ebé trata Asuntu Negósiu Estranjeiru, Seguransa no Defeza, Domingos Augusto “Deker”, konsidera iregularidade iha rekrutamentu Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) ne’e média mak inventa sasán tun-sa’e tanba la bazeia ba faktu ka realidade.

(more…)

Continue Reading

Trending