Connect with us

Polítika

Lere: “Ha’u Ba CCF La’ós Atu Kompete Malu”

Published

on

Hatutan.com, (03 Fevereiru 2022), Dili-Eis Xefe Estadu Maiór Jenerál FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL), Tenente Jenerál reformadu, Titó Cristóvão da Costa “Lere Anan Timur”, esklarese katak nia ho nia ekipa ba Comite Central FRETILIN (CCF) atu foti kartaun membru FRETILIN, la’ós atu ba kompete-malu ka hadau-malu podér iha  FRETILIN nia laran.

Notísia iha Relasaun: BREAKING NEWS: CCF “Taka”, Lere ho Ekipa Seidauk Foti Kartaun Membru FRETILIN

Lere Anan Timur halo konferénsia imprensa iha nia rezidensia, Dili, 03 Fevereiru 2022. Foto/Hatutan.com

Tuir ajenda katak Lere Anan Timur ho nia ekipa atu ba CCF foti kartaun membru FRETILIN iha kedas loron, 01 fulan-Fevereiru 2022. Maibé tanba CCF “feriadu” loron Implek ka tinan foun Xinés nian, la konsege ba foti.

Informasaun ne’ebé ekipa susesu kandidatura Prezidente Repúblika 2022-2027, Lere Anan Timur nian fó sai katak posivel boot Lere ho nia ekipa sira ba foti kartaun membru CCF ne’e iha Kinta (03/02/2022). Maibé,  kontinua kansela ka adia tan fali to’o loron ne’ebé seidauk fiksa. 

Advertisement

“Ha’u la ko’alia barak, primeiru, ha’u hakarak ko’alia kona-bá ha’u atu ba sede CCF, atu foti ha’u nia kartaun nu’udár militante FRETILIN nian. Maibé, ha’u altera, ha’u ba mós, ha’u FRETILIN nafatin, ha’u la ba mós, ha’u FRETILIN nafatin,” membru CCF segundu jerasaun ne’e haktuir liuhusi konferénsia imprensa ne’ebé hala’o iha nia rezidénsia iha Pantai Kelapa, Dili, Kinta ne’e.

Lere afirma, dala-ruma ema balu halo interpretasaun oioin katak, nia atu ba CCF hodi foti kartaun militante ne’e, atu kompete ho nia maluk sira ne’ebé mak oras ne’e iha hela CCF ne’ebá.

Lere rekoñese Marí Alkatiri, hanesan fundadór FRETILIN nian. Tuir Lere ida-ne’e ema ida la bele nega no la bele iha ema ida mak atu minimiza kapasidade Marí Alkatiri nian, nu’udár jestór di’ak, no ema polítiku ida.

“Ha’u nunka mehi atu ba CCF hadau ka kompete ho ha’u nia camarada sira ne’ebé mak agora atualmente iha CCF ne’ebá, no liu-liu ha’u nia maun Ramos Horta, ho ha’u nia maun Lú Olo,” Lere hateten.

Maske ne’e, iha instituisaun militár ninia laran ne’ebé mak konstituisaun bandu, militár tenke apartidária. Maibé, Lere deklara beibeik katak, nia partidu mak FRETILIN no nia ruin ho ran FRETILIN.

Advertisement

“Mas ha’u hatete katak, á prática é critéria da verdade. Ha’u FRETILIN, atu defende FRETILIN ka lutu ba nasaun tomak. Ida-ne’e ha’u labele ko’alia, situasaun ka tempu naruk ne’ebé ha’u kaer forsas armadas, maka sei ko’alia, tempu mak sei ko’alia.”

Lere deklara tán, nia la’ós ona FRETILIN bainhira rán FRETILIN nian ne’ebé mak halai hosi nia isin-lolon, mate ona. Maibé, rán ne’e sei moris hela, mak nia FRETILIN nafatin.

“Razaun ida ne’e maka ohin loro-kraik ami la bá, ha’u la bá, mas loron sei bá, tanba ha’u FRETILIN nafatin. Ha’u repete tán, ohin bá simu mós, ha’u FRETILIN, ohin la ba simu mós, ha’u FRETILIN nafatin. Ema ida labele nega, FRETILIN ida ne’ebé mak mai hosi rán no isin,” Lere deklara tán.

Lere Anan Timur mós, rejeita ho informasaun ne’ebé espalla dehan, Sekretáriu Jerál FRETILIN, Marí Bin Amude Alkatiri mak orienta taka odamatan CCF ba nia ho ekipa.

“Ne’e laloos, tanba dala-ruma ema mak hakarak halo de’it espekulasaun. Ha’u nia maun Marí nunka bele taka odamatan ba ha’u, nia hatene. Nia labele taka dalan, ne’e informasaun ida ne’e, buat sokar lia, para ita ho ita problema, mais ba ha’u ema ida lakohi halo problema ho imi,” Lere hateten tan . 

Advertisement

Dala-ruma Marí Alkatiri ho orgullu hodi hatete ba Lere katak, maske hanesan ema jenerál ida ne’ebé hatais hela farda, maibé deklara aan nu’udár ema FRETILIN.

“Ha’u hadomi ha’u nia maun sira ne’e hotu-hotu. Bele moras aat, bele buan, ha’u nia maun ne’e, maun, ha’u nia aman ne’e, aman. Ita labele dehan katak, nia moras aat, nia la’ós ha’u nia aman ne’e, laiha. Ita nega, ne’e maka ha’u hanoin katak, informasaun sira ne’e, mesak boatu de’it, sokar lia, para kria problema entre maun-alin,” Lere hateten.

1981 Sai Membru CCF 

Lere Anan Timur. Foto/Hatutan.com

Lere Anan Timur haktuir, iha 03 fulan-Marsu 1981, liuhosi konferénsia iha Maubae, eleje nia nu’udár mós membru ida iha CCF ba segunda jerasaun ninian.

Iha konferénsia ne’e, foti sira na’in-sia (9) ba membru CCF ba segunda jerasaun, no iha ne’ebá maka foti Lere, Abílio Araújo ba Prezidente FRETILIN, no mós Prezidente Repúblika no iha Maubae maka foti mós Marí Alkatiri, ba relasoins internasionál.

“Ida ne’e ami nia istória, imi lahatene, iha ne’ebé maka foti ami na’in-sia ba membru CCF da segunda jerasaun. Sira mate hotu ona, hela ha’u mesak,” dehan Lere.

Advertisement

Tenente Jenerál reformadu, Lere Anan Timur, hatutan, membru CCF ne’ebé mak harii ukun-aan ida ne’e, mak hela sira na’in-tolu. Xanana, nia (Lere), no saudozu Ma’huno Bulerek Karathayano. Maibé, nia maun Xanana nu’udár primeiru jerasaun CCF, no nia (Lere), hanesan segunda jerasaun. Tanba ne’e, Lere dehan, bainhira ema ruma mak konsidera konferénsia nasionál Maubae, la vále, maka Lere husu atu ko’alia loloos, no deklara ba públiku katak, konferénsia Maubae, la vale.

“Sé mak brani, dehan katak, konferénsia Maubae, la vále. Akta da reuniaun Maubae nian, ha’u iha, iha seluk-seluk mós iha, mais seidauk iha momentu ida ke realiza konferénsia iha ai-laran, atu disolve partidu FRETILIN. So kestaun de polítika unidade nasionál, ha’u repete tán, maun Xanana halo apelu ba forsas armadas libertasaun nasionál Timor-Leste, atu sai hosi partidu. Nia mós sai uluk, depois ami sai tuir. Ne’e kestaun estratéjiku funu nian, la’ós atu disolve. Disolve ne’e oin seluk, atu hasees ne’e, oin seluk.

Jornalista: Rogério Cárceres

 

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Polítika

Iha informasaun, Xanana sei “tula-liman” ba Ramos-Horta rekandidata ba PR 2027-2032

Published

on

By

Hatutan.com, (08 Outubru 2026), Díli—Eleisaun Prezidensiál Timor-Leste  periódu 2027-2032 besik daudaun ona. Iha ona kandidatu lubuk ida mak hala’o sira-nia movimentu atu hanesan mini kampaña hodi prepara aan ba enfrenta eleisaun prezidénsial ne’ebé sei hala’o entre fulan-Marsu tinan 2027. 

(more…)

Continue Reading

Polítika

Governu submete proposta OJE 2027 billaun 2.5 USD ba Parlamentu Nasionál

Published

on

By

Reportajen: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading
Advertisement

Trending