Connect with us

Polítika

Timor-Leste “Dezafiu no Oportunidade” Iha Tinan 20 Restaurasaun Independénsia

Published

on

Hatutan.com, (23 Maiu 2022), Díli—Timor-Leste foin selebra tinan 20 restaurasaun independénsia, iha dezafiu no oportunidade lubuk ne’ebé sai sasukat ba susesu iha mundu nia matan.

Sekretáriu Jerál g7+, Helder da Costa. Foto/g7+.

Atu haree dezafiu no oportunidade sira ne’ebé sai hanesan sasukat ba susesu Timor-Leste nian iha mundu nia matan maka, Organizasaun g7+ ho Universidade Nasionál Timor Lorosa’e (UNTL) organiza semináriu internasionál ho tema “Timor Leste: Two Decades of Peace Building And Statebuilding; Challenges and opportunities” hodi halibur ideia hosi péritu nasionál no internasionál hodi foti lisaun ne’ebé sei partilla atu bele dezenvolve Timor Leste di’ak liután.

Lee Mós: g7+ Kongratula Eleisaun Prezidensiál iha TL La’o ho Trankuilidade

Konferénsia internasionál ida-ne’e, hodi selebra mós tinan 20 restaurasaun independénsia no g7+ hamutuk ho UNTL konsiente katak, to’o ona tempu Timor-Leste hamutuk ho oradór nasionál no internasionál hotu halo reflesaun no balansu kona-bá trazitória dezenvolvimentu Timor-Leste nian durante tinan 20, lisaun saida mak Timor Leste aprende, saida mak halo ona no saida mak Timor Leste sei aplika iha futuru.

Advertisement

Objetivu loloos hosi semináriu ne’e atu fahe esperiénsia ba malu, nune’e bele haree ba Timor-Leste nia lisaun saida mak bele partilla ho nasaun sira seluk.

“Semináriu ne’e sei harer parte rua importante tranzitóriu sósiu ekonomia liuliu dezenvolvimentu sósiu ekonómiku iha Timor Leste no ida seluk maka pozisionamentu Timor Leste nian iha mundu internasionál. Ema barak mak admira ho Timor-Leste tanba foin tinan 20 restaura nia independénsia maibé buat barak mak halo ona maski iha dezafiu barak ne’ebé enfrenta,” Sekretáriu Jerál g7+, Helder da Costa hateten ba Jornalista sira iha sala auditóriu, kampus UNTL, Hera, Segunda (23/05/2022).

Timor-Leste iha ninia lideransa vizionáriu no ho sira nia atitude ba hala’o rekonsiliasaun ho Indonéziu ne’ebé ohin loron sai modelu no ezemplár iha mundu inklui  Timor-Leste rasik.

“Timor-Leste tenke kontinua nafatin projeta nia imajen iha rai-liur tanba Timor-Leste koñesidu iha mundu nu’udár pais amante da pas, pais ida ne’ebé ema bolu iha ingles “Peace Loving Country” tanba ne’e maka hanesan timoroan fó-liman hamutuk,” nia husu.

Reitór UNTL, João Martins hateten Timor-Leste  foin mak selebra tinan 20 restaurasaun independénsia no nia prosesu kontrusaun estadu g7+ no UNTL organiza hamutuk konferénsia ida-ne’e atu haree oinsa Timor Leste  nia konstrusaun da pás ne’ebé la’o durante tinan 20 nia laran hodi haree mós dezafiu saida mak Timor-Leste atravesa, oportunidade saida mak sei mai atu Timor Leste  bele halo konstrusaun ida di’ak ba nia sosiedade no nasaun.

Advertisement

Semináriu ne’e hala’o durante loron ida, ne’ebé loke hosi Prezidente Repúblika José Manuel Ramos-Horta, no partisipa hosi estudante UNTL, membru Governu, diplomata sira, sosiedade sivíl no seluk tan.

Jornalista: Vito Salvadór

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending