Connect with us

Ekonomia

Estadu Investe Ona Millaun $35 ba BNCTL

Published

on

Hatutan.com, (04 Outubru 2021), Díli—Dezde transformasaun hosi Institutu Mikrofinansa Timor-Leste (IMFTL) ba Banku Nasionál Komérsiu Timor-Leste (BNCTL sígla portugés) ho nia lisensa bankária iha 11 fulan-Jullu 2011, to’o ohin loron, Estadu investe ona millaun $35.

Hosi kapitál ne’ebé iha, BNCTL halo servisu hodi fó kréditu no konsege hetan lukru hamutuk millaun $16.

“Osan Estadu ne’ebé investe iha BNCTL ba oras-ne’e hosi totál kapitál no lukru ne’ebé iha, besik millaun $51,” Diretór Ezekutivu BNCTL, Brígido de Sousa, hateten hodi responde Hatutan.com iha Mandarin, Dili, foin lalais ne’e.

Advertisement

Ko’alia kona-bá kapitalizasaun, Estadu mak na’in ba BNCTL, tanba ne’e, kada tinan depende ba polítika Governu nian, dalaruma iha no dalaruma laiha. Ezemplu reál maka, tinan kotuk BNCTL simu millaun $5 no tinan ne’e loloos simu millaun $40 maibé tanba Covid-19 no kalamidade públika ne’ebé nasaun enfrenta iha 04 Abríl, nune’e tinan ne’e BNCTL la simu buat ida no seidauk hatene loloos kona-bá tinan oin.

Kada tinan BNCTL husu atu Estadu aumenta kapitalizasaun ba BNCTL ho kustu maizumenus millaun $50, nune’e BNCTL iha kapasidade fó kréditu barak liután no investe mós iha ninia infraestrutura, teknolojia no iha parte sira seluk hodi hadi’a di’ak liután servisu nu’udár banku.

“Kada tinan ita husu bei-beik maibé Governu iha prioridade seluk, entaun ita labele obriga. Ami la’o ho situasaun sira hanesan ne’e lai no ida-ne’e la sai hanesan difikuldade, banku nafatin fó kréditu no la’o ba oin maske ita tenke kuidadu, tanba kapitál ne’e sai hanesan fatór importante ida ne’ebé ita tenke konsidera antes ita fó kréditu,” nia hateten.

Parte BNCTL rasik husu katak, tinan tolu ba oin presiza millaun $150 no proposta ba Governu kada tinan millaun $50.

Planu sira-ne’e BNCTL aprezenta ona ba Governu, Parlamentu Nasionál (PN) no Konsellu Ministru (KM) kona-bá razaun sira hosi kapitalizasaun ne’ebé BNCTL nesesita maibé buat hotu depende ba Governu no Estadu.

Advertisement

Oras ne’e BNCTL iha osan lubuk ida ho total millaun $290 ne’ebé la uza hodi fó kréditu tanba  tau mós konsiderasaun ba BNCTL ninia kapitál rasik.

Kondisaun ida atu fó kréditu tenke aumenta mós kapitál tanba bainhira fó kréditu aas BNCTL ninia kapitál mós tun, tanba iha risku ne’ebé tenke kobre.

Bainhira Governu no Estadu hakarak atu BNCTL kontribui maka’as ba dezenvolvimentu, liu-liu apoiu setór privadu iha área produtivu-sira, entaun tenke kapitaliza BNCTL. Maibé, bainhira Governu lakohi kapitaliza BNCTL, entaun loke atu ema seluk mós bele sai asionista ba BNCTL tanba iha setór privadu lubuk ida no organizasaun internasionál balun hanesan Word Bank, Asia Development Bank (ADB) no Internasionál Finance Corporation (IFC) mak hakarak atu sai hanesan sósiu hodi kapitaliza BNCTL.

Sira husu BNCTL hakarak osan hira, bele tau no sira balun prontu atu tau to’o iha millaun $500, maibé labele tanba lei la fó dalan tanba BNCTL 100%  Estadu no lakohi iha sósiu ne’e.

Oras-ne’e úniku Ministériu Turizmu Komérsiu Indústria mak tau fundu garantia ho totál millaun $1,3 atu BNCTL bele fó kréditu ba mikro pekena empreza-sira ho nia jurus 3%  kada tinan.

Advertisement

Parte MTCI no BNCTL selebra ona MoU iha kuarta (29/09/2021) no  programa rekuperasaun ekonomia ida-ne’e sei fó liu prioridade ba setór produtivu-sira ne’ebé afeta hosi Covid-19, inklui mós setór produtivu sira ne’ebé iha koñesimentu ka abilidade tékniku, maibé laiha kapitál.

Haree ba situasaun real ne’ebé iha BNCTL no MTCI sei fasilita kréditu ba benefisiáriu-sira hosi $1.000 too $25.000.

Oras-ne’e iha mós aproximasaun hosi Ministériu Ensinu Superiór, Siénsia no Kultura (MESSK) atu BNCTL fó kréditu ba iha universidade no estudante universitáriu-sira ho garantia hosi ministériu.

Program ne’e MESSK hakarak atu  universidade sira bele  hadi’a kondisaun infraestrutura no hakbiit estudante-sira kontinua eskola. Ba estudante sira ne’ebé hetan kréditu hosi banku sei selu hikas bainhira sira remata eskola no hetan ona servisu. (bit)

Notísia iha Relasaun : BNCTL Enkoraja Investor Timoroan Asesu ba Kréditu Investimentu

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ekonomia

Presu Kombustivél Atuál iha Díli, Gazuliña Másimu $1.50 no Gazuleu $1.65/Litru

Published

on

By

Hatutan.com, (23 Abríl 2026), Díli- Asosiasaun TANE konsumidór  relata sira-nia supervizaun ba presu kombustível iha estasaun kombustíliuhosi sira nia pajina Facebook iha loron 22/04/2026,  públika presu atual sentru abastesimentu kombustível sira iha Díli laran hatudu katak kuaze loron ba loron, pesu kombustível sa’e ba beibeik.

(more…)

Continue Reading

Ekonomia

Governu Prepara Orsamentu Retifikatívu Bá Responde Nesesidade Urjente

Published

on

By

Hatutan.com, (13 Abríl 2026), Díli–  IX Governu konstitusionál liu-husi Ministériu Finansas (MF) halo ezersísiu no prepara  orsamentu Jerál  Estadu (OJE)  retifikatívu bá tinan 2026 hodi responde  bá krize ekonómia  no kombustivel iha Timor-Leste efeitu husi  funu iha Médiu Oriente.

(more…)

Continue Reading

Ekonomia

Aero Díli Hahú Voo Inaugural Ba Kuala Lumpur ho Pasajeiru Na’in-93

Published

on

By

Hatutan.com, (28 Marsu 2026), Díli-Empreza Airline Timroan nian, Aero Díli, Sábadu (28/03/2026), hahú voo inaugural  ba Kuala Lumpur, Malázia.

(more…)

Continue Reading

Trending