Baucau
Sarani Baucau Simu Dom Basílio ho Prosisaun no Matan-Been
Published
4 years agoon

Hatutan.com, (01 Novembru 2021), Baucau-Mate-isin Bispu Dioseze Baucau, Dom Basílio do Nascimento, Segunda (01/11/2021), tuku 3:45 loro-kraik, to’o ona iha Sarani Dioseze Baucau sir nia-leet.
Notísia iha Relasaun : Estadu Kondekora Dom Basílio ho Colar Órdem TL

Sarani Baucau simu mate-sin Saudozu Dom Basílio do Nascimento iha Igreja Katedral Baucau, Segunda (01/11/2021). Foto/Hatutan.com
Hafoin husik-iis iha Ospitál Nasional Guido Valadares (HNGV), Díli, iha loron 30 fulan-Outubru, Dom Basílio nia isin-mate rai iha Igreja Katedrál Dioseze Díli, durante loron rua, hodi fó espasu omenajen ikus hosi sarani Dioseze Díli no Dioseze Maliana ho órgaun soberanu RDTL ba maktoban Dom Basílio.
Iha Segunda meiudia ne’e, nai-lulik, nai-madre, Bispu Arkidioseze Metropolitanu Díli, Mgr. Virgílio do Carmo, SDB, no sarani sira hosi Dioseze Díli ho Dioseze Maliana balun, akompaña mate-isin Dom Basílio do Nascimento mai Dioseze Baucau hodi halo funeral tuir tradisaun ka kostume Igreja universal Romana nian ne’ebé deside ona iha loron 04 fulan-Novembru ne’e.
Sarani rihun-ua’in ne’ebé pertense ba Dioseze Baucau, liuliu sarani sira horik iha Parókia Santo António Baucau, ho triste no matan-been simu Dom Basílio do Nascimento, hahú kedas iha pontu entrada (Selamat Datang) parte estasaun kombustivel Nagarjo nian hodi halo prosesaun mai to’o nia rezidénsia iha Tirilolo, Baucau.
Sarani Baucau ‘haksumik-an’ iha triste no silénsiu nia-laran haree prosisaun mate-isin Dom Basílio ne’ebé lori liu iha sira-nia futar oin iha lurón sira ne’ebé sai hanesan route prosisaun nian.
Labarik feto no mane, joven feto no mane ho inan-aman no avó feto ho mane sira, nadodon sai ba hamriik iha lurón ninin, asiste prosesaun mate-isin Dom Basílio do Nascimento, ne’ebé liuhosi sira-nia uma oin, sira-nia bairru ka liuhosi sira-nia uma-tatiis.
Hosi matan ba matan, falun de’it ho matan-been. Lori hena baluk taka netik ibun no hamoos matan-been suli iha sira futar oin. Maioria hosi sarani Baucau ne’ebé asiste kadaver Dom Basílio nian ne’ebé liu daudaun iha sira futar-oin, la simu realidade ida-ne’e. La fiar katak, Dom Basílio lakon ona iha sira-nia leet.
Sarani hirak ne’ebé iha transporte hanesan karreta no motór akompaña kedas persesaun lori mate-isin Dom Basílio nian hosi Díli mai to’o Baucau. Balun fali nadodon hein iha pontu entrada Baucau nian hodi hamutuk akompaña prosesaun tama sidade laran Baucau no lori ba hatoba iha altar oin Igreja Katedrál Dioseze Baucau.

Maktoban Dom Basílio hatoba iha Altar Santu Igreja Dioseze Baucau, Segunda (01/11/2021). Foto/Hatutan.com
Serimónia simu mate-isin Dom Basílio do Nascimento, dahuluk liu iha pontu entrada entre Dioseze Baucau ho Díli iha área Bee-Ali, simu direta hosi sarani Parókia Laklobar, Saoibada, Natarbora, Laclo no sarani Manatuto hirak ne’ebé iha transporte privadu.
Sarani Parókia Manatuto, Laleia, Vemasse no Sarani Estasaun Bucoli simu maktoban Dom Basílio iha estrada ibun.
Sarani sira Baucau-Vila simu iha estasaun kombustivel Nagarjo hodi akompaña prosesaun liuhosi Vila-Nova (Tirilolo), mai iha Planaltu, liu-mai rezidénsia Bispu nian, simu hosi família-sira, hodi liu mai hosi Wailia no liubá Igreja Katedrál Baucau.
Hosi rezidénsia Bispu Basílio nian ne’e, korpu moradór no sarani sira, hotu-hotu la’o ain halo prosisaun liu hosi estrada protokolu Villa-Salazar hodi liubá Igreja Katedrál Dioseze Baucau.
Iha Katedrál oin, mate-isin Soudozu Dom Basílio nian simu hosi veteranu sira Munisípiu Baucau hodi hatún hosi karru funeráriu no hasan hodi lori mai entrega ba Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) no FALINTIL-Forsa Defeza Timor Leste (F-FDTL).
To’o iha portaun boot Igreja Dioseze Baucau nian, simu direita hosi nai-lulik sira Dioseze Baucau nian hodi hasan lori tama ba hatuba fatin iha Altar Santu nia oin.
Responsavel Frente Polítika Interna (FPI) Baucau iha tempu Conselho Nacional Resténsia Timorense (CNRT), Marito Reis, nu’udar mós veteranu ida iha dada-lia ho Hatutan.com, fó sasin katak, Saudozu Dom Basílio nia kontribuisaun ba prosesu luta ida-ne’e laiha rohan.
Marito Reis hateten, dezde asume responsabilidade hanesan Bispu Dioseze Baucau iha tinan 1997 to’o mai ukun an, nia parte iha koordenasaun no kolaborasaun ida metin tebetebes ho Saudozu Dom Basílio, oinsá halo planu no estratéjia atu salva povu Baucau hosi mate no evita violénsia iha Baucau.
“Hosi Saudozu Dom Basílio nia opiniaun, ideia no intervensaun sira, ita hotu konsege salva povu Baucau hodi masakre no mate. Ema hotu admira, munisípiu barak ema sunu no akontese masakre oioin iha tinan 1999 antes Referendu no depois Referendu, maibé Baucau iha trankulidade nafatin. Ida-ne’e hotu tama mós Saudozu Dom Basílio nia kontribuisaun,” hateten Marito Reis.
Bispu ne’ebé hahú nia misa nova hanesan Administradór Apostoliku Dioseze Baucau nian iha Baucau, iha loron 19 fulan-Marsu 1997, koñesidu hanesan Bispu ‘umorista’, no sai duni hanesan aman no mahein di’ak ba sarani rihun ba rihun iha Parókia sira ne’ebé pertense ba Dioseze Baucau.
Dioseze Baucau ho nia mahein São José pertense ba Parókia Santo António Baucau, Parókia Santo António Manatuto, Parókia Viqueque no Parókia Lautem.
Dioseze iha segundu sidade Timor-Leste nian ne’e, saran diretamente hosi Sua Santidade Papa João Paulo II ba Dom Basílio do Nascimento, iha serimónia Ordenasaun Episkopál nu’udar Bispu iha loron 6 fulan-Janeiru 1997 iha Vatikanu, Roma.
Maktoban Dom Basílio moris iha Suai, iha loron 14 fulan-Juñu 1950, no simu Ordenasaun ba Nai-Lulik iha loron 25 fulan-Juñu 1977.
Jornalista: Francisco Belo Simões
You may like
Baucau
Sarani Baucau Hala’o Viasakra Moris Hodi Hanoin Jesus Nia Terus To’o Mate
Published
10 months agoon
18/04/2025
Hatutan.com, (18 Abríl 2025), Baucau–Sarani Katóliku sira Dioseze Baucau, Sesta (18/04/2025), hala’o viasakra moris hodi hanoin hikas Jesus Nia terus to’o mate (paixaun Kristu).
Baucau
Governu Entrega Tratór Haat no Fini Hare Nakroma Kilograma 375 ba Agrikultór sira iha Vemasse
Published
12 months agoon
18/02/2025
Hatutan.com, (18 Fevereiru 2025), Baucau—Governu liuhosi Ministru Agrikultura, Pekuária, Peska no Floresta (MAPPF), entrega tratór liman unidade haat (4) ho fini hare nakroma kilograma 375 ba komunidade agrikultura Postu Administrativu Vemasse, Munisípiu Baucau.
Baucau
Prezidente Repúblika Vizita Irrigasaun Galata Ne’ebé Fornese Bee Ba Natar Ektare 600
Published
12 months agoon
17/02/2025
Hatutan.com, (17 Fevereiru 2025), Baucau– Prezidente Repúblika, José Ramos Horta, Segunda (17/02/2025), vizita diretamente ba Irrigasaun Galata iha Suku Uatuhako, Postu Administrativu Venilale, Munisípiu Baucau no Suku Uaibobo, Postu Administrativu Ossu, Munisípiu Viqueque.

PDHJ: Ofisiál Mídia SEKOMS Impede Hatutan.com Halo Kobertura iha Espasu Públiku RTTL,E.P Ne’e Krime

PDHJ Husu Anula no Suspende Rekrutamentu Kadetas PNTL Foun

Kandidatu Ajente PNTL Sei Koordena ho Universitáriu Sira Organiza Manifestasaun

Ezekutivu FFTL 2026-2030 Kompromete Konsentra Servisu iha Atividade Juvinil no Dezenvolvimentu Infraestrutura

Rekrutamentu Kadetes PNTL Diskriminativu, Ministériu Interiór ho Komandu PNTL Dezobediénsia Ba Desizaun Tribunál

DIT Hahú Introdús ba Estudante Sira Kona bá Seguransa ba Dadus Importante

IGJ Legaliza Corais Timor bá Atividade Futu-Manu

STOP PRESS: Ministru Nino Pereira Konsumu Dose Kontamina ho Frasku Halo Nanál Kanek no Ran

Indonesia dan Timor-Leste Perkuat Kerjasama Ekonomi, Sosial Budaya, dan Pariwisata

Governu Indika BTK Hadi’a Trotoár Naksobu iha Área Bebora

Asesu Gratuita HATUTAN.com

Hafoin Ferias Judisiáriu PGR Sei Ko’alia Kazu Set-top Box RTTL,E.P

Xefe Estadu TL Kondekora Militár Korea Súl Ne’ebé Mate iha Oé-Cusse

PCIC Detein MG Lori Osan Falsu Hosi Inglaterra

PR Simu Karta Kredensial Husi Embaixadór Brunei Darussalam ho Reinu España
Trending
Dili7 days agoOfisiál Mídia SEKOMS Impede Jornalista Hatutan.com Halo Kobertura iha RTTL,E.P
Justisa & Krime6 days agoTribunál Rekursu Deside Estadu Selu Kompensasaun bá Gil da Costa “Puto Naldo Rei”, Antigu Prezidente RTTL,E.P
Dili1 week agoAsidente Tráfiku iha Área Eskola UNAMET, Joven Na’in-rua Lakon Vida
Polítika1 week agoKomisaun A Preokupa Servisu Asesór iha Ministériu Sira
Nasionál6 days agoImpede Jornalista Hatutan.com, AJAR Konsidera SEKOMS ho Nia Subordináriu Prátika Rejime Ditadura Soeharto
Nasionál6 days agoKandidatu PNTL Na’in-10.597 Aprovadu Ba Faze Teste Médiku
Nasionál5 days agoImpede Jornalista Hatutan.com, Conselho de Imprensa Konsidera Ofisiál Mídia SEKOMS Komete Violasaun Grave Ba Konstutisaun RDTL
Nasionál5 days agoHahalok Ofisiál Mídia SEKOMS Bele Fó Impaktu Ba Índise Liberdade Imprensa Timor-Leste












