Connect with us

Polítika

Labele Kestiona Beibeik Saláriu Prezidente BTL,E.P Boot liu Prezidente Repúblika

Published

on

Hatutan.com, (10 Dezembru 2021), Díli—Deputadu Francisco de Vasconselhos  hanesan mós Prezidente bankada Partidu Libertasaun Populár (PLP), ‘bandu’ deputadu sira hosi bankada opozisaun kestiona beibeik iha plenária Parlamentu Nasionál (PN), kona-bá saláriu Prezidente Bee Timor-Leste no Empréza Públika (BTL,E.P), ne’ebé boot liu órgaun soberanu sira liuliu Prezidente Repúblika (PR).

Deputadu Francisco de Vasconselhos, hanesan mós Prezidente bankada Partidu Libertasaun Populár (PLP). Foto/Média PN.

Francisco de Vasconselhos bandu ne’e, tanba deputadu bankada União Democratica Timorense (UDT), Francisco David Carlos, ho Arão Noé de Jesus Amaral, hosi bankada Conselho Nacional Reconstrução Timorense (CNRT), ko’alia beibeik iha plenária kona-bá saláriu ba Prezidente BTL,E.P nian boot liu saláriu Prezidente Repúblika (PR), Francisco Guterres “Lu Olo”.

Notísia iha Relasaun:Saláriu Prezidente EDTL $6.500 no BTL $6.000 Boot Liu Prezidente Repúblika

“Ha’u deskorda ho deputadu David, deputadu Arão, deputadu ne’ebé tán mak loro-loron ko’alia de’it kona-bá BTL,E.P estruturalmente,” Francisco Vasconselhos, hateten iha ámbitu diskusaun espesialidade OJE 2022, iha plenária PN, Sesta (10/12/2021).

Advertisement

Deputadu Vasconselhos fó hanoin katak, tuir loloos, deputadu sira ko’alia kona-bá bee-moos ba komunidade, la’ós kona-bá saláriu. Tanba deputadu sira nia kna’ar atu halo ‘de’it’ fiskalizasaun.

“Ita boot sira ko’alia mak estrutura, nunka ko’alia kona-bá bee. Preokupa mak bee karik loos, fatin barak bee laiha. Kna’ar ida fiskalizasaun mak ida-ne’e. Asesór sira iha ne’e saláriu tinan ba tinan dezde Timor ukun aan rihun$18 ita boot sira nunka ko’alia,” Deputadu Vasconselhos, defende.

Deputadu hosi bankada governu ne’e dehan, governu iha kompeténsia eskluziva atu regulariza ka halo mudansa ba estrutura instituisaun sira, liuhosi dekretu governu no dekretu lei, deputadu sira ba halo de’it mak fiskalizasaun.

Kona-bá petisaun hosi funsionáriu sira ne’ebé antes ne’e servisu iha diresaun jerál água no saneamentu, ba PN, tanba lakon servisu, pertinente atu diskute. Maibe, la’ós tenke haree fali asuntu governu nian kona-bá Bee Timor.

Maske nune’e, deputadu hosi bankada Kmanek Haburas Uniddae Nasional Timoroan (KHUNTO), António Verdiál, dehan, tuir nia perspetiva hosi dimensaun ekonómika no sosiál katak, seidauk tempu atu governu hari’i BTL,E.P nu’udár empreza públika, tanba laiha retornu finanseira ba Estadu.

Advertisement

“Seidauk tempu atu hari’i empreza públika BTL,E.P, tanba retornu finanseiru ba Estadu sei laiha, mínimu teb-tebes tanba saláriu Prezidente no Vise Prezidente boot liu fali Prezidente Repúblika, Prezidente Parlamentu Nasionál, Primeiru Ministru, deputadu sira no membru governu sira hotu,” deputadu KHUNTO, António Verdial, hateten.

Deputadu Partidu Kmanek Haburas Uniddae Nasional Timoroan (KHUNTO), António Verdiál. Foto/Média PN.

Deputadu hosi bankada KHUNTO ne’e haree katak, Serbisu Diresaun Jerál Bee no Saneamentu, ne’ebé hola ona mahon iha Ministériu Obras Públika, maibé nia prestasaun serbisu ne’e ladún di’ak, kompara ho Diresaun Jerál Água no Sanemanetu.

Nune’e, husu ba governu atu iha komitmentu polítika hodi rezolve problema ne’e, hodi ema seluk labele sai vitima.

Observasaun seluk ne’ebé durante ne’e KHUNTO halo, katak iha mós funsionáriu hosi Diresaun Água no Saneamentu, ne’ebé iha tempu klandestina, fó sira-nia kontribuisaun ba Ukun Rasik An, nu’udár mate restu 12 Novembru ne’ebé barak mós hala’o kna’ar iha ne’ebá. Maibe, ohin loron, governante sira halo sira terus fila-fali.

“Liafuan ne’ebé ami rona dehan katak, governante sira  liu-liu ministru Salvadór Pires dos Reis, dudu sira tama tahu laran no sira goza moris iha kalohan leten,” Deputadu Verdial, haktuir.

Deputadu KHUNTO ne’e konsidera mosu injustisa ba funsionáriu sira iha Diresaun Jerál Água no Saneamentu ne’ebé hola mahan iha MOP.

Advertisement

“Favor boot ida, hanesan deputadu, ha’u husu ba ministru MOP atu rezolve lai problema ne’e,” deputadu António Verdial, husu.

Ikus liu, deputadu António Verdial husu ba deputadu hamutuk na’in 65 ne’ebé oras-ne’e reprezenta povu iha Uma-fukun atu tau-hanoin hamutuk, hodi haree ba Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2022 nian, ne’ebé propoin ona ba BTL,E.P ho montante millaun $17.

Prezidente  Bee Timor-Leste, Empreza Públiku (BTL,E.P) nai saláriu mensál  $6.000, ne’ebé konsideradu boot liu saláriu mensál no abonu Prezidente Repúblika nian.  

Tuir Lei Nu.14/2019, 21 Outubru, Kapítulu II (Prezidente Repúblika) iha artigu 4, kona-bá Remunerasaun Prezidente Repúblika nian iha númeru 2 mensiona Prezidente Repúblika simu saláriu mensál $2.500 no iha númeru 3 fó direitu ba Prezidente Repúblika kona-bá direitu abono ba despeza ka allowance ho nia valór 100% hosi nia saláriu báziku  ($2.500) ho nune’e, totál kada mensál Prezidente Repúblika hetan $5.000.

Jornalista: Rogério Cárceres

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending