Connect with us

Polítika

Hamutuk Hateten La’e ba Korrupsaun

Published

on

Hatutan.com, (10 Dezembru 2021), Díli—Prezidente Repúblika (PR), Francisco Guterres Lú Olo, iha ninia mensajen gravadu ba Loron Internasionál Hasoru Korrupsaun, 09 Dezembru, husu hotu-hotu hamutuk hateten la’e ba korrupsaun.

Prezidente Repúblika, Francisco Guterres Lú Olo. Foto/Média PR.

“Bainhira la muda mentalidade, bainhira ita la luta hasoru korrupsaun, dezenvolvimentu sei la la’o. Korrupsaun mosu ho nonook iha sosiedade nia leet. Korrupsaun sei halo moralidade sai dodok, hafraku instituisaun sira, harahun demokrasia, hamate justisa no ikusmai halakon moris-di’ak no pás sosiál. Ita abitua ho dezafiu, no ha’u fiar katak, hamutuk ita hateten la’e ba korrupsaun,” Prezidente Repúblika iha ninia mensajen gravadu, ne’ebé Hatutan.com asesu iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, Díli, (10/12/2021).

Notísia iha Relasaun:PNTL ho CAC Iha Ona “Konsensu” Operasaun Konjunta Kombate Korrupsaun

Prezidente Repúblika haree korrupsaun nu’udár fenómenu ida ne’ebé akontese iha mundu tomak no sai hanesan moras aat ida ne’ebé harahun sosiedade no hamonu Estadu, hodi halo prejuízu boot la’ós de’it iha aspetu finanseiru, maibé liuliu hosi aspetu morál.

Advertisement

Haree ba kompleksidade korrupsaun nu’udár asuntu kompleksu tebes tanba mosu iha forma oioin ne’ebé la fásil atu luta hasoru, tanba ne’e presiza esforsu hosi ema hotu-hotu nian atu kombate korrupsaun.

Prezidente Repúblika halo analojia katak, korrupsaun hanesan moras todan ida ne’ebé kona no bele da’et ema hotu-hotu.

Luta hasoru korrupsaun labele husik ba loron seluk. Husik ba loron aban, moras aat ne’e sei da’et no buras ba beibeik. Hanesan ho moras bainbain.

“Ita ida-idak iha direitu no devér atu hateten La’e ba Korrupsaun,” Xefe Estadu hameno ba ema hotu.

Prevensaun no kombate hasoru korrupsaun só hetan susesu, bainhira sosiedade tomak, organizasaun públiku no privada, média no sidadaun hotu-hotu halo esforsu nafatin no tuba rai metin iha luta hasoru korrupsaun.

Advertisement

Liuhosi Parlamentu Nasionál (PN), Timor-Leste (TL) asina no ratifika ona Konvensaun Nasaun Unidas hasoru korrupsaun.

Estadu Timor-Leste rasik iha Kódigu Penál no Lei númeru 7/2020, nu’udár medida prevensaun no kombate korrupsaun no sai instrumentu legál ne’ebé uza iha luta kontra korrupsaun.

Rekursu ne’ebé Timor-Leste iha barak tebes. Tanba ne’e, tenke uza rekursu ne’e hodi benefisia Povu tomak.

Ukun-na’in sira halo polítika hodi serbi ba interese Povu, hahalok no lala’ok tenke defende ema ki’ak no kbiit la’ek sira.

Prezidente Repúblika fó énfaze ba seguransa jurídika. Seguransa jurídika sei loke dalan ba investimentu hodi kria empregu.

Advertisement

Maibé, bainhira laiha seguransa jurídika investidór sira sei la mai kuda nia osan iha Timor-Leste. Prezidente Repúblika hateten bainhira iha korrupsaun signifika laiha seguransa.

Timor-Leste nia índise Persepsaun Korrupsaun tama iha pozisaun ladún di’ak ne’ebé prejudika tebes dezenvolviementu nasionál.

“Korrupsaun harahun dezenvolvimentu, fó prejuízu ba ita-nia Povu no ita-nia Estadu,” Prezidente Repúblika hateten.

Tanba ne’e, atu kombate korrupsaun tenke serbisu hamutuk no iha hanoin ida de’it katak, kombate ida ne’e permanente.

Jornalista: Rogério Cárceres

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Polítika

Iha informasaun, Xanana sei “tula-liman” ba Ramos-Horta rekandidata ba PR 2027-2032

Published

on

By

Hatutan.com, (08 Outubru 2026), Díli—Eleisaun Prezidensiál Timor-Leste  periódu 2027-2032 besik daudaun ona. Iha ona kandidatu lubuk ida mak hala’o sira-nia movimentu atu hanesan mini kampaña hodi prepara aan ba enfrenta eleisaun prezidénsial ne’ebé sei hala’o entre fulan-Marsu tinan 2027. 

(more…)

Continue Reading

Polítika

Governu submete proposta OJE 2027 billaun 2.5 USD ba Parlamentu Nasionál

Published

on

By

Reportajen: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading
Advertisement

Trending