Justisa & Krime
Relatóriu CJP, MP Alega Pena Suspensaun Ba Padre Hermínio Cs
Published
4 years agoon

Hatutan.com, (18 Fevereiru 2022), Díli– Ministériu Públiku (MP) ne’ebé reprezenta hosi Prokuradór Matias Soares husu ba Tribunál Distritál Dili (TDD) atu aplika pena prizaun tinan-ida no suspende tinan-ida ba arguidu Padre Hermínio Fátima Gonçalves, ho arguidu sira-seluk tán, hanesan arguidu José Cardoso Moreira, arguidu Andre Gonçalves no arguida Libania Martins Amaral, relasiona ho publikasaun rezultadu relatóriu peskiza ba kazu Topu Honis.
Notísia iha Relasaun: Kazu Topu Honis, Joaquim Fonseca ho Bárbara Nazareth La Fó Relatóriu Bá Ema Seluk

Tribunál Distritál Dili (TDD). Foto/Hatutan.com
Liuhusi audiénsia julgamentu iha TDD, Sesta (18/02/2022), Prokuradór Matias Soares, fundamenta pozisaun MP nian katak, razaun MP husu pena ne’e tanba konsidera faktu provadu bazeia ba deklarasaun arguidu sira-nian no sasin sira durante prosesu julgamentu.
Provadu katak arguidu Padre Hermínio Fátima Gonçalves, halo relatóriu ne’e no hakerek momoos vítima nia naran identidade (naran kompletu) ne’ebé tuir loloos sei segredu, no entrega relatóriu ne’e ba Xanana Gusmão.
Provadu katak maske arguidu Padre Hermínio Fátima Gonçalves halo servisu ne’e bazeia ba orientasaun verbal husi Bispu Dili, maibé tuir lolos labele halo tanba intervein servisu MP ne’ebé sei iha ligasaun ho kazu eis padre Ricard Dasbach iha Oé-Cusse.
Husi parte Advogadu Privadu Madre Tomázia Maria de Deus husu ba TDD hodi absolve arguidu na’in-haat husi krime ne’ebé imputa ba arguidu tanba faktu la provadu katak arguidu sira maka hasai relatóriu ne’e ba públiku.
Advogadu Madre Tomázia Maria de Deus, konsidera faktu la provadu tanba asaun no faktu ne’ebé konsta iha akuzasaun la tuir realidade ne’ebé iha, tanba MP kahur knar saserdote ho pesoál ida no arguidu rasik la halo enkontru ho vítima sira.
La provadu mós katak arguidu maka distribui relatóriu ne’e, maibé bazeia ba deklarasaun sasin Barbara Nazareth katak Barbara maka halo tradusaun no fó kopia relatóriu ne’e ida ba padre sira iha SVD, maske arguidu rekoñese entrega relatóriu ne’e ida ba Xanana tanba Xanana maka husu, maibé arguidu entrega ho konfidensiál.
Hafoin alegasaun, juiz prezide Evangelino Bello marka hikas audiénsia ba loron seluk hodi rona desizaun.
Notísia iha Relasaun: Na’in Tempo Timor José Belo ho Jornalista António Sampaio Sasin Bá Kazu Relatóriu Topu Honis
Relasiona ho dokumentu relatóriu kazu Topu Honis nian ne’e maka iha lolon 6 fulan-Outubru 2020, Arsebispu Arkidioseze Metropolitana Díli, Mgr. Virgílio do Carmo da Silva, SDB, ezonera ona Padre Hermínio Fátima Gonçalves, hosi nia kargu nu’udar Diretór CJP Dioseze Díli.
Tuir akuzasaun Ministériu Públiku, katak iha loron 19 fulan-Agostu 2020, arguidu simu labarik feto menoridade na’in-tolu ne’ebé arguidu la lembra naran no ema adultu na’in-rua; Liliana Tarung no Rano Karno maka akompaña fundasaun Honis iha Kutete no Mahata, Oé-Cusse no ema sira ne’e informa ba arguidu katak durante sira atravesa problema ne’ebé ligasaun ho labarik na’in-tolu ne’e maibé uma kreda Dioseze Díli la tau matan ba sira tamba ne’e sira mai husu protesaun ba Amu sira iha Dioseze Díli, tamba atividade saserdotál iha Rejiaun Administrativu Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA) sei pertense ba Dioseze Dili.
Simu tiha ema sira-ne’e arguidu Hermínio informa kedas ba Amu Bispu, nune’e Amu Bispu mós fó autorizasaun verbal ba arguidu hamutuk ho arguidu sira seluk dezloka ba Oé-Cusse hodi halo enkontru ho vítima sira husi prosesu NUC 0022/19.PGGCC ho nia krime abuzu sexual ba menór.
Enkontru sira ne’ebé arguidu halo ho vítima ho inan-aman sira-nia rezulta maka arguidu relata ona iha eskrita ne’ebé tau títulu Relatóriu Peskiza ho logotipu CJP Dioseze Díli.
Iha relatóriu ne’ebé asina husi arguidu Hermínio iha loron 07 fulan-Setembru 2020, arguidu revela informasaun ne’ebé ligasaun ho investigasaun, liu-liu iha faze ezame genital ba vítima iha prosesu investigasaun iha faze Polísia nian no iha Ministériu Públiku ka Prokuradoria Distritál Oé-Cusse, inklui naran husi vítima ba kazu abuzu sexual ba menór no pornografia infantíl.
Arguidu Hermínio distribui nia relatóriu ne’e ba Amu Bispu, Kay Rala Xanana Gusmão no Amu sira iha kongregasaun SVD nian iha Kuluhun para atu halo tradusaun ba lian Ingles no ikus mai relatóriu ne’e sai konsumu públiku no Komisaun Direitu ba Labarik ne’ebé halo knar hodi halo protesaun ba vítima sira hato’o partisipasaun ba Prokuradór Jerál Repúblika (PGR, sigla portugés) hodi loke inkéritu kontra arguidu Hermínio ho arguidu seluk hanesan Jose Cardoso, Andre Gonçalves no Libania Martins.
Iha loron 07 fulan-Setembru 2020, prosesu NUC 0022/19.PGGCC ho nia krime abuzu sexual ba menór no pornografia infantíl ne’ebé ninia vítima maka labarik sira ne’ebé nia naran balu iha lista ne’ebé arguidu publika iha nia relatóriu sei iha prosesu investigasaun nia laran nune’e faktu sira ba kazu ne’e sei iha vinkulasaun segredu justisa nia laran.
Nune’e kazu ne’e, labele publika sai maibé arguidu Hermínio publika ona husi peskiza relatóriu ne’ebé nia prodús ho nia konsekuénsia katak públiku hatene uluk prosesu investigasaun ne’ebé lao no sem kauza justu fó sai aktu prosesuál ne’ebé tama iha segredu justisa.
Ministériu Públiku akuza arguidu sira ba pratika krime violasaun ba justisa nia segredu ne’ebé previstu iha artigu 291 husi Kódigu Penal Timor Leste.
Jornalista: Carmelita Isaac
You may like

Tribunál Haruka Hasai Uma-Kain Hitu iha Becusse, Xanana Bá Defende no Prontu Mate Bá Sira

TDD Aplika Prizaun Preventiva bá Arguidu Sira Atake Membru F-FDTL

Suspeitu Sira Asalta Membru F-FDTL Submete bá Primeiru Interrogatóriu

Tribunál Aplika TIR bá Arguidu Kazu Ilísitu Droga Hamosu Kritika iha Mundu Virtuál

Kazu Ligasaun Eletrisidade Ilegál, Tribunál Kondena Adérito Hugo Pena Multa $600.00

Diretór Prizaun Gleno Sai Arguidu Tanba La Entrega Dadur Nia Sasan
Justisa & Krime
Estradisaun Fujitvu Kalumban Mali Depende Desizaun PGR
Published
1 day agoon
13/02/2026
Hatutan.com, (13 Fevereiru 2026), Díli– Atu halo estradisaun bá Kalumban Mali nu’udár fujitvu husi Prokuradoria Timor Osidentál ka Nusa Tenggara Timur (NTT)-Indonézia, depende bá desizaun bá Prokuradoria Jerál Repúblika (PGR, sigla portugés) ka Ministériu Públiku, tanba Kulumban Mali alias Leonardo Benigno Tilman, halai husi justisa hodi mai haksumik tinan barak ona iha Timor-Leste no dezde tinan 2023 hetan ona nasionalidade Timorense.
Justisa & Krime
Suspeitu Kazu Violasaun no Koasaun Seksuál iha Hera Aumenta Ba Na’in-Haat
Published
4 days agoon
10/02/2026
Hatutan.com, (10 Fevereiru 2026), Díli-Polisia Nasionál Timor-Leste (PNTL) Munisípiu Díli kontinua hakle’an investigasaun ba kazu violasaun no koasaun seksuál ne’ebé akontese iha Hera iha loron 28 fulan-Dezembru tinan 2025.
Justisa & Krime
PDHJ Husu Anula no Suspende Rekrutamentu Kadetas PNTL Foun
Published
5 days agoon
09/02/2026
Hatutan.com, (09 Fevereiru 2026), Díli- Provedór Direitu Umanu no Justisa (PDHJ), Virgílio da Silva Guterres “Lamukan”, Segunda (09/02/2026), informa PDHJ submete ona karta ba Ministériu Interiór husu anula no suspende prosesu rekrutamentu kadetas Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) hodi hein prosesu investigasaun relasiona ho diskriminasaun sira ne’ebé akontese iha prosesu rekrutamentu nian laran.

Prezidente Komisaun B Konsidera Média Mak Inventa Iregularidade iha Rekrutamentu PNTL

Estradisaun Fujitvu Kalumban Mali Depende Desizaun PGR

Polísia Sei Regula Motór Sira Estasiona iha Trotoár Área Palásiu Governu

Índise Korrupsaun Timor-Leste iha Klasifikasaun 73, FONGTIL Konsidera Prevensaun Korrupsaun Seidauk La’o Di’ak

Governu Rekoñese Irregularidade iha Rekrutamentu Kadete PNTL

DIT Hahú Introdús ba Estudante Sira Kona bá Seguransa ba Dadus Importante

IGJ Legaliza Corais Timor bá Atividade Futu-Manu

STOP PRESS: Ministru Nino Pereira Konsumu Dose Kontamina ho Frasku Halo Nanál Kanek no Ran

Indonesia dan Timor-Leste Perkuat Kerjasama Ekonomi, Sosial Budaya, dan Pariwisata

Governu Indika BTK Hadi’a Trotoár Naksobu iha Área Bebora

Asesu Gratuita HATUTAN.com

Hafoin Ferias Judisiáriu PGR Sei Ko’alia Kazu Set-top Box RTTL,E.P

Xefe Estadu TL Kondekora Militár Korea Súl Ne’ebé Mate iha Oé-Cusse

PCIC Detein MG Lori Osan Falsu Hosi Inglaterra

PR Simu Karta Kredensial Husi Embaixadór Brunei Darussalam ho Reinu España
Trending
Nasionál1 week agoHahalok Ofisiál Mídia SEKOMS Bele Fó Impaktu Ba Índise Liberdade Imprensa Timor-Leste
Nasionál1 week agoImpede Jornalista Hatutan.com, Conselho de Imprensa Konsidera Ofisiál Mídia SEKOMS Komete Violasaun Grave Ba Konstutisaun RDTL
Nasionál1 week agoDeskonfia, Familiarizmu iha Rekrutamentu Kadetes Foun PNTL
Justisa & Krime1 week agoKandidatu Ajente PNTL Na’in-50 Submete Keixa Ba PDHJ
Justisa & Krime1 week agoPNTL Kaptura Suspeitu JG ho UF Ba Kazu Violasaun no Koasaun Seksuál
Justisa & Krime5 days agoPDHJ Husu Anula no Suspende Rekrutamentu Kadetas PNTL Foun
Defeza & Seguransa4 days agoFM Konsidera MI Inkapasidade no Fase-Liman iha Polémika Rekrutamentu Kadete PNTL
Nasionál1 week agoRekrutamentu Kadetes PNTL Diskriminativu, Ministériu Interiór ho Komandu PNTL Dezobediénsia Ba Desizaun Tribunál













