Connect with us

Polítika

Xanana Orienta Kuadru CNRT Servisu Maka’as Ba Vitória Ramos-Horta

Published

on

Hatutan.com, (22 Marsu 2022), Dili-Maske seidauk iha rezultadu ofisiál kona-ba eleisaun ba Prezidente Repúblika,  19 fulan-Marsu 2022, husi Tribunál Rekursu (TR). Maibé, Preizdente Partidu CNRT, Kay Rala Xanana Gusmão, hasai ona alerta no orientasaun ba kuadru no militante partidu CNRT hosu husi nasionál to’o baze atu servisu maka’as hodi lori vitória ba kandidatu PR 2022-2027, José Manuel Ramos-Horta iha eleisaun segundu ronde.

Notísia iha Relasaun: Lú Olo Rejeita “Derrota” iha Primeira Ronde Eleisaun ba PR

Kandidatu PR 2022-2027, José Manue Ramos-Horta akompaña husi prezidente CNRT, Kay Rala Xanana Gusmão ho kuadru CNRT hotu halo konférensia imprensa iha Sede Nasionál ba Kandidatu Horta nian iha Hudilaran, Dili, 22 Marsu 2022. Foto/Espesiál

“Klaru, ita nia hanoin, karik bele, primeira volta, mas rezultadu hatudu tiha ona katak, ita tenke ba segunda volta. Sei kolen, loos. Mas, kolen ida-ne’e, ita sei la sente, bainhira ita hotu hanoin kona-bá objetivu ne’ebé partidu hasai, tansá mak husu José Ramos-Horta. Baibain ita ko’alia tiha ona, iha kampaña tomak nia laran, katak, atu hatuur fali Estadu de direitu demokrátiku iha ninia fatin. Ne’e duni, servisu seidauk hotu, ha’u halo apelu boot tebetebes ba estrutura tomak partidu CNRT nian, hosi nasionál ba munisípiu, inklui RAEOA, ba postu administrativu, ba suku, no ba aldeia hotu,” Kay Rala Xanana Gusmão halo nia apelu ne’e liuhosi konferénsia imprensa iha Sede Nasionál Kandidatu PR, José Ramos-Horta nian iha Hudilaran, Dili, Tersa (22/03/2022).

Ho rezultadu eleisaun ne’e, Xanana afirma, ida-ne’e mak demokrasia ne’ebé loloos, no husu ba hotu-hotu atu hein de’it, bainhira iha ona lei, iha ona buat sira hotu ne’ebé regula katak, bainhira maka sei hahú fali kampaña, bainhira maka termina hodi la’o ba eleisaun, buat sira ne’e hotu, husu ba apoiante sira hotu, atu hein de’it liafuan finál hosi CNE.

Advertisement

“Ita husu boot mós, karik iha Abríl nia laran, ladúd udan, tanba ohin temi tiha ona, maluk sira ne’ebé la konsege vota, lubuk ida, 227 mill. La konsege vota, ita hatene ona, estasaun  votu, dook hosi aldeia sira, estrada la di’ak, udan tán, ho ida ne’e maka redús tiha ita-nia kbiit atu la’o ba oin,” Xanana hateten.

Xanana dehan, sé durante fulan-Abríl mak la akontese udan, maka husu ba estrutura sira iha atu kontinua halo servisu no tenta ‘hakbesik’ maluk sira tomak ne’ebé durante la partisipa iha vota ne’e, atu bele tuir mós vota iha eleisaun segunda volta ne’ebé atu mai.

Xanana husu ba kuadru sira partidu CNRT nian iha baze atu esplika ba populasaun tomak kona-bá nia (Xanana) ho CNRT hakarak hili José Ramos Horta nudár kandidatu ba PR, tanba importante tebetebes ba rai ida-ne’e, atu hatuur fali konstituisaun iha nia fatin, no konsolida estadu de direitu demokrátiku.

Kay Rala Xanana lori naran partidu CNRT nian hato’o parabéns ba kandidatu PR José Ramos-Horta tanba hetan tiha pozisaun ida ne’ebé ás tebes no  tuir Xanana, rezultadu ida-ne’e, hodi temi ona ba povu katak, agora oportunidade ba povu tomak atu hili ho konsiénsia entre opsaun rua ne’ebé CNRT sempre temi iha kampaña eleitorál.

“Estraga nafatin ita nia estadu de direitu demokrátiku hodi ba ditadura ka ita hadi’a tiha krize ida-ne’e, hodi hatuur fali Konstituisaun no hametin estadu de direitu demokrátiku. Ne’e duni, ita husu boot katak, segunda volta mai, buat hotu sei la’o ho kalma, estabilidade nia laran,” hateten Xanana.

Advertisement

Maske durante iha kampaña eleitorál liubá, iha insidente oioin ne’ebé mós akontese to’o eleisaun,  maibé Xanana husu boot ba ema hotu-hotu atu bele halakon tiha posibilidade baku malu, oho malu, hamenus tiha posibilidade ba ataka iha estasaun sira votu nian, tanba povu nia votu ne’e, la’ós hanesan buat ida ba sosa netik buat ruma.

Xanana konsidera povu nia votu ne’e, importante tebetebes, tanba ne’e mak hodi povu tuu iha referendum 1999 TL sai tiha ukun aan ne’e.

Ikus liu, nu’udár prezidente ba partidu CNRT, Xanana hato’o nia apresiasaun ba esforsu tomak hosi estrutura hotu, hosi nasionál to’o munisípiu 12 no RAEOA, Postu Administrativu, Suku, no Aldeia sira. Klaru katak, iha demokrasia nia laran, iha tinan hirak akompaña ona partidu rasik nia atividade sira.

Ramos-Horta Agradese

Iha okaziaun ne’e, Kandidatu PR ho númeru sorteiu 14, José Manuel Ramos-Horta hato’o agradese ba lider no kuadru sira partidu CNRT nian iha Timor-Leste ne’ebé fó ona konfiansa ba nia hodi simu kna’ar nu’udár prezidente repúblika.

Advertisement

“Ha’u nia liafuan uluk mak ne’e, imi nia konfiansa, no fó todan ba ha’u, atu kaer prezidénsia repúblika, ne’e ezije hosi sé mak fó responsabilidade ba ida-ne’e. Portantu, obrigadu ba imi nia fiar no ha’u bele ezekuta misaun ida ne’e tuir konstituisaun no ho Nai Maromak nia tulun,” Ramos Horta hateten.

Horta haree katak, durante kampaña iha semana rua nia laran, iha sakrifísiu boot no la’ós  de’it hosi lider nasionál sira CNRT nian, maibé haree iha munisípiu, postu administrativu, suku  to’o aldeia no bairru sira.

“Iha fatin hotu-hotu, ema simples, ema kiak, naran nunka sai iha média, oin nunka sai iha televizaun. Portantu, ba sira hotu-hotu ha’u agradese,” Horta hateten tán.

Alende ne’e, Horta hato’o mós nia agradesimentu ba partidu polítiku sira hotu-hotu hanesan, PST, Frenti-Mudansa, PATIFOR, UDT, ASDT, PDC, no PR, ba movimentu polítiku sira hotu-hotu ne’ebé labele temi ida-idak, no mós ba Grupu Arte Marsiál (GAM), Arte Ritual Sira, apoiante sira tomak, no povu Timor-Leste tomak ne’ebé apoiante ona nia kandidatura ba Prezidente Repúblika (PR), periudu 2022 to’o 2027.

Benvindu ba Parpol Ne’ebé Hakarak Ramos-Horta

Advertisement

Kandidatu Prezidente Repúblika (PR), José Manuel Ramos-Horta, fó ninia benvindu ba Partidu Polítiku (Parpol) sira ne’ebé ho inisiativa hakarak atu fó apoia ba ninia kandidatura PR, hodi hasoru eleisaun prezidensiál iha segunda volta ne’ebé tuir oráriu hosi Sekretariadu Tékniku ba Administrasaun Eleitorál (STAE) katak, bele realiza  iha loron 19 fulan-Abríl, tinan ne’e.

Horta hatutan, ida ne’e mak demokrasia, polítika ne’e dinámiku, hanesan ezemplu, uluk 2007, akontese eleisaun segunda ronda entre nia ho Francisco Guterres “Lú Olo”. Iha ne’ebá, molok hakat ba eleisaun, sira simu kontaktu oioin hosi partidu sira hotu-hotu ne’ebé hakarak duni apoia ninia kandidatu iha momentu ne’ebá.

Horta seidauk bele pronúnsia buat ruma kona-bá kontaktu polítiku hosi partidu sira atu fó apoia ba nia, maibé Horta soe-lia “piada” katak, lakohi hanesan ho ema balu ne’ebé dadeer de’it ba ona dere odamatan ka portaun iha ema ninia uma.

“Depois, ha’u mós lakohi dadeer sedu kedas ba ema nia portaun. Média sira ne’e malandru, depois hasai kedas video, publika kedas. Ita atu han ai-farina pedasuk ida ho viziñu mós labele,” Horta hateten ho hamnasa.

Prezidente partidu CNRT, Kay Rala Xanana Gusmão mós apoia ho saida mak Horta hateten tiha ona katak, sira sempre simu partidu sé de’it ne’ebé hakarak hamutuk ho sira avansa ba eleisaun bad ala-rua (Segunda Volta).

Advertisement

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres

 

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Polítika

Iha informasaun, Xanana sei “tula-liman” ba Ramos-Horta rekandidata ba PR 2027-2032

Published

on

By

Hatutan.com, (08 Outubru 2026), Díli—Eleisaun Prezidensiál Timor-Leste  periódu 2027-2032 besik daudaun ona. Iha ona kandidatu lubuk ida mak hala’o sira-nia movimentu atu hanesan mini kampaña hodi prepara aan ba enfrenta eleisaun prezidénsial ne’ebé sei hala’o entre fulan-Marsu tinan 2027. 

(more…)

Continue Reading

Polítika

Governu submete proposta OJE 2027 billaun 2.5 USD ba Parlamentu Nasionál

Published

on

By

Reportajen: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading
Advertisement

Trending