Connect with us

Polítika

KM Aprova Subsídiu ba Xefe Suku Sira $250, Xefe Aldeia $150

Published

on

Hatutan.com (23 Marsu 2022), Díli— Konsellu Ministru (KM) aprova ona projetu Dekretu-Lei, ne’ebé aprezenta hosi Ministru Administrasaun Estatál (MAE), Miguel Pereira de Carvalho, ho objetivu aprovasaun ba alterasaun daruak Dekretu-Lei n. 6/2014, loron 26 fulan-fevereiru, kona-bá rekursu materiál no insentivu finanseiru ba lideransa komunitária sira.

Reuniaun KM. Foto/media KM.

Haree ba karater naruk no ezijente hosi kolaborasaun entre organizasaun komunitáriu no Estadu, hosi kuadru normativu foun ne’ebé introdús hosi Lei Suku sira no mós iha prosesu deskonsentrasaun administrativa afavór ba suku sira, hakarak ho diploma ida-ne’e prosede ba atualizasaun rekursu materiál sira no insentivu finanseiru sira hodi atribui ba organizasaun komunitáriu sira.

Notisia iha Relasaun:KM Aprova Dekretu Lei Foun Aprovizionamentu, Kontratu Públiku no Infrasaun

Hakarak mós reforsa prinsípiu legalidade, transparénsia no administrasaun di’ak hosi rekursu finanseiru sira Estadu nian ne’ebé importa ba área normativa hosi dekretu-lei ida-ne’e, definisaun no kuantifikasaun konjuntu hosi rekursu no insentivu finanseiru sira atu atribui ba lideransa no ba organizasaun komunitária sira, ne’ebé remete de’it ba diploma ministeriál konjuntu regra sira kona-ba prosedimentu ba utilizasaun insentivu finanseiru sira.

Advertisement

Ho projetu atu normativu ida-ne’e, subsídiu fiksu sira ba Xefe Suku sira sai hosi $140 ba $250, subsídiu fiksu sira ba Xefe Aldeia sira sai hosi $100 ba  $150.

“Valór hosi subsídiu operasionál ba kontratasaun hodi ausiliár ba apoiu administrasaun Suku sai hosi $115 ba $140 ho valór kada fulan, korresponde ba fulan sanulu, subsídiu dezlokasaun ba membru sira Konsellu Suku nian, sai hosi $30 ba $40. Valór sira seluk la iha alterasaun,”  Hatutan.com sita komunikadu.

Konsellu Ministru aprova ona projetu Proposta Rezolusaun ba Parlamentu Nasionál, ne’ebé aprezenta hosi Ministra Negósius Estranjeirus no Kooperasaun, Adaljiza Albertina Xavier Reis Magno, ba aprovasaun Akordu Servisu Aéreu sira entre Repúblika Demokrátika Timor-Leste no Emiradus Árabes Unidus.

Ho akordu ida-ne’e, enkonformidade no komplementár ba Konvensaun kona-bá Aviasaun Sivíl Internasionál, hakarak estabelese no opera servisu aéreu sira entre nasaun rua ne’e no mós ho nasaun sira seluk.

Tuir projetu ne’ebé aprezenta hosi Ministru Finansas, Rui Augusto Gomes, Konsellu Ministrus delibera ona hodi autoriza selebrasaun ba alterasaun dahuluk akordu kontribuisaun finanseira nian ba objetivu sira dezenvolvimentu entre Repúblika Demokrátika Timor-Leste no Estadus Unidus Amérika nian, liuhosi ajénsia USAID.

Advertisement

Alterasaun ida-ne’e iha objetivu atu revee valór kontribuisaun finanseira efetua hosi Estadus Unidus Amérika iha ámbitu akordu ida-ne’e nian, ne’ebé aumenta valór kontribuisaun finanseira $17.900.000 (dolar amerikanu millaun sanulu-resin-hitu, rihun atus sia) ba $36.558.837 (dolar amerikanu millaun tolunulu-resin-neen, rihun atus lima limanulu-resin-ualu, atus ualu tolunulu-resin hitu).

Konsellu Ministrus delibera ona hodi fó podér tomak ba Ministru Finansas, hodi reprezenta Governu Timor-Leste, hodi asina akordu ida-ne’e.

Halo aprovasaun mós ba projetu Dekretu-Lei, ne’ebé aprezenta hosi Ministru Prezidénsia Konsellu Ministrus, Fidelis Manuel Leite Magalhães, ba pagamentu suplementár ba funsionáriu, ajente no kontratadu sira ho termu Imprensa Nasionál Timor-Leste, I. P. nian ne’ebé afetu ba impresaun boletin votu nian ba eleisaun sira Prezidente Repúblika nian.

Pagamentu suplementár ida-ne’e hodi haree ba nesesidade atu garante kumprimentu kalendáriu eleitorál ne’ebé estabelese ona no períodu badak ne’ebé eziste ba impresaun boletin sira obriga serbisu kontínuu ida, ho oras 24 kada loron, durante tempu naruk, durante ida-ne’e traballadór sira la iha posibilidade hodi goza loron deskansa semana nian no fó sira-nia serbisu aleinde oráriu normál serbisu nian no ho kondisaun ezijente tebes.

Konsellu Ministru delibera ona hodi aprova Planu Lejizlativu Governu nian ba tinan 2022, ne’ebé aprezenta mós hosi Ministru Prezidénsia Konsellu Ministrus. 

Advertisement

Planu lejizlativu ne’e elabora ona tuir proposta ne’ebé submete hosi membru Konsellu Ministrus sira no konsiste iha previzaun hosi intervensaun lejizlativa sira Governu nian no prioridade sira-ne’e, ne’ebé fahe tuir setór sira, ba tinan 2022.

Planu lejizlativu ne’e hanesan instrumentu ida-ne’ebé konsagra ona ba hadi’ak kualidade atividade lejizlativa Governu nian.

Tuirmai aprezentasaun ida hosi Ministru Prezidénsia Konsellu Ministrus, kona-ba opsaun polítika sira kona-ba matéria sira ba jestaun rekursu umanu sira iha Administrasaun Públika.

Asuntu tolu ne’ebé aprezenta maka implementasaun ba idade reforma obrigatóriu ba funsionáriu públika, rejime formadór no kestaun dezenvolvimentu rekursu umanu sira iha funsaun públika no alterasaun lei orgánika Institutu Nasionál Administrasaun Públika nian, ne’ebé habadak ho naran hosi INAP.

Ikusliu, Ministru Koordenadór Asuntus Ekonómikus, Joaquim Amaral, halo ona aprezentasaun ida kona-ba proposta sira investimentu privadu nasionál no internasionál sira ne’ebé eziste iha setór telekomunikasaun sira, hodi halo ligasaun fibra ótika ba Timor-Leste. 

Advertisement

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Polítika

Iha informasaun, Xanana sei “tula-liman” ba Ramos-Horta rekandidata ba PR 2027-2032

Published

on

By

Hatutan.com, (08 Outubru 2026), Díli—Eleisaun Prezidensiál Timor-Leste  periódu 2027-2032 besik daudaun ona. Iha ona kandidatu lubuk ida mak hala’o sira-nia movimentu atu hanesan mini kampaña hodi prepara aan ba enfrenta eleisaun prezidénsial ne’ebé sei hala’o entre fulan-Marsu tinan 2027. 

(more…)

Continue Reading

Polítika

Governu submete proposta OJE 2027 billaun 2.5 USD ba Parlamentu Nasionál

Published

on

By

Reportajen: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Trending