Connect with us

Justisa & Krime

CAC-UNDOC Avalia Rísku Korrupsaun Iha Aprovizionamentu Setór Saúde TL

Published

on

Hatutan.com, (07 Juñu 2022), Díli—Gabinete Rejionál Nasaun Unida Kona-bá Droga no Krime ho Gabinete Rejionál ba Sudeste Aziátiku no Pasífiku nian (UNODC) koopera ho Comissão Anti-Corrupção (CAC) Timor-Leste realiza Workshop internasionál avaliasaun rísku korrupsaun iha setór saude iha kontekstu pandemia Covid-19 iha Timor-Leste (TL) durante loron tolu (06-08 Juñu 2022) iha Otél Timor, Díli.

Gabinete Rejionál Nasaun Unida Kona-bá Droga no Krime ho Gabinete Rejionál ba Sudeste Aziátiku no Pasífiku nian (UNODC) koopera ho Comissão Anti-Corrupção (CAC) Timor-Leste realiza Workshop internasionál avaliasaun rísku korrupsaun iha setór saude iha kontekstu pandemia Covid-19 iha Timor-Leste (TL) durante loron tolu (06-08 Juñu 2022) iha Otél Timor, Díli. Foto/CAC.

Objetivu husi workshop avaliasaun rísku korrupsaun nian iha setór saude iha Timor-Leste ne’e nu’udár prosesu identifikasaun ba vulnerabilidade no rísku korrupsaun, nune’e bele define liu-tán asaun no medida sira atu evita ka hamenus konsekuénsia sira.

Lee Mós:CAC Konsiensializa Ajente Públiku Manatuto Atu Labele Monu ba Krime Korrupsaun

“Avaliasaun ne’e mós atu halibur parte interesada relevante atu identifika rísku, avalia probabilidade no impaktu potensiál hosi kada eskema korrupsaun no sujere asaun mitigasaun, kontrolu no prosesu sira,” Hatutan.com sita komunikadu.

Advertisement

Korrupsaun iha setór saúde sai hanesan fenomenu ida ne’ebé malisioza tebes ne’ebé estraga fundamentu Estadu direitu hodi distorse distribuisaun ne’ebé justu ba ríku-soin Estadu no hamenus kualidade atendimentu médiku ne’ebé disponivel.

Partikularmente, setór saúde vulnerável tanba kompleksidade servisu médiku no sasan lubuk ida ne’ebé presiza involve ema barak hosi setór públiku no privada.

Alende ne’e, buat ne’ebé atrativu ba autór korruptu sira maka kuantidade boot ba sasán sira ne’ebé envolve, bainhira lakon, kauza aumentu makaas iha kustu atendimentu saúde nian no hamenus atividade, kualidade no volume prestasaun servisu saúde.

Ho pandemia Covid-19, setór saúde vulnerável liu-ba korrupsaun, liuliu ba iha aprovizionamentu emerjénsia ba distribuisaun vasina, ekipamentu protesaun pesoál no servisu no sasán sira seluk.

Komisariu CAC, Sérgio Hornai iha nia intervensaun dahuluk hateten, workshop avaliasaun rísku korrupsaun iha aprovizionamentu saúde nian nu’udér oprtunu no espasu ida mós hodi enrikesa hakle’an no eleva koñesimentu ajente sira ne’ebé hala’o knaar no servisu iha área aprovizionamentu hodi la monu ba krime korrupsaun abuzu podér, konflitu interese no administrasaun da noza iha situasaun sira emerjénsia nian, liu-liu iha situasaun moras pandemia Covid-19.

Advertisement

“Workshop ida ne’e nu’udár espasu ba ita atu bele prienxe ita nia frakeza sira iha aprovizionamentu, kontratasaun públika, ezekusaun orsamentu no mós halo kontrolu no monitorizasaun sira, nune’e bele lori no diresiona ita ba iha situasaun ida loos, no hasees ita husi konflitu interese no abuzu poder,” Komisáriu Sérgio Hornai hateten iha komunikadu.

Iha korrelasaun ho situasaun Covid-19 ninian, konserteza rekursu lubuk ida injeta makaas hosi nasionál no internasionál, oinsá jestaun no kontrolu sira ba rekursu sira ne’e hodi asegura nia sustentabilidade. Oinsá bele hasees hosi rísku sira korrupsaun nian hodi labele to’o ba assume responsabilidade (kriminál).

Workshop ba loron dahuluk ohin hahú ho diskursu husi komisariu CAC Sérgio Hornai, UN Country Resident, Roy Trivedy, Charge de Affair, US Embassy Thomas Daley no Ministra Saúde Maria Odete Freitas Belo.

Konituasaun hosi sesaun diskursu nian hato’o mós konferénsia imprensa ba públiku liu hosi média nasionál sira ba eventu ne’e.

Oradór no aprezentasaun matéria workshop loron dahuluk nian iha sesaun dader mai hosi péritu nasionál sira hosi Diretór CNA Hermegildo Albano ne’ebé aprezenta kona-bá enkuadramentu legál aprovizionamentu públiku, Diretór Ezukitivu SAMES-IP, Santana Martins aprezenta kona-bá rejime jurídiku espesiál aprovizionamentu ba ekipamentu médiku no farmaseútiku, Diretór Jerál Servisu Korporativa MS, Marcelo Amaral aprezenta ezekusaun fundus Covid-19 Ministériu Saúde, no Inpetór Jerál Estadu, Fransisco de Carvalho aprezenta relatóriu inspesaun ne’ebé halo iha SAMES-IP.

Advertisement

Iha sesaun loraik nian, worksop kontinua ho aprezentasaun husi sosiedade sivíl, Koordenadór la’o hamutuk Celestino Gusmão ne’ebé aprezenta kona-ba analiza fundu covid-19 nia ezekusaun, no UNDOC Fransesco Checchi kona-ba Observasaun Jerál Korrupsaun Relasiona ho Setór Saude no Matadalan ba Prosesu Avaliasaun Rísku.

Ikus liu termina ho diskusaun nakloke partisipante sira  kona-ba analiza ambiente sira ne’ebé permite operasaun ka prosesu sira no analiza síklu sira fornesimentu nian relasiona ho fornesimentu ekipamentu saúde.

Jornalista: Carmelita Isaac

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Justisa & Krime

Tribunál Rekursu Deside Estadu Selu Kompensasaun bá Gil da Costa “Puto Naldo Rei”, Antigu Prezidente RTTL,E.P

Published

on

By

Hatutan.com, (03 Fevereiru 2026), Díli-Tribunál Rekursu deside no ezije Estadu Timor-Leste selu kompensasaun ho pagamentu tipu rua ba antigu Prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu no Televizaun Timor-Leste, Empreza Públika (RTTL,E.P), Gil da Costa “Puto Naldo Rei”.

(more…)

Continue Reading

Justisa & Krime

Kazu Fornesimentu Kombustível no Manutensaun Karreta RTTL,E.P iha Ona Tribunál

Published

on

By

Hatutan.com, (28 Janeiru 2026), Díli– Ministériu Públiku aprezenta ba Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Díli (TJPID)  kona-bá kazu projetu fornesimentu kombustível no manutensaun karreta iha Rádiu Televizaun Timor-Leste Empreza Públiku (RTTL,E.P).

(more…)

Continue Reading

Justisa & Krime

Ministru Nelio Isaac Sarmento Hetan Prosesu iha Tribunál Tanba Alegadamente Abandona Nia Oan Biolójiku husi Relasaun ho DS

Published

on

By

Hatutan.com, (26  Janeiru 2026), Díli–Ministru Joventude,  Desportu, Arte no Kultura  (MJDC-sigla portugés), Nelio Isaac Sarmento, Segunda (26/01/2026), marka prezensa iha Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Díli (TJPID) hodi kumpre notifikasaun Tribunál nian ba prosesu alegadamente abandona nia oan biolójiku hosi relasaun ne’ebé antes ne’e nia halo ho DS.

(more…)

Continue Reading

Trending