Connect with us

Nasionál

Timoroan Tenke Sai “Masin” Fraternidade Umana

Published

on

Hatutan.com, (20 Setembru 2022), Díli—Vise-Primeiru Ministru Vatikanu, Arsebispu Edgar Peña Parra husu Timoroan hotu sai hanesan “masin” Fraternidade Umana ne’ebé lori sabór rekonsiliasaun ba sosiedade no kontribui ba hametin pás mundiál.

Vise-Primeiru Ministru Vatikanu, Arsebispu Edgar Peña Parra ho Prezidente Repúblika, José Ramos Horta iha Simpósiu ho Tema “A Declaração de Abu Dhabi Sobre A Fraternidade Umana em Prol da Paz Mundial Adotado Pelo Parlamentu Nacionál da RDTL como documento Nacional” iha Universidade Catolica Timorense, São João Paulo II, Balide, Tersa (20/09/2022).

Edgar Peña Parra husu ne’e iha Simpósiu ho Tema “A Declaração de Abu Dhabi Sobre A Fraternidade Umana em Prol da Paz Mundial Adotado Pelo Parlamentu Nacionál da RDTL como documento Nacional” iha Universidade Catolica Timorense, São João Paulo II, Balide, Tersa (20/09/2022).

Lee Mós: Fraternidade Umana Konfirma Vokasaun TL ba Rekonsiliasaun

Arsebispu Edgar Peña Parra esplika, masin nu’udár sabór Fraternidade, buat ne’ebé importante liu maka oinsa ho Fraternidade Umana ema hotu-hotu bele koko sabór rekonsiliasaun nian atu hametin relasaun ba konvivénsia pasífika entre ema.

Advertisement

Povu Timor-Leste merese duni atu hetan kualifikasaun ne’ebé tuir loloos masin, tanba povu Timor-Leste la’ós de’it hadame-malu maibé hatene oinsa fó ba malu dame hodi haklaken no koko haboot Fraternidade iha sira nia knua, hela fatin hodi reprezenta modelu koezisténsia pasífika nian.

Timor-Leste rai dahuluk ne’ebé Amu Papa João Paulo II rein, rai ne’e merese duni atu hetan bensaun tán nia povu fiar na’in no hatudu ona iha nia an sabór loloos hosi Fraternidade.

“Timor-Leste hanesan nasaun dahuluk iha mundu ne’ebé adopta dokumentu Fraternidade Umana hanesan dokumentu Nasionál no desizaun ne’e Intriseka ba Espíritu hosi povu ne’e no tuir istória no identidade rai ne’e nian,” Arsebispu Edgar Peña Parra hateten.

Dokumentu Fraternidade Umana propoin tema oin-oin ho objetivu atu favorese la’ós dei’t pás maibé konserva no dezenvolvimentu koezisténsia komún.

Tanba ne’e dokumentu Fraternidade Umana tenke hela hanesan objetivu ba peskiza no reflesaun nian iha eskola sira hahú hosi nível primária to’o iha universitáriu no institutu edukasaun no formasaun sira tenke kontribui ba kriasaun jerasaun foun ne’ebé bele lidera pás ho di’ak no defende direitu umanu iha fatin hotu-hotu.

Advertisement

Promosaun no protesaun ba Liberdade sira liliu ba Liberdade sira ne’ebé hetan violasaun no kontinua lori iha ema ida-ida nia an, diálogu interreliozu tanba ida ne’e mak masin ida boot liu no sabór loloos hosi Fraternidade Umana mak diálogu ne’e rasik.

“Buat importante no indispensável ba pás no Fraternidade maka, justisa ne’e bazeia ba laran Sadia atu ema hotu hetan moris dignu, Promosaun no protesaun ba Liberdade liuliu ba Liberdade relijiozu no buat seluk importante maka orasaun ne’ebé halo ema aten brani no prontu hakbesik an ba Kriadór,” nia subliña.

Vise-Primeiru Ministru Vatikanu, Arsebispu Edgar Peña Parra iha Simpósiu ho Tema “A Declaração de Abu Dhabi Sobre A Fraternidade Umana em Prol da Paz Mundial Adotado Pelo Parlamentu Nacionál da RDTL como documento Nacional” iha Universidade Catolica Timorense, São João Paulo II, Balide, Tersa (20/09/2022).

Nune’e mós Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta iha nia Lectio Majistralis sita pontu importante balun ne’ebé lori reflesaun ida kle’an kona-bá sentidu Fraternidade Umana.

Iha pontu lubuk ida ne’ebé ko’alia kona-bá instituisaun patriotizmu iha konvokasaun entre Fraternidade no Paternidade.

Fraternidade tuir Filozofia politika Timor Leste nian ne’ebé kobre reapropriasaun fraternidade tuir Filozofia politika, institusionalizsaun Fraternidade Umana, rekonsiliasaun no konstrusaun aldeia de edukasaun tuir prinsípiu Fraternidade Umana atu sai hanesana Catastrofe edukativa.

Timor Leste tenke sai hanesan “Laboratoriu da Toleránsia” hanesan buat ida importante atu ema hotu servisu ba Fraternidade Umana, iha konstituisaun RDTL ko’alia kona-bá Estadu promove kooperasaun ho diferente konfisoens relijioza sira ne’ebé kontribui ba bem estár povu Timor Leste, (konfirma K-RDTL artigu 12, Númeru 2). Iha artigun 45, Númeru 1 K-RDTL mós ko’alia kona-bá “As Confossões Religiosass Separadas do Estado”.

Advertisement

“Hafoin rezolusaun Parlamentu Nasionál nú. 11/2022, loron 13 fulan Maiu, ohin loron Timor-Leste hakat ba oin iha Institusionalizasaun Fraternidade Umana tuir politika Timor Leste nian. Kultura diálogu hanesan dalan ida, kolaborasaun komún hanesan diálogu konduta, koñesimentu mutual hanesan métodu no krítuku,” José Ramos-Horta hateten.

Xefe Estadu hein katak ema tomak iha mundu sei hatudu laran sadi’a no laran di’ak ba malu. Hein ho mehi ida katak aban bainrua iha Timor Leste Fraternidade sei sai kultura hasoru malu nian.

Jornalista: Vito Salvadór

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Elizeu Isaac Asume Primeiru Vise-Sekretáriu Ezekutivu OJP-CNRT Díli, AJTL Ezije SEKOMS Ezonera Husi RTTL,E.P

Published

on

By

Hatutan.com,  (14 Janeiru 2026), Díli– Konfirmadu, Elizeu Isaac Fernandes  atuál prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Pûblika (RTTL,E.P) assume mós kargu nu’udár dirijente iha Partidu CNRT ho pozisaun primeiru Vise-Sekretáriu Ezekutivu Organizasaun Joventude Patrtidu CNRT (OJP-CNRT) Munisípiu Díli.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

CFP: Laiha Indikasaun Asédiu Seksuál iha TIC Timor, I.P Maibé Tentativa

Published

on

By

Hatutan.com, (09 Janeiru 2026), Díli– Komisaun Funsaun Funsaun Públiku (CFP- sigla portugés) rekoñese laiha indikasaun asédiu seksuál ne’ebé deskonfia pratika husi direjénte iha  Institusaun TIC Timor, Institutu Públiku, hasoru nia sub-ordinadu, maibé iha tentative ba pratika asédiu seksuál.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

PM Xanana Garante Funsionáriu Ne’ebé La Asesu Sálariu Décimo Terceiro Simu iha Janeiru

Published

on

By

Hatutan.com, (08 Janeiru 2026), Díli– Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão garante, funsionáriu iha instituisaun Estadu sira ne’ebé foin daudaun iha fulan-Dezembru tinan 2025 la simu sálariu décimo terceiro, sei simu fali iha fulan-Janeiru ne’e nian laran.

(more…)

Continue Reading
Advertisement

Trending