Hatutan.com, (10 Janeiru 2023), Díli—Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta liu hosi Reuniaun Konsellu Superiór Defeza Seguransa (KSDS) husu atu autoridade Defeza no Seguransa hola medida sériu tuir Lei, hodi kombate krime organizadu ne’ebé sidadaun sira halo hodi kria instabilidade no la kontribui bá dezenvolvimentu umanu iha sosiedade.

Reuniaun Konsellu Superiór Defeza Seguransa (KSDS) iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato Bairru-Pité, Tersa (10/01/2023). Foto/Média PR.

Xefe Kaza Militár interinu Prezidénsia Repúblika, Majór Françisco da Silva hateten, reuniaun KSDS ohin nian ne’e ligadu ho situasaun atuál ne’ebé ema hotu hatene situasaun ne’e fila ba joven sira mak halo problema iha Dili laran de’it, maibé la’ós Timor laran tomak. Temi Dili tanba konsentrasaun sidadaun barak mak iha ne’e hodi eskola, servisu no hamosu mós problema.

Lee Mós: Gravasaun CCTV Hatudu Ema Na’in-rua Mak Oho Isac Hornai iha Delta-Elemloi

Problema nia hun ne’e mai hosi rai sira ne’ebé ema hela, tanba ida-ne’e mak ligadu ba iha organizasaun arte marsiais, bainhira elementu ida nia iha problema ho sidadaun ida seluk, tanba rai, entaun sira seluk ne’e haree ida ne’eba arte marsiais A ka B, tanba ne’e mak mosu problema.

Problema nia orijin ne’e mai hosi rai, dehan nia avo nian, entaun mosu problema elementu ida nia envolve iha arte marsiais A no nia maluk sira ne’e apoiu nia, loloos rai ne’e nia avo sira nian entaun komesa liga ba iha arte marsiais.

Nia fó ezemplu hanesan kazu Elemloi nian, tuir dadus arte marsiais nian ligadu nafatin ba rai, maibé maluk joven ne’ebé sai vítima ne’e nia uluk iha arte marsiais Kera Sakti, depois nia sai fila-fali hakarak tama fali ba iha 77.

Entaun, nia maluk sira ne’ebé uluk hamutuk iha IKS ne’e hatudu sira nia deskontentimentu tanba sá mak antes ne’e hamutuk depois sai fali, nune’e mosu laran moras bá malu ne’e mak hamosu problema to’o maluk vitima ne’e hetan sona to’o lakon-vida.

Membru KSDS sira hato’o ba Prezidente Repúblika, José Ramos Horta oinsá atu buka meius halo prevensaun ba problema sira ne’ebé mosu iha pasadu no mós mosu foin lalais iha semana kotuk.

“Entaun Xefe Estadu ho Primeiru Ministru Taur Matan Ruak ko’alia oinsá atu halo prevensaun liu hosi mensajen ba situasaun hotu-hotu katak, sidadaun hotu-hotu labele tuur hamutuk atu kria problema, goza-malu iha dalan, hemu tua, buat sira ne’e hamosu problema. Entaun ida-idak tuur hakmatek iha uma nune’e evita tuur hamutuk hodi hamosu problema,” Xefe Kaza Militár interinu, Major Francisco da Silva hateten iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato Bairru-Pité, Tersa (10/01/2022).

Governu sei buka dalan oinsá atu ko’alia ho KRAM, haree fila-fali sira ninia regulamentu atu regula fali arte marsiais sira ne’e, la’ós atu taka maibé atu regula sira nia atividade.

Hanesan farda ne’ebé sira hatais, uza ba treinu ne’e loloos ba to’o iha fatin treinu mak hatais hodi hala’o atividade arte marsiais ne’e to’o hotu, hasai tiha fali hatama ba iha pasta lori fila-fali ba uma fase haloot to’o tempu ne’ebé treinu mak hatais, labele hatais iha fatin públiku tanba dala ruma mós mosu problema.

Entaun KRAM sei haree regulamentu sira, sei ko’alia ho lideransa arte marsiais sira ne’ebé oras-ne’e eziste iha Timor Leste.

“Ita la’ós jeneraliza arte marsiais maibé ita halai bá iha individu, nia mak involve nia an ba problema tanba  organizasaun la hanorin dehan elementu sira atu ba halo krime,” nia hateten.

Xefe Estadu mós husu atu foti medidas tuir Lei, se lei mak dehan sala kondena no bainhira loos liberta.

Jornalista : Vito Salvadór