Connect with us

Polítika

Partidu Haat Deklara Koligasaun Frente Ampla Demokrátika

Published

on

Hatutan.com, (03 Marsu 2023), Díli-Partidu haat (4), kompostu hosi partidu Centro Associação Social Democratica Timorense (CASDT), União Democratica Timorense (UDT), Frente-Mudança (FM) ho Partidu Dezenvolvimentu Nasionál (PDN), Sesta (3/3/2023), deklara forma koligasaun Frente Ampla Demokrátika (FAD) hodi hasoru eleisaun parlamentár 2023.

Hafoin deklara koligasaun ne’e, partidu koligasaun Frente Ampla Demokrátika  organiza kedan ona sira-ninia primeira Konferensia Nasionál  hodi hahú diskute kona-bá sira-nia estatutu, programa prioridade sira atu aprezenta iha kampaña eleitorál ne’ebé sei hahú iha loron 19 fulan-Abríl 2023.

Prezidente interinu UDT, Francisco David Xavier  Carlos hateten, koligasaun FAD ne’e, inisia hosi CASDT ho UDT. Hafoin, liuhosi negosiasaun politíka ida ne’ebé mak sira hala’o kuaje fulan-tolu no ikus mai hetan Partidu Timor Forte (PATIFOR) atu fó apoiu.

Advertisement

Konférensia Partidu Koligasaun Frente Ampla Demokrátika (FAD) iha salaun CNE, Díli, Sesta (03/03/2023). Foto/Elio dos Santos da Costa

Iha minutu ikus atu anúnsia koligasaun ne’e, PATIFOR rasik, retira tanba laiha apoiu hosi munisípiu seluk bá nia ideia ne’e. Biar nune’e, CASDT ho UDT kontinua halo negosiasaun politika to’o hetan partidu Frente-Mudança.

“Semana rua kotuk, ami partidu nain-tolu assina akta Plataforma entendimentu entre UDT, Frente-Mudança ho CASDT no ami sente katak, furak tebtebes no alende ne’e, iha loron tolu kotuk, mai tán hosi PDN hamutuk iha koligasaun ne’e,” Francisco David Xavier  Carlos hateten durante konferénsia koligasaun FAD nian iha Salaun Komisaun Nasionál bá Eleisaun (CNE, sigla portugés), Colmera, Díli.

Iha períodu kampaña mai, koligasaun FAD maibé  husik povu mak sei julga iha eleisaun ne’e, tanba iha kompromísiu sira.

“Ami dezeña hela programa sira ne’e, ami atu hato’o fali iha kampaña ne’ebé mak hosi FAD. Ha’u ema ida nunka pesemita. Ha’u sempre otimista. Tanba ami tenke servisu maka’as, partidu haat hamutuk, ha’u hanoin katak iha,”  Francisco David Xavier Carlos hateten.

Koligasaun FAD garante manán, tanba sira foti rezultadu hosi númeru sira kontájen ne’ebé mak iha eleisaun sira anterior nian hanesan, eleisaun jerál 2012, eleisaun antesipada iha 2017.

Prezidente interinu CASDT, Isaac do Rosário, fó razaun katak, partidu haat ne’e, hakarak hamutuk iha koligasaun FAD tanba sira partidu ne’ebé mak partidu ki’ik.

Advertisement

“Objetivu atu junta forsa ida para bele hetan barreira, atu nune’e bele partisipa iha eleisaun mai. Ida ne’e objetivu loloos partidu haat ne’e nian,” prezidente interinu CASDT, Isaac do Rosário, hateten. 

Antes ne’e, partidu CASDT rasik, realiza tiha ona ninia kongresu nasionál dahuluk nian, no sira mós instala ona estrutura iha 13 munisipiu, kompletu hotu ona. Ida ne’e, garante katak, partidu CASDT sei bele avansa bá oin.

Prezidente partidu Frente-Mudança, Ricardo Cardoso Nheu, hatutan, kongresu ne’ebé sira hala’o ne’e, oinsá halo koligasaun, atu nune’e, bele avansa bá eleisaun parlamentár tinan ne’e.

Partidu Frente-Mudança  konsidera koligasaun ne’e  importante tebes bá partidu haat ne’e, hodi bele fó susesu bá festa demokásia ida-ne’e ho nia donámika polítika ida kompetitivu tebes.

“Ami deside  la’o hamutuk, halo istória foun, hodi haree bá oin. Ami fiar katak, iha eleisaun mai, ami sei liu barreira, tanba ami fiar ami nia aan. Fiar katak, povu sei hili partidu ne’ebé mak sira hakarak,”  Ricardo Cardoso Nheu hateten.

Advertisement

Prezidente PDN, Lucas da Costa dehan, koligasaun Frente Ampla Demokrátika (FAD) ne’e, sei nakloke aan mós bá partidu seluk tán hodi tau forsa polítika hamutuk, sai forsa boot bá hasoru eleisaun mai.

Koligasaun ne’ebé ho naran Ampla ne’e, katak, hothotu mai hamutuk para depois fó orientasaun ida de’it bá dezenvolvimentu ekonómiku. Povu bele moris iha sistema ekonómia ida ne’ebé mak di’ak, ema hothotu iha direitu bá asesu kréditu para bele buka moris.

Lucas da Costa, afirma, uainhira partidu haat ne’ebé junta ona forsa polítika hamutuk iha koligasaun FAD ne’e, hetan fiar hosi povu Timor-Leste tomak bele hakotu ona impasse polítika sira iha rai-laran, tanba durante ne’e povu sei terus, oinsá hothotu bele hetan moris di’ak, no bele hetan justisa ida no hothotu mós bele garante ona bá futuru.

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Polítika

Iha informasaun, Xanana sei “tula-liman” ba Ramos-Horta rekandidata ba PR 2027-2032

Published

on

By

Hatutan.com, (08 Outubru 2026), Díli—Eleisaun Prezidensiál Timor-Leste  periódu 2027-2032 besik daudaun ona. Iha ona kandidatu lubuk ida mak hala’o sira-nia movimentu atu hanesan mini kampaña hodi prepara aan ba enfrenta eleisaun prezidénsial ne’ebé sei hala’o entre fulan-Marsu tinan 2027. 

(more…)

Continue Reading

Polítika

Governu submete proposta OJE 2027 billaun 2.5 USD ba Parlamentu Nasionál

Published

on

By

Reportajen: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Trending