Connect with us

Edukasaun

Prezidente Repúblika Oferese Livru 3.000 Bá UCT

Published

on

Hatutan.com, (15 Marsu 2023), Díli—Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta oferese livru 3.000-resin bá Universidade Católica Timorense (UCT), hodi apoia prosesu aprendizazen no hatoman estudante sira kona-bá kultura lee.

Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta.

Prezidente Repúblika oferese livru hirak ne’e iha ámbitu serimónia lansamentu Biblioteka UCT ho naran Biblioteka Papa Bento XVI.

Lee Mós: UCT Apósta Kualidade Hodi Prodús Foin-sa’e Util Ba Nasaun

Estadu ho Governu tenke kontinua tau-matan no hadi’a edukasaun iha Timor-Leste, tanba edukasaun atu di’ak liu la’ós sukat ho orsamentu ne’ebé boot, maibé presiza liu iha planeamentu no tau prioridade ba kursu saida mak tenke investe, hodi korresponde ba nesesidade país nian.

Advertisement

“Edukasaun importante ba vida nasaun nian. Tanba ne’e, Governu tenke iha planeamentu di’ak, iha prioridade ba kursu sira ne’ebé bele korresponde ba polítika dezenvolvimentu no ekonomia nasaun nian iha futuru,” José Ramos-Horta hateten iha resintu UCT, Balide, Kuarta (15/03/2023).

Xefe Estadu enkoraza estudante sira tenke lee barak, nune’e iha koñesimentu hodi hakle’an estudu iha área Siénsia no Teknolojia, ba formasaun iha tékniku profisionál, nune’e Timor-Leste bele iha rekursu umanu sufisiente ba iha tékniku administrasaun, jestaun emprezas, enjeñaria hodi hatán bá situasaun atuál ne’ebé mundu enfrenta.

Alende ne’e husu estudante sira tenke badinas halo peskiza, tanba universidade iha ninia biblioteka ne’ebé sai hanesan sentru ba estuda atu halo konfirmasaun, halo análiza no peskiza ba teoria sira ne’ebé simu iha aula laran.

“Ita tenke estuda no estuda ho kle’an duni. Tenke estuda ho sakrifísiu atu diploma ne’e válidu duni, reflete ita-nia matenek no orgullu ba família, nasaun no servi ho responsabilidade no matenek,” Ramos-Horta enkoraza.

Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta oferese livru 3.000-resin bá Universidade Católica Timorense (UCT), hodi apoia prosesu aprendizazen no hatoman estudante sira kona-bá kultura lee, iha Balide, Kuarta (15/03/2023). Foto/Elio dos Santos da Costa.

Iha fatin hanesan, Reitór UCT, Padre Joel Casimiro Pinto, hateten biblioteka ne’e hanaran biblioteka Papa Bento XVI atu fó onra ba Papa Bento XVI hanesan péritu ida iha área teolojia no siénsia.

Doadór sira ne’ebé oferese livru ba iha biblioteka UCT ne’e mai hosi Prezidénsia Repúblika no entidade seluk hanesan Doutór Paulo Remédios ne’ebé oferese livru sira iha área direitu inklui líder Karismátiku Kay Rala Xanana Gusmão inklui professór balun ne’ebé voluntariamente oferese livru ba UCT atu tulun estudante sira.

Advertisement

“Ita hakarak kria ambiente kultura lee ba estudante sira, nune’e bele buka solusaun ba traballu sira,” Padre Joel Casimiro Pinto hateten.

UCT obrigatoriamente dosente sira tenke introdúz ba estudante sira bibliografia ne’ebé utiliza hodi hanorin, nune’e universidade prepara livru atu estudante sira bele halo konsulta direta matéria ne’ebé iha ho livru orijinál iha biblioteka.

Magno Sancheler UCT, Dom Virgílio Cardeal do Carmo da Silva, SDB hateten, biblioteka hanesan fatin ba peskizadór sira no sai hanesan espasu ida atu hamoris obra boot sira kona-bá siénsia no koñesimentu.

Iha biblioteka mak sientista sira atinje sira nia objetivu atu tulun umanidade liu hosi sabedoria ne’ebé sira oferese hanesan sabór hosi verdade.

UCT marka tán pasu ida ba oin, iha nia ezisténsia hanesan Universidade Katólika ho nia natura katolisidade hodi refleta kona-bá universalidade tuir saida mak UCT mehi atu bele forma sidadaun sira ba finalidade ida atu servi Uma Kreda no nasaun.

Advertisement

“Leitura hanesan meiu ida atu apreende no hanesan mós preparasaun atu enfrenta situasaun sira ne’ebé iha relasaun ho koñesimentu, hodi hatán ba dezafiu sira ne’ebé sosiedade ohin loron enfrenta,” Dom Virgílio Cardeal do Carmo da Silva, SDB hateten.

Arsebispu ne’e mós konsidera biblioteka hanesan fatin enkontru entre estudante ho mundu liu hosi verdade sira ne’ebé revela iha livru sira. Tamba ne’e biblioteka ne’e hanesan klamar UCT nian.

Padre Sira Mak Jere UCT

Universidade Católica Timorense (UCT) ne’ebé lokaliza iha Balide, Díli, estabelese iha tinan 2022 ho totál estudante atuál hamutuk 1.200 no jere hosi Padre sira.

UCT iha fakuldade haat ho totál dosente hamutuk 91 no dosente sira balun mai hosi nasaun Portugál, Brazil, Kuba inklui Indonézia.

Advertisement

“UCT ne’e jere hosi Dioseze ho nia estrutura ne’e kuaze Padre sira no leigus kompetente hanesan Reitór, Vise-reitór, Pró-reitoria maioria Padre sira,” Vise-Reitór UCT, Padre Guilhermino da Silva esplika.    

UCT hanesan mós eskola Katólika sira seluk iha Timor-Leste, hatudu nia ezisténsia ho ninia karakterístika hanesan formasaun Katólika ho prinsípiu iha morál no étika iha siénsia no iha komportamentu.

UCT iha fasilidade ho sala de aula hamutuk 36 aumenta tán cobby house neen (6), signifika iha salas de aula 42.

Nune’e, tinan ida-ne’e hahú konstrui uma ho andar haat (4) ne’ebé fahe ba departamentu haat (4) hanesan laboratóriu, Siênsia Medisina Jerál, Enfermajen no farmásia.

UCT Iha mós laboratóriu komputadór nian, laboratóriu literatura nian, biblioteka kompletu ho livru 3.000-resin no livru ho títulu 10.000-resin mak sei mai tan hosi Portugál.

Advertisement

Jornalista: Vito Salvadór/Estajiáriu Lázaro Quefi

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Edukasaun

Governu promove prevensaun moras la hada’et ba estudante ho manorin sira

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Edukasaun

Segunda, Timor-Leste hala’o ezame nasionál ba estudante finalista nivel sekundáriu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes 

(more…)

Continue Reading

Edukasaun

Kobransa Ilegál iha UNTL, Komisaun Instrusaun InvestigaDosente Na’in Rua

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubru 2026), Díli– Universidade Nasionál Timor-Lorosa’e (UNTL), liuhusi Komisaun Instrusaun, hala’o hela investigasaun ba dosente na’in rua iha Fakuldade Edukasaun no Humanidade, ne’ebé hetan alegasaun kona-ba kobransa ilegál ba estudante sira.

Pró-Reitor Asuntu Jurídiku, José Tomás Alves, ne’ebé nu’udar membru Komisaun Instrusaun, hatete katak kazu ne’e hahú bainhira estudante sira hato’o keixa ba estrutura kompetente iha UNTL. Depois, kazu ne’e refere ba Konsellu Disiplinár, ne’ebé kria Komisaun Instrusaun atu hala’o investigasaun.

José Tomás esplika katak Komisaun Instrusaun nomeia ona iha loron 17 Jullu 2026 no hahú servisu kedas. Tuir nia, suspensaun temporária ba dosente na’in rua ne’e importante atu evita interferénsia durante prosesu investigasaun no fó oportunidade ba estudante sira atu hato’o sira-nia deklarasaun ho liberdade.

“Nomeasaun husi Komisaun Instrusaun ne’e tun kedas iha loron 17 Jullu. Ami halo kedas servisu, tanba bainhira investigasaun la’o, profesór sira ne’e kontinua hala’o sira-nia atividade letiva, hanesan orientasaun no hanorin, ida-ne’e bele afeta estudante sira, tanba ne’e, Komisaun Instrusaun propoin ba Konsellu Disiplinár atu emite suspensaun ba dosente na’in rua,” José Tomás hatete iha Kampus Liceu, kuarta-feira, 14 Outubru 2026.

Advertisement

Nia hatutan, Konsellu Disiplinár emite karta suspensaun iha loron 8 Setembru 2026, ho prazu fulan ida, suspensaun ne’e atu para temporariamente atividade dosente sira ne’ebé hetan alegasaun viola sira-nia dever profisionál, no atu fasilita prosesu rona deklarasaun husi estudante sira.

“Karta suspensaun ne’e nia objetivu atu suspende temporariamente atividade profesór sira ne’ebé hetan alegasaun viola sira-nia dever, atu nune’e estudante sira bele ko’alia ho livre no fó oportunidade ba Komisaun Instrusaun atu rona sira-nia deklarasaun,” nia esplika.

Maski prazu suspensaun ne’e remata ona iha loron 8 Outubru 2026, ida-ne’e la signifika katak kazu ne’e rezolve ona. Tuir nia, prazu investigasaun bele estende se Komisaun Instrusaun konsidera katak kazu ne’e kompleksu no presiza tempu tan atu halibur evidénsia.

Nia hatete, komisaun sei kontinua rona testemuña no suspeitu sira, no halibur prova relevante sira atu bele konklui investigasaun ho kuidadu.

“Investigasaun ne’e sei kontinua, tanba ami presiza rona testemuña no suspeitu sira, no halibur prova sira. Hare’e ba komplesidade kazu ne’e, ami presiza tempu atu asegura katak prosesu investigasaun la’o ho di’ak,” nia afirma.

Advertisement

José Tomás hatete, depois Komisaun Instrusaun konklui relatóriu investigasaun, relatóriu ne’e sei submete ba autoridade kompetente iha UNTL, se hetan katak dosente sira viola duni sira-nia dever profisionál, Reitór sei foti desizaun tuir kompeténsia ne’ebé mak iha.

To’o agora, prosesu investigasaun sei kontinua, no alegasaun kona-ba kobransa ilegál ne’e sei presiza hetan konfirmasaun liuhusi rezultadu investigasaun.

Jornalista: Felix Fernandes

Advertisement
Continue Reading

Trending