Connect with us

Nasionál

Aselera Negosiasaun Fronteira Marítima ho Indonézia Fó Retornu Ekonómiku Boot Mai Timor-Leste

Published

on

Hatutan.com, (16 Janeiru 2025), Díli- Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão hateten Timor-Leste sei halo esforsu atu aselera negosiasaun fronteira marítima ho Indonézia tamba bainhira iha ona fronteira sei fó retornu ekonómiku boot mai Timor-Leste.

Lee Mós: Fevereiru, TL-RI Hahú Diskute Fronteira Marítima

Postu Fronteira Batugade, Munisípiu Bobonaro. Foto/Dok

Primeiru-Ministru Kay Raya Xanana Gusmão hato’o lia hirak ne’e ba jornalista sira iha Palásiu Prezidensiál, Kinta (16/01/2025) hodi hatán kona-ba prioridade Timor-Leste nian iha negosiasaun fronteira marítima ho Indonézia.

Xanana Gusmão esplika  bainhira temi fronteira marítima, ba dala uluk  tenke komprende katak governu foun iha de’it ne’e rai ki’ik oan ida ho populasaun millaun 1.2 abitante mós  atu primeiru anu kualkér governu  sei haree, iha Indonézia ho populasaun millaun 280 abitante ho arkipélagu Sumatra, Jawa, Sulawesi no selu-seluk tan, tenke komprende ida ne’e.

Advertisement

Agora komu problema ne’ebé sei permanese hela husi governu anteriór mak fronteira terrestre no marítima, ho ida ne’e mak ba iha Indonézia ho Prezidente Indonézia Prabowo Subianto dehan relasaun Timor-Leste no Indonézia la’o di’ak, kapás tebe-tebes maibé hakarak fó lembra de’it katak iha kazu fronteira nian mós seidauk rezolve mak terrestre no marítima no bolu atensaun ba marítima nian liu-liu, tanba ho Austrália ita iha tiha ona ho Indonézia seidauk iha.

“Ita atu temi ka kompara uitoan ho Naktuka, bainhira fronteira marítima iha tiha ita kontrola ita nia tasi, peska ilegál laiha ona, ró ilegál sira la mai hasai ita nia ikan no estraga tan ita nia ikan sira, no iha mós posu ruma ne’ebé ami hatene katak iha ne’ebá definidu ona ita nian hodi ita haree greater sunrise hotu ida ne’ebá mós nafatin sustenta no fó osan barak liu,” Xanana hateten.

Xefe Governu esplika uluk kedas ho Indonézia sira sempre dehan tuir direitu internasionál rai mak komanda tasi. Rai mak marka fronteira marítima no ami dehan ba sira imi labele haluha Oe-Cusse ninia fronteira terrestre husi Motain ba to’o Salele loos tiha ona no momentu agora ita atu kompara fronteira Naktuka sira la’o ba mai sikat hela no ida importante liu fronteira marítima.

“Indonézia agora la’ós hanesan uluk ne’ebé dehan fronteira Naktuka uluk tiha lai mas agora depende hahú daudauk ona la’ós Oé-Cusse nian tanba ketak, maibé hahú daudauk ona iha rai boot ne’e.” Nia subliña.

Xanana Gusmão argumenta liután katak ho pozisaun Indonézia nian ne’ebé hakarak diskute fronteira marítima ne’e hanesan ba Timor-Leste tamba Indonézia muda tiha ona sira nia hanoin, pozisaun kona-ba tenke hein Naktuka muda no sira nakloke atu hahu negosiasaun fronteira marítima iha tinan ne’e.

Advertisement

Jornalista: Vito Salvadór

 

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Índise Liberdade Imprensa 2026, Timor-Leste Okupa Pozisaun 30 husi Nasaun 180 no Sei iha Dezafiu Kona-bá Independénsia Editoriál

Published

on

By

Hatutan.com, (30 Abríl 2026), Díli – Reporters Without Borders (RSF),  Kinta  (30/04/2026), fó sai relatóriu Índise Liberdade Imprensa Mundiál tinan 2026, hatuur Timor-Leste okupa pozisaun 30 husi nasaun 180.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Apaga Notísia husi Konta Facebook Ofisiál RTTL, Rosário Maia: “Ne’e Problema Internál, Ami Buka hadi’a”

Published

on

By

Hatutan.com, (27 Abríl 2026), Díli–Prezidenti Konsellu Administrasaun Ràdiu Relevizaun Timor-Leste, Empreza Públika (RTTL,E.P), Rosário da Graça Maia, konsidera aktu “sensura” apaga notísia husi konta Facebook RTTL Roman ba Nasaun – LIVE TV nu’udár problema internal no nia parte buka hadi’a.  

(more…)

Continue Reading

Nasionál

CAC Ajenda Ona Kazu Projetu Estrada Rita-Maubisse Ne’ebé Abandona husi Balada Unip.Lda

Published

on

By

Hatutan.com, (27 Abríl 2026), Díli– Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC-sigla portugés) ajente  ona prosesu averiguasaun ba projetu estrada iha Aldeia Rita, Postu Administrativu Maubisse, Munisípiu Ainaro, ne’ebé abandona husi Empreza Balada Unip.Lda.

(more…)

Continue Reading

Trending