Connect with us

Nasionál

Aselera Negosiasaun Fronteira Marítima ho Indonézia Fó Retornu Ekonómiku Boot Mai Timor-Leste

Published

on

Hatutan.com, (16 Janeiru 2025), Díli- Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão hateten Timor-Leste sei halo esforsu atu aselera negosiasaun fronteira marítima ho Indonézia tamba bainhira iha ona fronteira sei fó retornu ekonómiku boot mai Timor-Leste.

Lee Mós: Fevereiru, TL-RI Hahú Diskute Fronteira Marítima

Postu Fronteira Batugade, Munisípiu Bobonaro. Foto/Dok

Primeiru-Ministru Kay Raya Xanana Gusmão hato’o lia hirak ne’e ba jornalista sira iha Palásiu Prezidensiál, Kinta (16/01/2025) hodi hatán kona-ba prioridade Timor-Leste nian iha negosiasaun fronteira marítima ho Indonézia.

Xanana Gusmão esplika  bainhira temi fronteira marítima, ba dala uluk  tenke komprende katak governu foun iha de’it ne’e rai ki’ik oan ida ho populasaun millaun 1.2 abitante mós  atu primeiru anu kualkér governu  sei haree, iha Indonézia ho populasaun millaun 280 abitante ho arkipélagu Sumatra, Jawa, Sulawesi no selu-seluk tan, tenke komprende ida ne’e.

Advertisement

Agora komu problema ne’ebé sei permanese hela husi governu anteriór mak fronteira terrestre no marítima, ho ida ne’e mak ba iha Indonézia ho Prezidente Indonézia Prabowo Subianto dehan relasaun Timor-Leste no Indonézia la’o di’ak, kapás tebe-tebes maibé hakarak fó lembra de’it katak iha kazu fronteira nian mós seidauk rezolve mak terrestre no marítima no bolu atensaun ba marítima nian liu-liu, tanba ho Austrália ita iha tiha ona ho Indonézia seidauk iha.

“Ita atu temi ka kompara uitoan ho Naktuka, bainhira fronteira marítima iha tiha ita kontrola ita nia tasi, peska ilegál laiha ona, ró ilegál sira la mai hasai ita nia ikan no estraga tan ita nia ikan sira, no iha mós posu ruma ne’ebé ami hatene katak iha ne’ebá definidu ona ita nian hodi ita haree greater sunrise hotu ida ne’ebá mós nafatin sustenta no fó osan barak liu,” Xanana hateten.

Xefe Governu esplika uluk kedas ho Indonézia sira sempre dehan tuir direitu internasionál rai mak komanda tasi. Rai mak marka fronteira marítima no ami dehan ba sira imi labele haluha Oe-Cusse ninia fronteira terrestre husi Motain ba to’o Salele loos tiha ona no momentu agora ita atu kompara fronteira Naktuka sira la’o ba mai sikat hela no ida importante liu fronteira marítima.

“Indonézia agora la’ós hanesan uluk ne’ebé dehan fronteira Naktuka uluk tiha lai mas agora depende hahú daudauk ona la’ós Oé-Cusse nian tanba ketak, maibé hahú daudauk ona iha rai boot ne’e.” Nia subliña.

Xanana Gusmão argumenta liután katak ho pozisaun Indonézia nian ne’ebé hakarak diskute fronteira marítima ne’e hanesan ba Timor-Leste tamba Indonézia muda tiha ona sira nia hanoin, pozisaun kona-ba tenke hein Naktuka muda no sira nakloke atu hahu negosiasaun fronteira marítima iha tinan ne’e.

Advertisement

Jornalista: Vito Salvadór

 

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Ramos-Horta Alerta Prepara Kondisaun Hasoru Krize Ekonómia Globál

Published

on

By

Hatutan.com, (05 Marsu 2026), Díli–  Funu iha Médiu Oriente entre Amerika hamutuk ho Izraél hasoru Iraun sei afeta ekonomia global, tanba ne’e, Prezidente Repúblika, José Ramos Horta, alerta ona bá Govenrnu  prepara osan husi  fundu soberanu   hodi asegura importasaun ai-han no proteje povu, liu-liu sira ne’ebé kiak liu bainihra mosu  krize ho folin mdrkadu global ne’ebé aas no karun.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Funu iha Médiu Oriente Nia Impaktu Bele Alastra Mai Timor-Leste

Published

on

By

Hatutan.com, (04 Marsu 2026), Díli-Ministru Petroleu no  Rekursu Minerál (MPRM), Francisco da Costa Monteiro, hateten funu iha Médiu Oriente to’o fulan oin nia  impaktu bele alastra mai Timor-Leste hodi fó influensia ba presu konbustivel,  mós impaktu maka’as ba iha ekonomia mundiál.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Loron Veteranu Ba Dala-IX, Ramos-Horta Husu Foin-Sa’e Sira Banati Tuir Veteranu

Published

on

By

Hatutan.com, (03 Marsu  2026), Díli– Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, husu foin-sa’e sira atu  aprende no banati tuir Inan-aman veteranu sira ne’ebé tau interese públiku ba  nasaun nian duke interese individuál.

(more…)

Continue Reading

Trending