Hatutan.com, (12 Janeiru 2026), Díli— Programa Monitorizasaun Sistema Justisa (JSMP-sigla inglés) ezije Diretór Nasionál Polísia Sientifiku Investigasaun Kriminál (PCIC), Vicente Fernandes e Brito, atu la bele “taka ibun” ho kazu membru PCIC inisiál OdCA ne’ebé uza arma Estadu (pistola) hodi halo violénsia dométika iha loron 02 fulan-Janeiru 2026.
Lee Mós: Ministru Sérgio Hornai Orienta Diretór PCIC Halo Averiguasaun Ba Kazu Membru PCIC Lori Pistola Baku Nia Ferik-Oan

Deretóra Ezekutiva JSMP, Ana Paula Marçal. Foto/Marcelino Tomae
Deretóra Ezekutiva JSMP, Ana Paula Marçal hateten, membru PCIC ho inisiál OdCA diviza investigadór utiliza arma pistola hodi baku no ameasa nia kaben nu’udár aktu kontra lei no regulamentu rasik PCIC nian kona-bá utilizasaun arma ka pistola.
“PCIC ne’e ha’u la hatene sira nia mekanizmu atu kontrolla materál sira ne’e oinsá, serake la’ós oras servisu mós bele lori pistola bá uma. Tanba ne’e, sansaun disiplinár husi instiusaun ne’e tenke lalais, diretór nasionál PCIC la bele nonok de’it ho kazu sira henesan ne’e. La’ós ita la presiza investiga, investigasaun ne’e maka tenke urjénte, tenke fó prioridade atu haree didi’ak,” Diretora Ezekuitva JSMP Ana Paula hateten hodi responde Hatutan.com iha nia servisu fatin, Díli, Seggunda (12/01/2026).
Nia hatutan JSMP rona katak membru PCIC ne’e, bebeik ona komete kazu sira hanesan ne’e. Ezemplu mak kazu husu osan ho montante US$2000 ba fujitivu Arnolfo Teves Jr nia oan mane no ida-ne’e tuir loloos Diretór Nasionál PCIC iha kompetésia atu foti medida ka desizuan rigor hasoru membru PCIC ho inisiál OdCA.
“Maske ema ne’e iha kapasidade hatene língua to’o 10, no ema ne’e investigadór di’ak, maibé kuandu nia hahalok hanesan ne’e, la merese atu bele sai aparelu Estaud nian tanba laiha disiplina no la onestidade,” Ana Paula hateten.
Nia subliña, tanba PCIC ne’e, halo investigasaun bá krime trafiku umanu, maibé PCIC rasik maka halo violénsia domestika, kontra lei arma branka, uza pistola hodi ameasa nia fen-kaben.
JSMP rekomenda bá Dirijénte PCIC katak, di’ak muda tiha membru ne’e bá diresaun seluk ne’ebé la utiliza arma, tanba aktu ne’ebé iha ameiasa boot ba ema nia vida
JSMP sujere bá prosesu investigasau ne’e tenke parte Polísia Nasionál Servisu Investigasaun Kriminál (PNSIK) mak tenke hala’o investigasaun atu nune’e la bele hamosu konflitu interese.
JSMP konsidera katak PCIC ne’e laiha ona kapasidade masimu hodi kontrolla membru sira utiliza arma estadu nian, tanba ne’e maka mosu impaktu membru sira utliza sasán estadu nian hodi ameasa ema seluk hanesan fali aktu normal ida.
“’Ha’u fiar PCIC iha nia regra rasik kona-bá utlizasaun arma ne’e, bá uma, rai hela no ita rejita fali kilat musan nafatin antes foti hira ha’u rai fali ne’e hira, tanba ne’e ami JSMP lamenta tebes ho ida-ne’e satán uza pistola ne’e hodi se bá nia fen-kaben iha oan sira-nia oin. Kualker problema, la devia se pistola bá ita nia feen tanba Estadu fó pistola ne’e atu salva interese Estadu,” nia tenik.
Fó hanoin fila katak iha loron 07 no loron 08 fulan-Janeiru tinan 2026, Hatutan.com tenta atu halo konfirmasaun ho Diretor Nasionál PCIC, Vicente Fernandes e Brito hodi fó esplikasaun bá kazu ne’ebé membru PCIC ho divizia investigadór komete, maibé razaun katak la disponivel hodi fó entrvista bá kazu refere.
Iha Sesta (09/01/2026), haleu tuku 14:30 Hatutan.com tenta atu halo konfirmasaun ligasaun ho deklarasaun Ministru Justisa Sérgio da Costa Hornai katak fó ona orientasaun bá Diretor Nasionál PCIC, Vicente Fernandes e Brito hodi halo prosesu averiguasaun, maibé husi parte gabinete informa katak Hatutan.com tenke halo karta pedidu audensia.
“Di’ak liu ita boot sira (Hatutan.com) halo karta audensia mai, atu nune’e, bele hetan aprovasaun hodi aprova iha sá loron maka ami kontaktu ita-boot sira, tanba agora Diretór la disponivel atu halo entrvista,” pesoál Gabinete PCIC bá hateten bainhira Jornalista Hatutan.com tenta atu halo konfirmasaun ho Diretór Nasionál PCIC.
Fó hanoin fali katak Ministru Jusitisa, Sérgio da Costa Hornai, fó ona instrusaun bá iha Diretór Jerál no mós Diretór Nasionál Polísia Sientifiku Investigasaun Kriminál (PCIC, sigla portugés) hodi halo averiguasaun ba kazu membru PCIC ho inisiál OdCA ne’ebé deskonfia halo violénsia domestika hasoru nia ferik-oan nune’e bele foti medida disiplinár.
“Arma Estadu nian ne’e ita uza bá iha servisu no banhira ita iha situasaun perigu atu sai salvasaun, la’ós uza arma hodi fó ameasa bá ema ruma,” Ministru Sérgio de Jesus Fernandes da Cosrta Hornai hateten hodi responde Hatutan.com iha Palásiu Governu, Kuarta (07/01/2026).
Ministru Sérgio de Jesus Fernandes da Costa Hornai hateten, prosesu ne’e tenke sansaun disiplinár no averiguasaun tenke la’o tuir tempu, tanba ne’e parte Ministru Justisa la bele deklara katak loron ida ka rua fó kedas ponisaun, ida ne’e sai bele kontrariu fali ho proseu inkéritu ne’e rasik.
Kona-bá membru PCIC ho inisiál OdCA deskonfia envolve beibeik iha kazu sira, maibé la iha medida ruma husi superior másimu PCIC nian, Ministru Sérgio da Costa Hornai, hateten se membru PCIC ne’e komete bebeik aktu krime sira, maka Diretór Jerál PCIC tenke foti medida atu fó supensaun ka deminsaun bá membru refere.
Informasaun ne’ebé Hatutan.com asesu katak iha loron 02 fulan-Janeiru 2026, membru PCIC ho inisiál OdCA halo violénsia no uza armas pistola ameasa nia ferik-oan ho inisiál DX hanesan mós membru PCIC.
Kazu refere vitíma ne’ebé nu’udár OdCA nia ferik-oan halo keixa no rezista ona iha Ministériu Publiku ho Nuk:001/26.PCIC.
Membru PCIC OdCA ho kondisaun lanu halo violénsia doméstika no amesa ho pistola hasoru nia ferik-oan DX no oan na’in-rua la ho razaun klaru, depois vítima kontaktu bá Komisáriu PCIC hodi informa no ekipa prevensaun bá foti vítima hodi halo prosesu hasoru membru refere.
Membu PCIC ho inisiál OdCA ne’e iha hela prosesu kriminál antesende no disiplinar husi PCIC no Tribunál, maibé kontinua halo krime doméstika hasoru nia kaben.
Jornalita: Marcelino Tomae