Hatutan.com, (28 Janeiru 2026), Díli-Primeiru-Ministru (PM) Austrália, Anthony Albanese, informa dadaun Timoroan liu na’in-5000 mak servisu iha Austrália no nia hakarak aumenta númeru ne’e ba na’in-10.000.

PR Ramos-Horta kondús karreta moke tula PM Anhony Albanese akompaña husi PM Xanana husi Aerportu mai Palásiu Prezidensiál, Kuarta (28/01/2026). Foto/Juvinal Cabral dos Santos
“Ha’u hakarak hahú hodi agradese Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão ba konvite mai vizita Timor-Leste. Ida-ne’e ha’u-nia vizita dahuluk nu’udar Primeiru-Ministru no ha’u-nia vizita daruak mai Díli. Ha’u tenke hatete katak benvindu ne’ebé ha’u simu husi labarik rihun ba rihun no husi ema sira ne’ebé hale’u dalan, ohin dadeer, maka’as tebes,” Primeiru-Ministru Anthony Albanese hateten iha konferénsia imprensa konjunta hafoin halo enkontru bilateral ho nia omológu Primeiru-Ministru Xanana Gusmão iha Palásiu Governu, Kuarta (28/01/2026).
Primeiru Ministru Austrália Anthony Albanese hateten, ida-ne’e maka sinál loloos ida husi aspetu no laran-manas entre povu nasaun rua.
“Ha’u agradese ba Primeiru-Ministru ba ida-ne’e. Ha’u mós agradese ba Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta tanba kondús karreta Moke lori ami ho susesu, liu-liu labarik sira halai uluk iha dalan. Ha’u hamutuk mós ho ha’u nia belun Luke Gosling, ne’ebé iha relasaun metin no kleur ona ho Timor-Leste,” Anthony Albanese hateten.
“Ohin, ami reflete forsa amizade ne’ebá nian hodi asina parseria, no parseria foun ida ba era foun ida. Akordu ida-ne’e eleva relasaun entre Timor-Leste no Austrália ba nivel foun id nne’ebé dahuluk entre ita-nia nasaun rua ne’e. Ida-ne’e hametin kooperasaun iha relasaun ekonómiku, seguransa, dezenvolvimentu, no ema-ba-ema. Ida-ne’e parseria ida ne’ebé komprensivu,” Anthony Albanese tenik tan.
Nia dehan, akordu ne’e rekoñese respeitu mútua ba soberania nasionál no kompromisu hamutuk ba kooperasaun no konsulta ne’ebé la’o hela.
“Hanesan Primeiru-Ministru hatete ona, ita moris iha tempu inserteza, ho turbulénsia konsideravel iha mundu tomak. Austrália no Timor-Leste nu’udar parseiru konfiável, no hamutuk ita bele serbisu ba ita-nia vizaun ne’ebé fahe ba rejiaun ida ne’ebé pasífiku, estavel, no prósperu,” Xefe Governu Austrália ne’e afirma.
Austrália sente onradu atu sai Timor-Leste nia parseiru dezenvolvimentu ne’ebé boot liu. Liuhosi parseria foun ida-ne’e, sei kontinua serbisu hamutuk kona-bá prioridade sira harii nasaun nian ne’ebé importante ba povu sira.
“Agora iha Timor-oan liu 5,000 mak servisu iha Austrália, no ita hakarak aumenta númeru ne’e ba 10,000, ne’e ba ita-nia nasaun rua nia interese. Iha tinan kotuk, Timor-Leste sai nu’udár membru ASEAN ba dala-11, no Austrália fó apoiu maka’as ba prosesu ne’e,” Primeiru-Ministru Austrália Anthony Albanese hateten.
Iha fatin hanesan Primeiru-Ministru Timor-Leste, Kay Rala Xanana Gusmão hateten, Primeiru-Ministru Albanese nia vizita maka momentu importante ida iha relasaun entre nasaun rua no reflete profundidade amizade, konfiansa no parseria entre Timor-Leste no Austrália.
“Ami nia diskusaun sira ohin nian manas, nakloke no produtivu. Ami konkorda atu estabelese parseria ba era foun ida ne’ebé reflete maturidade husi ita-nia relasaun no ita-nia fahe futuru. Ami nia relasaun hetan forma hosi solidariedade iha tempu konflitu no hosi parseria iha dame,” PM Xanana hateten.
Governu rua mós diskute kona-ba programa mobilidade traballadór Austrália nian ne’ebé kontinua atu fornese benefísiu ba traballadór timoroan sira no sira nia família.
“Ami konkorda atu servisu hamutuk hodi hasa’e númeru timoroan ne’ebé bele servisu iha Austrália. Ligasaun ema-ba-ema nafatin iha ami nia relasaun nia fuan,” Xanana hateten.
Jornalista: Juvinal Cabral dos Santos