Hatutan.com, (24 Juñu 2026), Lisboa–Supremu Tribunál Justisa Portugal reafirma sira-nia prontidaun atu kontinua apoia reforma seitór justisa Timor-Leste, liu-liu iha área formasaun rekursu umanu, fortalesimentu instituisaun no partilla esperiénsia judisiária, hodi kontribui bá konsolidasaun Estadu Direitu Demokrátiku iha Timor-Leste.

PM Xanana Gusmão halo vizita ba Supremu Tribunál Justisa Portugal.
Sentidu prontidaun ne’e hato’o direta hosi Prezidente Supremu Tribunál Justisa Portugal, João Cura Mariano, durante enkontru kortezia ho Primeiru-Ministru Timor-Leste, Kay Rala Xanana Gusmão, hodi diskute fortalesimentu kooperasaun bilaterál iha área justisa no dezenvolvimentu rekursu umanu.
Enkontru ne’e hala’o iha atmosfera pozitiva no produtiva, hodi fó oportunidade atu diskute profundu kona-bá futuru sistema justisa Timor-Leste nian.
Parte rua fó énfaze bá nesesidade atu investe iha formasaun no kapasitasaun profisionál bá juízes, prokuradores, defensores públiku no operadór judisiáriu sira, hodi hasa’e kualidade servisu judisiáriu no responde bá dezafiu sira ne’ebé seitór justisa Timor-Leste sei hasoru atualmente.
Komunikadu ba imprensa ne’ebé Hatutan.com asesu haktuir Xanana Gusmão refere katak iha kooperasaun ne’e inklui ona diskusaun ho Ministru Justisa Timor-Leste, Sérgio da Costa Hornai, no Koordenadora Grupu Traballu Reforma Justisa Timor-Leste nian, Lúcia Lobato.
Objetivu prinsipál maka prepara rekursu umanu forte bá médiu prazu, liu-liu tinan lima oin, hodi prepara juristas no operadores justisa Timor-Leste nian iha ne’ebé Governu haruka ona timoroan na’in 50-resin mai estuda Direitu iha universidade sira iha Portugal, hanesan parte hosi estratéjia reforma justisa.
PM Xanana mós fó énfaze katak sistema justisa tenke adapta bá realidade lokál, tanba kada país iha nia realidade espesífika tanba iha kazu balun juiz sira enfrenta difikuldade relasiona ho língua no konteúdu jurídiku, nune’e nesesita apoiu formasaun no asisténsia téknika hosi Portugal.
“Prezidente Supremu Tribunál Justisa Portugal demonstra komprensaun kle’an bá situasaun Timor-Leste nian no promete kontinua apoia reforma seitór justisa, liu-hosi asesoria, formasaun no partilla boas prátikas judisiárias. Justisa mak baze bá páz, progresu no estabilidade nasaun ida nian,” PM Xanana dehan.
Durante enkontru ne’e, Ministru Justisa Sérgio da Costa Hornai ho Lúcia Lobato mós hato’o sira nia kontribuisaun kona-bá nesesidade atu hametin kooperasaun institusionál, liu-liu iha área formasaun majistradu no modernizasaun sistema justisa.
Ministru Justisa hateten katak, Governu Timor-Leste konsidera dezenvolvimentu rekursu umanu hanesan prioridade estratéjika ida atu garante sustentabilidade reforma seitór justisa nian. Tuir nia, parte rua diskute oinsá Portugal bele kontinua fó apoiu tékniku no profisionál bá Timor-Leste liu-husi programa formasaun, interkâmbiu no asesoria bá instituisaun judisiária sira.
“Diskusaun sira fó énfaze bá fortalesimentu kooperasaun iha área formasaun majistradu sira, hametin Sentru Formasaun Jurídika no Judisiária Timor-Leste no promove programa interkâmbiu entre instituisaun judisiária sira hosi nasaun rua,” Ministru Justisa hateten.
Enkontru ne’e mós aborda nesesidade atu prepara jerasaun foun bá kuadru judisiáriu Timor-Leste liu-hosi programa bolseiru no formasaun universitária iha área Direitu, hodi asegura kualidade no sustentabilidade sistema justisa iha futuru.
Enkontru ne’e Primeiru-Ministru Xanana Gusmão akompaña hosi Ministru Justisa, Sérgio da Costa Hornai, Embaixadór Timor-Leste bá Portugal, Manuel de Araújo Serrano, Koordenadora Reforma Justisa, Lúcia Lobato, Diretór-Jerál Polítika Justisa, Nelinho Vital no Ana Mónica Carvalho.
Jornalista: Marcelino Tomae