Hatutan.com, (25 Juñu 2026), Díli-Prezidente Repúblika períodu 2017-2022 nu’udár mós gereleiru FALINTIL, Saudozu Francisco Guterres “Lú-Olo” nia mate husik hela lutu todan ba povu Timor-Leste.

Lee Mós: Hatutan.com Presta Omenajen Ba Lider Nasionál Saudozu Francisco Guterres “Lú-Olo”

Ai-leba sira organiza malu hodi presta omenajen ba Saudozu Francisco Guterres “Lú-Olo”, Kinta (25/06/2026). Foto/Juvinal Cabral dos Santos

Ema rihun u’ain, husi entidade estadu oioin, sivíl no militár to’o povu leet sira no negosiante ai-leba sira kontinua haka tba Saudozu Lú-Olo nia rezidénsia iha Farol, Díli, hodi fó sira-nia respeitu, domin  no omenajen ikus.

Iha Kinta, 25 Juñu 2026, hale’u tuku 09:00 dadeer, ema lubun ne’ebé ba haderan no fó omenajen ba Saudozu Lú-Olo, sente fuan nakraik haree maluk neogisnte ai-leba besik na’in-10 ho volontáriu organiza malu leba sira-nia ai-fuan no modo, lori ho lilin no ai-funan kondolénsia nian hakat tuir liña la’o tuir Estrada husi Embaixada INdonézia nian tun ba rezidénsia maktoban hodi espresa sira-nia solidaridade ba família no omenajen ba Saudozu Lú-Olo.

Sira leba hela ai-fuan, modo no balun kaer lilin no ai-funan kondolénsia nian reza tuituir dalan hodi tama rezedénsia saudozu Lú-Olo nian.

Aktu ai-leba sira-nian ne’e fó signifikadu kle’an, hodi reflete valór sira solidariedade, kooperasaun mútua, respeitu no domin boot ba Saudozu Lú-Olo ne’ebé nu’udár mós lider prinsipal iha luta armada durante tinan 24 nia laran.  

Negosiante ai-leba  sira ho mata-been  presta omenajen ba saudozu Francisco Guterres Lú-Olo hodi dehan, “Ami nia aman lakon, ami nia ai-hun hamahon ami tohar ona.

“Hadomi duni ami nia nai ulun hanesan ai-hun ida karik hamahon ami. Ami hanoin duni triste tebes. Ami mai ne’e inisiativa ami nian, ami lori ai-fuan kariedade nian hanesan hadomi nia,  ami mai de’it, ami la konta ida, ida ne’e kariedade,”  Florinda dos Reis, reprezenta negosiante ai-leba sira hateten ho matan-been.

“Ami ai-leba iha Dili de’it loron-loron fa’an iha merkadu Taibesi. Ami rona ávo Lú-Olo mate mak ami bolu malu mai. Ami bolu malu mai tanba hadomi. Ita-nia ai-hun ida karik tohar ne’e ita tenki hakfodak mai ka, tanba ai-hun ne’e hamahon ita”.

Florinda dos Reis, hateten, bainhira sira ai-leba organiza malu mai hasoru mata-dalan sira mak lori no akompaña to’o presta omenajen ba saudozu Lú-Olo.

“Ami tama ba hasoru haré direita avo Lú nia isin-mate no hasoru nia espoza no oan sira. Ami mai hanesan ne’e ami senti kontente no tristi dala ida, tanba ami nia ai-hun ida tohar, ami hakfodak no klamar semo. Entaun, ha’u ho oan mane sira mai iha ne’e hodi fó omenajen no fó hela matak malirin mai ami, nia isin mak mate, mais nia esperitu nafatin akompaña ami.”

Povu ki’ik, Ai-leba sira presta omenajen ba Saudozu Lú-Olo. Foto/Juvinal Cabral dos Santos

Nia hatutan, saudozu hanesan aman ida ne’ebé luta husi ai-laran to’o ukun aan, tanba ne’e nia mate hlao ema hotu rona laran triste tebes. Tanba ne’e ,desde horikalan no ohin ami ai-leba sira  bolu mai deit presta omengem ikus nian.

“Ai-fuan sira ne’e ami ida-idak inisiativa tau hamutuk mak ami lori mai, ami sira ohin mai ne’e maioria husi Munisípiu Aileu hotu, maibe balu mós husi munisípiu seluk,” nia informa.

Entretantu iha fatin hanesan ai-leba Rozalina Pereira de Jesus hateten, ho sentimentu domin ba eroi nasionál mak ai-leba sira organiza malu hodi presta domin ikus ba saudozu.

“Ami senti lakon tebes, ami nia aman lakon leet husi ami, tan ne’e ami povu ai-leba mai ne’e, tanba ami nia domin  ne’e mak ami mai leba ho ai-fuan ne’ebé ami fa’an loro-loron hodi oferese hanesna karan solidariedade no domin ba avó Lú,”  nia tenik.

Ai-leba Manuel de Jesus hanesan  negosiante ambulante ne’ebé sempre lori modo ba eis-Prezidente Lú-Olo sente lakon tebes lider ho karkter simples ba nia povu no nasaun.

“Uluk iha Dili laran ne’e dudu gerobak iha kapital Dili laran ne’e ha’u mesak mak dudu, desde uluk 2006 ne’e saudozu hela iha kraik no sira nia uma, ema bai-bain la tama no dudu gerobak  la tama, maibe ha’u rasik dudu modo tama ba iha laran, uma uluk prezidente sei hela iha kraik ne’eba ne’e,” Manuel de Jesus haktuir.

“Iha momentu ne’eba ha’u faan modo no lori modo tama ba iha laran, no saudozu dehan bá ha’u aban bainrua ami hela iha fatin seluk o bele tuir ka la’e, ha’u dehan bele. To’o ikus mai Prezidente sira hela fali mai iha uma Faról ne’e, no ha’u la’o husu tuir fali kolega sira, Prezidente Lú hela iha ne’ebé no sira dehan hela iha fatin ne’e. Entaun ha’u mai buka, tanba langanan di’ak ne’e ha’u laran metin mak ne’e ona, no ha’u ho biskleta buka hetan fatin ne’e, dader ha’u lori gerobak mai dudu tama kedas ba iha dapur laran no Prezidente hola modo sira ne’e hotu kedas”.

Ai-leba Manuel de Jesus hatutan, nia hanesan “langanan” ba Eis-Prezidente kuaze tinan rua hanesan ne’e to’o nia moras mak deskansa tiha.

“Ikus mai ha’u moras deskansa tiha ha’u la jadi mai faan ona modo ha’u para tiha no Prezidente nia nomor kontaktu mós laiha ona no sikuriti mós foun hotu ona, no balu la konese ha’u ona. No ha’u dehan ba sira se imi la koñese ona ha’u bolu tok Prezidente ho ferik koñese ha’u ka la’e tanba ha’u faan modo iha ne’e”, ai-leba afirma.

Manuel de Jesus salienta, maibe ikus mai nia rona eis-prezidente Lú-Olo hakotu iis liu husi kolega sira mak konta tutan, entaun nia sente triste  la kontente ona,  tanba atu hetan ema di’ak hanesan Saudozu Lú-Olo ho nia espoza Dona Cidalia la iha ona.

“Iha Timor laran ne’e laiha ema ida mak bolu ha’u ba langanan ho Eis-Prezidente Lú-Olo. Prezidente kala hadomi duni ha’u, bolu ha’u ai-leba ba langanan ne’e, bele dudu gerobak ida fo’er ne’e bele tama to’o laran dapur nian. Ha’u dalaruma tama ba dapur Prezidente halimar ho labarik no nia fen prepara kafé ba ha’u hemu,” nia haktuir.

Bainhira  ai-leba sira ne’e presta omenajen oferese hela ai-fuan sira ne’ebé rezultadu husi ai-leba sira, tanba sira senti lakon sira-nia aman ida durante tau matan ba povu no nasaun.

Reprezenta familia atual deputada bankada FRETILIN, Lidia Norberta hamutuk ho komisaun organizadora ne’ebé responsavel simu povu ai-leba nia ai-fuan hodi tau hamutuk iha meza dapur nia leten, antes ai-leba sira ba presta omenajen ba saudozu Francisco Guterres Lú-Olo.

“Ita bo’ot sira ohin tama mai ne’e balu matan-been sulin kedas. Ida ne’e mak domin hosi imi, ami agradese tebes ba ita-bo’ot sira ne’ebé ohin mai ami hakarak hatene balu mai iha ne’e hotu ona ka la’e, balu seidauk karik. Mesmu, balu seidauk mai bele konvida mai fali tan dala ida. Hotu tiha hemu bee-manas ruma orsida mak rejistu naran,” reprezenta família atuál Deputada bankada FRETILIN Lidia Norberta hateten ba ai-leba sira hafoin simu tiha produtu sira tau hela iha meza dapur nian ne’ebé komisaun prepara.

Jornalista: Juvinal Cabral dos Santos