Connect with us

Polítika

Prezidente Repúblika Rona Mós Opiniaun ASDT-PST

Published

on

Hatutan.com, (08 Fevereiru 2023), Díli- Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta,  Kuarta (8/2/2023),  iha Palásiu Prezidensiál,  halo enkontru ho partidu Asosiasaun Sosiál Demokrata Timorense (ASDT) ho Partidu Sosialista Timorense (PST) hodi rona opiniaun hosi estrutura no lideransa partidu rua ne’e molok dekreta loron eleisaun parlamentár 2023.

Lee Mós : FRETILIN husu Prezidente Repúblika Tetu Fatór Hotu Molok Dekreta Loron ElPar 2023

Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta. Foto/Elio dos Santos da Costa

Iha sorumutuk ne’e partidu ASDT rekomenda bá Xefe Estadu atu tau atensaun boot liu bá interese nasionál no desizaun saida de’it tenke refleta bá Konstituisaun. Nune’e, evita situasaun sira ne’ebé bele periódika estabilidade polítika.

“ASDT buka apoiu tomak bá Xefe Estadu deside tuir lei de’it, tuir kompeténsia Xefe Estadu nian atu hala’o festa demokrasia iha ámbitu ida ne’ebé nakonu ho pás, dame, trankuilidade atu timoroan sira goza sira-nia liberdade,” Sekretáriu Jerál ASDT, Vicente dos Santos   hateten.

Advertisement

ASDT nu’udár partidu  istóriku no patrimóniu Estadu ne’ebé rejistu iha 1974, maibé depois restaura independénsia iha 20 fulan-Maiu 2002, no iha tinan 2018 sofre konsekuénsia labele partisipa eleisaun tanba Tribunál deside la bele halo atividade partidária nian tanba iha problema internal. Maibé hanesan partidu polítiku eziste 1974 to’o momentu ne’e eziste nafatin tanba ne’e mak hetan konsiderasaun husi Xefe Estadu.

Hosi sorin seluk, Prezidente PST Avelino Coelho da Silva informa, enkontru ne’e iha ámbitu Xefe Estadu atu deside marka data eleisaun parlamentár 2023.

Tuir Konstituisaun no lei dehan Xefe Estadu bainhira atu marka data eleisaun sei rona uluk  governu, partidu polítiku sira asentu parlamentár, mezmu PST rasik  laiha asentu parlamentár.

Avalino Coelho dehan loloos ne’e Xefe Estadu la presiza rona PST nia opiniaun, maibé pelu faktu Xefe Estadu nia vizaun luan haree kona-bá demokrasia, kona-bá partisipasaun sidadaun hotu nian, entaun Xefe Estadu hanoin katak iha mós relevánsia atu rona PST nia opiniaun kona-ba markasaun data eleisaun parlamentár.

Iha opiniaun oi-oin balun hanoin di’ak liu muda lai ba fulan-Setembru, maibé PST nia hanoin haktuir bá regularidade Konstitusionál haree bá kalendáriu eleitorál ne’ebé hahú iha 2018 mak loron to’o duni ona hakarak ka lakohi ne’e kompeténsia Xefe Estadu nian atu marka data eleisaun parlamentár.

Advertisement

“Ami nia hanoin di’ak liu marka iha fulan-Fevereiru laran, maibé depende ba Xefe Estadu nian depois eleisaun ne’e realiza iha fulan-Maiu 2023 katak iha meadu Juñu 2023 iha ona parlamentu foun, Juñu laran iha ona Governu foun,” Avelino Coelho hateten.

Nia hatutan PST haree ba interese nasionál, hadi’a mós peranti normativu balun konstituisaun estadu direitu demokrátiku mak hanoin eleisaun data ne’ebé Xefe Estadu deside atu marka ne’e partidu hotu-hotu sei simu inklui PST mós sei kompete eleisaun parlamentár.

Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta rasik adianta ona informasaun katak iha  Segunda f (13/2/2023) sei dekreta data bá eleisaun parlamentár 2023.

“Eleisaun ne’e fulan-Maiu ka Juñu, ha’u labele hatetn  lai too loron anúnsiu mak sei fó sai. Segunda feira, ha’u hanoin sei anunsia duni data bá eleisaun,” Prezidente Repúblika José Ramos-Horta hateten.

Xefe Estadu subliña buat hotu-hotu la’o normál, laiha falta osan Nasaun Unidas garante tinta espesiál ne’e sei mai Timor-Leste fulan ida antes ne’e laiha problema. Problema lojístika laiha, resenseamentu problema laiha.

Advertisement

Jornalista: Vito Salvadór

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Polítika

Iha informasaun, Xanana sei “tula-liman” ba Ramos-Horta rekandidata ba PR 2027-2032

Published

on

By

Hatutan.com, (08 Outubru 2026), Díli—Eleisaun Prezidensiál Timor-Leste  periódu 2027-2032 besik daudaun ona. Iha ona kandidatu lubuk ida mak hala’o sira-nia movimentu atu hanesan mini kampaña hodi prepara aan ba enfrenta eleisaun prezidénsial ne’ebé sei hala’o entre fulan-Marsu tinan 2027. 

(more…)

Continue Reading

Trending