Connect with us

Polítika

Tinan Lima Gasta Millaun $8-resin bá De’it Subsídiu Saúde-Transporte Deputadu Sira, FONGTIL Mobiliza Petisaun Públiku

Published

on

Hatutan.com, (12 Dezembru 2023), Díli— Forum Organizasaun Naun Governamentál (FONGTIL) mobiliza hela públiku hodi fó naran no asinatura atu hatama bá Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta kontra subsídiu saúde no transporte bá deputadu sira, tanba tuir kalkulasaun FONGTIL katak, durante tinan lima Estadu tenke gasta kedan $8.580.000 bá de’it subsídiu rua ne’e la inklui saláriu no subsídiu sira seluk.

Tanba ne’e ohin, FONGTIL ofisialmente fó-sai karta aberta ida hodi husu asinatura petisaun kontra subsidiu ne’e.

Lee Mós: Prezidente Repúblika Sei Veta Subsídiu Transporte-Saúde bá Deputadu Sira

Advertisement

“FONGTIL konvida sosiedade hotu-hotu ne’ebé hamrik hamutuk ho FONGTIL kontra projeitu subsidiu bá saúde no transporte deputadu sira iha PN, bele partisipa liuhosi fó ita boot sira ninia naran no asinatura hodi hatama iha petisaun bá Prezidente Repúblika no ba órgaun sobenaru sira no entidade relevante sira iha tempu badak,” Hatutan.com sita karta mobilizasaun petisaun hosi FONGTIL.

Iha deskrisaun bá subsídiu saúde mak hanesan kada fulan $600 bá kada deputadu no fulan 12 deputadu ida hetan subsídiu bá saúde hamutuk $7.200.  Tanba ne’e, durante tinan lima deputadu ida hetan $36.000. Entaun, Parlamentu Nasionál iha Deputadu na’in 65, nune’e totál hosi subsidiu ba saúde de’it Estadu tenke gasta $2.340.000 bá deputadu na’in 65.

Alende ne’e, kalkulasaun bá subsidiu transporte maka, kada fulan deputadu ida hetan $1.600 no tinan ida kompostu hosi fulan 12 signifika deputadu ida hetan $19.200.

Hosi $19.200 ne’e, tinan lima deputadu ida hetan $96.000. Entaun, tinan lima Estadu tenke gasta $6.240.000 ba de’it subsídiu transporte.

“Ne’e signifika durante períudu mandate, Estadu sei hasai despeza atu kobre de’it nesesidade partukulár liu hosi subsídiu bá deputadu na’in 65 ho totál $8.580.000. Ida ne’e foin mak subsidiu ba item rua ne’e de’it, seidauk inklui regalias sira seluk ne’ebé elabora ona iha petisaun,” sita FONGTIL ninia kalkulasaun.

Advertisement

FONGTIL husu públiku atu labele nonok tán no labele permite ida-ne’e! Sidadaun hotu-hotu, sosiedade sivil, veteranu sira, organizasaun rezisténsia sira, asosiaun no movimentu sira, estudante sira, grupu vulnerável sira, feto ka mane ne’ebé iha posibilidade atu partisipa bele hakbesik bá FONGTIL atu uza direitu liu hosi mekanizmu lejitimu ne’ebé garante iha artigu 48 Konstituisaun Republika Demokratika Timor Leste (K-RDTL).

Direitu ida ne’e konsagra iha artigu 48 Konstituisaun Repúblika ne’ebé garante katak “sidadaun ida-idak iha direitu atu aprezenta petisaun, keixa ka reklamasaun ba órgaun soberanu sira ka autoridade relevante sira atu defende sira-nia direitu, Konstituisaun, lei no ka interese públiku”.

Jornalista: Gloria Maia

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending