Hatutan.com, (15 Janeiru 2026), Díli– Prezidente Konsellu Administrasaun Rádiu Televizaun Timor-Leste, Empreza Públiku (RTTL, E.P) Elizeu Isaac Fernandes, halo kna’ar inkompatibilidade tanba assume knaar polítika nu’udár Primeiru Vise-Sekretáriu Ezekutivu OJP-CNRT Minisípiu Díli.
Lee Mós: SEKOMS Expedito Ximenes “Admite” Elizeu Isaac Viola Lei Hodi Hala’o Mós Knaar Nu’udár Primeiru Vise-Sekretáriu Ezekutivu OJP-CNRT Munisípiu Díli

Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão. Foto/Marcelino Tomae
Iha Dekretu-Lei nú.42/2008, 26 Novembru no nia alterasaun dahuluk iha loron 24 fulan-Outubru tinan 2024 kona-bá transforma Rádiu Televizaun Timor-Leste ba Empresa Públika no primeiru anexu maka Estatutu RTTL,E.P, bandu atu ema ne’ebé sai membru Konsellu Administrasaun RTTL,E.P hala’o knaar hanesan funsionáriu públiku no la bele sai dirijente partidu polítiku no seluk-seluk tan.
Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, hateten, nia hein Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Expedito Dias Ximenes aprenzenta bá Konsellu Ministru, hasai (ezonera) Elizeu Isaac Fernandes husi RTTL,E.P.
“Tanba RTTL,E.P ne’e tutela ba SEKOMS ka iha SEKOMS nia okos, no ha’u dehan tenke liu-husi SEKOMS lori bá Konsellu Ministru, ami hasai. Sé SEKOMS lori mai Konsellu Ministru, ha’u taka tiha ha’u nia matan lori mai ha’u asina,” Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hateten hodi responde Hatutan.com hafoin hasoru malu ho Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta iha Palásiu Governu, Kinta (15/01/2026).
Primeiru-Ministru nu’udár Prezidente partidu CNRT hamutuk ho nia Sekretáriu Jerál Francisco Kalbuadi Lay, iha loron 27 fulan-Dezembru tinan 2025, fó posse ba estrutura Organizasaun Juventude Partidu CNRT (OJP-CNRT) Munisípiu Díli, iha ne’ebé husi estrutura ne’e, prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P, Elizeu Isaac Fernandes hetan fiar assume knaar nu’udár Primeiru Vise-Sekretáriu Ezekutivu OJP-CNRT Minisipiu Díli.
Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hato’o agradese bá média Hatutan.com, ne’ebé aprezenta ona asuntu ne’e no nia promete iha Kuarta, 21 fulan-Janeiru 2026 nia hein SEKOMS Expedito Dias Ximenes iha reuniaun Konsellu Ministru.
“Ha’u agradese ita-boot informa bá ida-ne’e, maibé ema nia oan ida naran SEKOMS ne’e laiha ne’e, informa bá nia (SEKOMS-red), favór ida, ha’u Kuarta-feira, semana oin, ha’u hein,” PM Xanana afirma.
Prezidente RTTL,E.P Agora Ilegál
Husi sorin seluk Kordenadór Programa Monitorizasaun Sistema Jusita (JSMP, sigla-Inglés) bá Unidade Parlamentu Nasionál, José Pereira haktuir JSMP nia opiniaun júridiku ba kestaun inkompatibilidade prezidente RTTL,E.P ne’e hatudu katak prezidente Konsellu Administrasaun RTTL, E.P, Elizeu Isaac Fernandes bainhira assume kargu polítika hanesan primeiru Vise-Sekretáriu Ezekutivu OJP-CNRT Minisipiu Díli hatudu la kumpri enkuadramentu legál sira.
“Mai ami JSMP bele dehan katak importante maka ita tenke kumpri enkuadramentu legál ka rekijitu ne’ebé regula kona-bá estatutu RTTL,E.P rasik liuliu liga bá nomeasaun Konsellu Administrasaun,” José Pereira hateten.
Nia esplika banhira kuandu Dekretu-Lei nú.42/2008, 26 Novembru no nia alterasaun dahuluk iha loron 24 fulan-Outubru tinan 2024 kona-bá transforma Rádiu Televizaun Timor-Leste ba Empresa Públika no primeiru Anexu maka Estatutu RTTL,E.P, ne’e bandu atu estrutura la bele envolve funsionariu públiku ka ema individu ne’ebé envolve iha estrutura ka sai dirijente partidu polítiku loloos ne’e tenke kumpri.
Lee Mós: Elizeu Isaac Asume Primeiru Vise-Sekretáriu Ezekutivu OJP-CNRT Díli, AJTL Ezije SEKOMS Ezonera Husi RTTL,E.P
Tuir nia katak, Prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P Elizeu Isaac Fernandes, viola dekreitu Dekretu-Lei nú.42/2008, 26 Novembru no nia alterasaun dahuluk iha loron 24 fulan-Outubru tinan 2024 kona-bá transforma Rádiu Televizaun Timor-Leste ba Empresa Públika no primeiru Anexu maka Estatutu RTTL,E.P ne’ebé haktuir iha artigu 13.
“Se ita la kumpri ona ida-ne’e, signifika ita viola rasik estatutu, no regulamentu, kuadru jurídiku, no agora Elizeu ne’e nu’udar prezidente Konsellu Administrasaun RTTL, ilegál, maibé legalidade ne’e só Tribunál maka deklara, maibé ita bele fó opiniaun ruma katak banhira asaun ruma iha Estadu direitu Demokrátiku, la kumpri ona lei ka la tuir lei ida-ne’e konsidera ona ilegál”
Nia subliña, sei lideransa média estatal ne’e la’ós ema independente, ne’e sei lori impaktu bá RTTL, E.P, atu oinsá bele asegura independensia. Impaktu seluk maka, sosiedade laiha ona konfiansa ona média Estatál hanesan RTTL.E.P, tanba povu ka públiku konsidera katak RTTL, E.P ninia lideransa ne’e mai husi grupu ida ka partidu balun.
JSMP nia pozisaun katak, solusaun di’ak maka, SEKOMS tenke foti inisiativa rasik atu nomeia ema seluk, la presiza ezonera Elizeu Isaac, tanba prosesu ne’e la tuir lei, laiha validade, kargu ne’e ilegál hela, atu ezoneira ka la ezonera, Elizeu Isaac nia pozisaun iha RTTL,E.P la vale ona bá RTTL, E.P (ilegal)
JSMP mós ezije SEKOMS hodi halo nomeasaun foun bá lideransa RTTL,E.P, tuir dekreitu lei ne’ebé haruka ona.
Tuir nia, sé SEKOMS nonook de’it, asosiasaun Jornalista bele hato’o karta bá PDHJ, hodi halo fiskalizasaun abstrata, kona-bá legalidade Tribunál nian hodi haree bá legalidade husi nomeasaun ne’e.
Nia subliña tan katak, sei Governu liuhusi SEKOMS mantein Elizeu Isaac Fernandes lidera nafatin RTTL,E.P sei fó impaktu bá Timor-Leste hanesan Estadu direitu Demokrátiku katak buat hotu ho lei, ne’e presiza kumpri.
“Sei ita la kumpri lei ona, Estadu ne’e la’ós estadu direitu ona, ne’e ita bele dehan katak rungu-ranga de’it, tanba ita la’ós estadu direitu, tanba lei ita hakerek ita la halo tuir hodi asegura estadu direitu ne’e ita kumpri lei, ita labele obriga de’it sidadaun sira atu kumpri lei, maibé sira ne’ebé kaer poder ne’e, ita rasik la kumpri lei,” nia dehan.
JSMP konsidera RTTL.E.P la mantein editoriál independente, hanesan orgaun média ida, ne’ebé halo kontrola sosiál, adovokasia bá públiku hodi mós bá mudansa iha polítika no sistema sira iha Timor-Leste. Tanba ne’e, bainhira lideransa RTTL,E.P rasik konstitui husi ema la independente, pertensia husi partidu polítiku ka grupu ruma, ne’e impaktu boot bá informasaun ne’ebé fó sai públiku, katak ne’e la independente ona.
Hatutan.com mós halo konfirmasaun via telefonika ho Prezidente Konsellu Administrasaun RTTL,E.P Elizeu Isaac Fernandes, kona-bá inkompatibilidade, maibé informa katak nia hala’o servisu iha li’ur no lakohi fó komentariu.
“Depois maka ita hasoru malu maka ko’alia, ha’u lakohi ko’alia husi telefonika nega?,” Elizeu Isaac Fernandes hateten no taka telefonika.
Hafoin taka telefoni to’o minutu ida (1), Elizeu Isaac Fernandes rasik kotaktu fali Jornalista Hatutan.com hodi informa katak nia la halo kna’ar inkompatibilidade, katak nia servisu tuir lei ne’ebé atribui bá nia.
“Sim! ha’u hetan fiar duni ho simu tomada posse nu’udár Primeiru Vise-Sekretáriu Ezekutivu OJP- CNRT Munisípiu Díli nian, iha loron 27 fulan-Dezembru 2025, maibé iha loron 05 fulan-Janeiru 2026, ha’u deside rejigna aan, tanba lei maka la fó dalan,” Elizeu Isaac Fernandes hateten.
Jornalista: Marcelino Tomae