Connect with us

Polítika

Prezidente Repúblika Promulga Alterasaun ba Dekretu-Lei Fundu Rezerva Seguransa Sosiál

Published

on

Hatutan.com, (15 Dezembru 2021), Díli—Liuhosi Dekretu-Lei n°55/2020, 28 outubru, Estadu Timor-Leste harii Fundu Rezerva Sosiál no define ninia modelu jestaun, iha ámbitu rejime kontributivu  foun iha Timor-Leste, Rejime Repartisaun no Fundu Rezerva.

Prezidente Repúblika, Francisco Guterres Lú Olo. Foto/Média PR.

Hafoin tetu situasaun ekonomia mundiál no indikadór ekonómiku no finanseiru, Konsellu Minstru deside foti medida balun, hodi hasa’e rendimentu ba karteira Fundu Rezerva Seguransa Sosiál, maibé ho risku kiik, atu nune’e, Fundu ne’e fó benefísiu beibeik ba sira ne’ebé kontribui fulan-fulan ba rejime kontributivu foun iha Timor-Leste.

Notísia iha Relasaun:Xefe Estadu Promulga Dekretu-Lei Ne’ebé Benefisia Família ho Rendimentu Kiik

“Alterasaun dahuluk ba Dekretu-Lei ida-ne’e hetan promulgasaun hosi Prezidente Repúblika iha 13 Dezembru 2021,” Komunikadu hosi Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, Díli, (15/12/2021).

Advertisement

Rejime Kontributivu foun seguransa sosiál mak Rejime Repartisaun, obrigatóriu no kontributivu, atu hetan direitu ba benefísiu (prestasaun sosiál), traballadór tenki kontribui ba rejime (kontribuisaun sosiál).

Maibé, traballadór la kontribui mesak.  Fulan-fulan, hosi taxa kontributiva totál (10% hosi saláriu mensál tomak), entidade empregadora  kontribui ho  6%  no  traballadór kontribui ho 4%.

Nune’e, traballadór hotu-hotu no nia entidade empregadora kontribui fulan-fulan ba “karteira komún” (hothotu nian). Osan sira ne’ebé mak akumula iha karteira komún ne’e sei uza atu selu fulan-fulan ba, prestasaun imediata  ezemplu, selu subsídiu ba  maternidade no paternidade, ba sira ne’ebé sei servisu no kontribui hela  (jerasaun traballadór hanesan), selu pensaun traballadór reformadu sira-nian, ezemplu,  ema sira ne’ebé la servisu ona maibé kontribui ona ba rejime (jerasaun anteriór). 

Osan restu tinan-tinan, hafoin halo pagamentu sira temi iha leten, tama fali iha Fundu Rezerva ida atu garante nafatin sustentabilidade sistema nian. Bainhira kontribuisaun la to’ó atu selu prestasaun sosiál, bele foti osan hosi Fundu Rezerva ne’e. 

Diploma refere ba modelu jestaun Fundu Rezerva Seguransa Sosiál (RSSS) hatuur ho aspetu tuir mai: FRSS permite rai osan restu (saldu) hosi rejime kontributivu (kontribuisaun no prestasaun kada tinan), Verba hirak ne’ebé akumula iha FRSS iha futuru, atu selu loos de’it ba prestasaun sosiál ba ema ne’ebé mak kontribui ba Rejime Kontributivu.

Advertisement

Alende ne’e, FRSS pertense ba sistema seguransa sosiál, nune’e integradu iha perímetru orsamentu seguransa sosiál (OSS); FRSS ne’e autonómu no iha modelu rasik ba jestaun; Banco Central Timor-Leste (BCTL) mak responsável ba FRSS nia jestaun operasionál, liuhosi akordu ida ne’ebé sei asina ho  Institutu Seguransa Sosiál.

Jornalista: Vito Salvadór

Polítika

Parlamentu Nasionál Propoin Governu Kontrola Presu Kombustível iha Merkadu

Published

on

By

Hatutan.com, (10 Marsu  2026), Díli- Membru Parlamentu Nasionál  husi Bankada opozisaun FRETILIN, Oscar Lima, husu Governu atu kontrola presu kombustível iha merkadu nasionál tanba iha indikasuan katak ho funu iha médiu oriente, empreza estasaun kombustível balun hasa’e presu mézmu estoke antigun nian.

(more…)

Continue Reading

Polítika

Bankada FRETILIN Preokupa Impaktu Funu Médiu Oriente Mai Timor-Leste

Published

on

By

Hatutan.com, (09 Marsu  2026), Díli– Parlamentu Nasional liuhosi deklarasaun politiká Bankada FRETILIN iha plenária, Segunda (09/03/2026),  destaka preokupasaun husi impaktu funu médiu oriente mai Timor-Leste.
(more…)

Continue Reading

Polítika

Governu ho PN Hahú Halo Diskusaun Ba Proposta Lei Rejime Juridikú no Pratiká Arte-Marsiál

Published

on

By

Hatutan.com, (05 Marsu  2026), Díli-Governu liu husi Ministériu Juventude, Desportu, Arte  no Kultura (MJDAC) ho Ministériu Interiór  (MI), Kinta (05/03/2026), hahú halo audiénsia ho Komisaun G Parlamentu Nasionál ne’ebé trata Asuntu Edukasaun, Joventude no Sidadania, hodi halo diskusaun  kona-bá proposta Lei Nú.24/Vi (3) Rejime Juridiká no Pratiká Arte-Marsiál ne’ebé insiativa mai husi Governu hodi bele regulariza arte-marsiá di’ak liután iha futuru.

(more…)

Continue Reading

Trending