Connect with us

Polítika

CNE Presiza Oras 72 Atu Elabora Akta Apuramentu Nasionál

Published

on

Hatutan.com, (25 Marsu 2022), Díli—Comissăo Nacional de Eleições (CNE), iha Sesta 25 Marsu, tuku 14:00, konklui apuramentu nasionál ba votu nulu no reklamadu sira, ne’ebé rejista hosi sentru votasaun hotu iha territóriu nasionál.

Populasaun Suku Maubisse Vila forma ba vota iha eleisaun prezidensiál, 19 Marsu 2022. Foto/Hatutan.com

Prezidente CNE, José Agostinho da Costa Belo haktuir, depois de eleisaun iha 19 Marsu, kontajen halo kedan iha sentru votasaun, halo apuramentu iha nível munisípiu no rezultadu tomak tuir lei tenke lori mai iha CNE Nasionál hodi halo apuramentu nasionál.

Notisia iha Relasaun:CNE Konklui Apuramentu Votu Nulu no Reklamadu Hosi Aileu-Ainaro

Matéria ne’ebé importante atu halo iha apuramentu nasionál maka,  votu reklamadu ho nulu ne’ebé iha, hato’o mai CNE liuhosi plenária no komisáriu sira hamutuk ho tékniku sira hodi halo apuramentu nasionál.

Advertisement

Durante Apuramentu iha CNE nasionál, hosi votu sira ne’ebé nulu, depois halo verifikasaun ho intensivu, verifika ho di’ak, no rezultadu CNE hato’o mós ba iha fiskál sira partidu no kandidatu PR na’in-16 nian, kona-bá ida-idak nia votu ne’ebé sira merese.

Iha konfirmasaun ne’e hatudu katak, iha duni votu válidu balun ba kandidatu sira hosi sorteiu 1 to’o 16.

Alende ne’e, iha mós votu reklamadu sira hafoin CNE haree, balun mantein nafatin reklamadu no balun sai mós válidu.

“Tanba ne’e mak prosesu tomak ita hala’o tiha ona, oras 72 ne’ebé lei fó, ita kumpri no ohin ita termina ona. Tanba ne’e mak hato’o ba públiku katak ohin 25 Marsu ita termina apuramentu nasionál, no tuir lei sei iha oras 72 oras ba CNE nia komisáriu sira, hamutuk ho tékniku sira, elabora akta finál atu bele taka sai iha edifísiu CNE,” José Agostinho da Costa Belo hateten ba jornalista sira iha Sala Konferénsia Imprénsa CNE, Caicoli, Dili, Sesta (25/03/2022).

Bainhira akta sira ne’e CNE ne’e konklui ona, sei taka iha edifísiu CNE nian hodi bele fó mós tempu ba interesante sira, liu-liu parte ekipa sira fiskais partidu poltiku ka kandidatu sira na’in-16, karik halo reklamasaun ruma kona-bá prosesu tomak ne’ebé la’o, sira iha dalan atu hato’o mos reklamasaun.

Advertisement

Bainhira la akontese reklamasaun ruma, CNE sei submete ofisialmente ba Tribunál de Rekursu, ba rezultadu ne’ebé iha.

Rezultadu Apuramentu Nasionál ne’e, inklui de’it sentru votasaun sira iha territóriu nasionál ho Austrália. Koan-bá Portugál, Korea, Inglaterra ho Irlándia seidauk halo apuramentu tanba tempu legál ne’e ultrapasa tiha ona.

“Sasán sira ne’e, seidauk mai to’o iha Timor, ne’ebé tempu legál liu ona, ami halo to’o de’it iha ne’e. Ne’ebé, karik rezultadu sira ne’e fó mai, rezultadu ne’ebé sei sai, ami apura de’it rezultadu sentru votasaun no akta orijinál sira ne’ebé lori mai, ida ne’e mak sei halo, ne’e para públiku bele komprende no hatene ida ne’e no prosesu sira tuir mai,” nia hateten.

Hatán kona-bá durante halo Apuramentu Nasionál ne’e, totál votu nulu ho Reklamadu hira mak sai fali Válidu, José Belo hateten, prosesu hotu ne’ebé sira halo la’o ho transparante, no númeru votu hira mak sai fali válidu, sira rejistadu.

Númeru ne’e CNE labele fó sai lai tanba sira sei elabora akta ho durasaun tempu oras 72 tán. Hafoin termina, CNE sei halo konferénsia imprénsa ikus liu, hosi rezultadu ne’ebé kompletu.

Advertisement

CNE mós sei hala’o plenária, entre komisáriu sira hodi aprova kona-bá rezultadu Apuramentu Nasionál ne’ebé sira halo.

Depois plenária ne’e sei fó sai totál votu nulu no reklmadu hira mak sai fali votu álidu, hodi atribui ka aumenta tán ba kada kandidatu.

Segunda Volta Hein Desizaun TR

Tuir kalendáriu eleisaun prezidensiál ne’ebé antes ne’e STAE fó sai katak, eleisaun ba segunda volta sei akontese iha 19 Abríl 2022, maibé iha 02 to’o 16 Abríl antes, kandidatu PR sira  ne’ebé atu hakat ba eleisaun segunda volta, sei halo uluk kampaña eleitorál.

CNE adianta katak, tempu ba kalendáriu tuir mai depende mós rezultadu validasaun hosi Tribunál Rekursu (TR). Bainhira mak fó sai rezultadu, maka iha tempu ne’ebá kedan CNE tenke aprova mós buletin de votu ne’ebé mak aprezenta.

Advertisement

Nune’e, sura hosi data ne’ebé TR anunsia tuir kalkulasaun ne’e, eleisaun bele akontese iha 18 Abril, no bele mós 19 Abril.

Tanba ne’e, CNE hamutuk ho STAE mós sei estuda hela, posibilidade haree mós ba lei, kestaun legál ne’ebé mak iha ona.

“Tanba ne’e, ita labele dehan 19, sé Tribunál fó sai rezultadu validasaun ne’e sá data. Antes liu, ita bele sura mós dia 01 Abríl bele kampaña. Ne’ebé, ita seidauk hatene maibé rezultadu ita hein took, sé ba Segunda Volta ka, la’e. Depende rezultadu ne’ebé sai,” José Belo subliña.

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending