Connect with us

Polítika

TMR ho PLP Promete Harii Uma 2000 iha Hera no Muda UNTL bá Aileu

Published

on

Hatutan.com, (17 Maiu 2023), Díli-Prezidente Partidu Libertasaun Populár (PLP), Taúr Matan Ruak , atuál Primeiru-Ministru VIII Governu Konstitusionál promete bainhira manán iha Eleisaun Parlamentár, hodi bá kaer Governu, sei harii uma unidade 2000 iha Suku Hera, Postu Administrativu Kristu Rei, no ukun-na’in ka membru órgaun soberanu sira  muda bá hela iha Postu Administrativu Metinaro, Munisípiu Díli.

Lee Mós : PLP Ukun Hakarak Diversifika Ekonomia

Prezidente PLP, Taur Matan Ruak. Foto/Joaquim Coutinho

Iha ámbitu kampaña PLP nian iha Tasi-Tolu, Kuarta (17/05/2023),   Taur Matan Ruak hateten Governu ne’ebé karik PLP lidera prepara uma unidade 2000  no daudaun ne’e banku mundial, halo hela estudu bá planu ida-ne’e iha Hera.

“Populasaun sira iha Ai-tarak laran, oras ida sei muda hotu bá iha Hera. Primeiru ministru, parlamentu, membru governu sira muda hotu bá iha Metinaro,” Jenerál Reformadu ne’e haktuir.

Advertisement

Durante militante ho simpatizante sira-nia futar oin, Taur Matan Ruak mós promete harii mós uma unidade 4000 to’o 5000 iha Tasi-Tolu hodi oferese bá populasaun sira hela.

“Populasaun sira iha Tasi-Tolu ne’e, ita sei halo uma 4000 ka 5000 para sira hela. Fatin ida ne’e, ita tenke husik. Tanba ne’e, ita iha programa ida, projetu ida ho Pelican Paradise,” Taur promete.

Maibé, sé família sira ne’ebé mak hakarak fila bá sira-nia munisipiu oríjen, estadu ajuda nia, halo nia uma iha ne’ebá.

“Sé imi hakarak fila-fali. La gusur ida, ajuda halo uma iha nia munisípiu ka iha imi nia knua rasik para  muda bá,” Taúr Matan Ruak tenik.

Rekualifika Sídade Díli

Advertisement

Prezidente PLP, Taúr Matan Ruak hateten, programa mai oin, bainhira PLP manán iha eleisaun tinan ne’e, sei halo rekualifikasaun bá sídade Díli, katak sei hadi’a fila-fali imájen kapitál nasaun ne’e nian tanba durante ne’e ‘la’o sabraut loos’.

“Ha’u ko’alia fali iha ne’e bá oin, sé karik ita ukun, ita halo saida? Primeiru, ha’u hakarak, ita sira ne’e, hela hotu iha Díli, ha’u hakarak ko’alia uluk programa ida kona-bá rekualifikasaun Díli. Oinsá mak halo Díli sidade ida furak, no la’ós hanesan ida agora, fo’er, ema tuur arbiru, ita na’in de’it mós la apresia ita-nia sidade, sá tán malae sira. Entaun, iha rekualifikasaun, governu iha planu,” Taur Matan Ruak hateten tán.

Atu rekualifika kapitál Díli, tuir Taur Matan Ruak, planu primeiru ne’ebé governasaun tuir mai sei halo, lori sira iha Díli, liu-liu Universidade Nasional Nasionál Timor-Lorosa’e (UNTL) muda hotu bá iha Sidade Universitáriu iha Munisípiu Aileu.

“Aban-bainrua UNTL  laiha Díli ona, iha Aileu. Maibé, iha Aileu, nia sei iha fatin bá imi eskola. Iha fatin profesór sira hetan, hela, iha fatin para alunu sira hela. La hela iha kost (uma-aluga) hanesan agora  imi eskola. Fatin de’it, imi sees aan atu estuda laiha. Privásidade laiha, halo nusá mak imi matenek, sé imi fila-fali bá uma, laiha fatin bá imi atu estuda?,” Taur promete.

La to’o de’it iha ne’e, iha Governasaun PLP nian tuir mai, sei muda hotu universidade priváda sira bá munisípiu, tuir planu dezenvolvimentu tolu ne’ebé governu trasa.

Advertisement

Sidade tolu ne’ebé governu hakarak dezenvolve, ida maka, Baucau, Same ho Batugade. Iha Batugade ne’e sei sai sidade Maliana foun iha, Viqueque ho Lospalos ne’e nu’udár Munisípiu.

“PLP nia programa oinsá? Universidade privádu ne’ebé hakarak lori universidade bá fatin tolu ne’e, Baucau, Same ho Batugade, ita sei apoiu sira, sira hetan kréditu iha banku, mais jurus laiha. Sira selu fali de’it osan inan,” Taur Matan Ruak esplika.

Mais, iha kritériu ida ne’ebé universidade sira tenke kumpre, maka  Ida, sala de aula (sala bá hanorin nian), bibliotéka, laboratóriu, uma bá estudante sira hela, uma bá profesór sira hela, kompletu, sira selu fali de’it osan inan, osan funan, estadu mak selu.

Iha Eleisaun Parlamentár 2017, iha Munisípiu Díli, PLP hetan totál votu hamutuk 15,000. Iha nivel nasionál tomak ho totál votu  60,000. Votu sira ne’e, fó bá PLP, hetan kadeira 8 iha Parlamentu Nasionál (PN) períodu 2017-2022.

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Polítika

Iha informasaun, Xanana sei “tula-liman” ba Ramos-Horta rekandidata ba PR 2027-2032

Published

on

By

Hatutan.com, (08 Outubru 2026), Díli—Eleisaun Prezidensiál Timor-Leste  periódu 2027-2032 besik daudaun ona. Iha ona kandidatu lubuk ida mak hala’o sira-nia movimentu atu hanesan mini kampaña hodi prepara aan ba enfrenta eleisaun prezidénsial ne’ebé sei hala’o entre fulan-Marsu tinan 2027. 

(more…)

Continue Reading

Polítika

Governu submete proposta OJE 2027 billaun 2.5 USD ba Parlamentu Nasionál

Published

on

By

Reportajen: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading
Advertisement

Trending