Justisa & Krime
Eviksaun, PDHJ Konsidera Aprosimasaun SEATOU Sees Hosi Prinsípiu Direitus Umanus
Published
2 years agoon

Hatutan.com, (19 Abríl 2024), Díli—Provedoria Direitus Humanus no Justisa (PDHJ), lamenta no konsidera aprosimasaun ne’ebé Governu halo liu hosi Sekretáriu Estadu Asuntu Toponímia no Organizasaun Urbana (SEATOU), Germano Santa Brites Dias hasoru komunidade iha Díli, sees hosi prinsípiu direitus umanus ninian.

Sekretáriu Estadu Asuntu Toponímia no Organizasaun Urbana (SEATOU), Germano Santa Brites Dias, halo eviksaun bá okupante rai Estadu iha merkadu Sengol Bidau,Díli, (18/04/2024) Foto: Tomé da Silva.
Lamentasaun ne’e espresso hosi Provedór Virgílio da Silva Guterres “Lamukan” akompaña hosi Provedór Adjuntu Boa Governasaun, Rigoberto Monteiro no Provedora Adjunta, Maria Marilia X. C. de O. da Costa liu hosi konferénsia imprensa hamutuk ho komunidade afetadu eviksaun Aitarak-laran, iha Sala Biblioteka PDHJ, Caicoli, Sesta (19/04/2024).
Objetivu prinsipál hosi komferénsia imprensa ida-ne’e, atu hato’o provedór nia preokupasaun bá situasaun ne’ebé akontese hasoru komunidade iha Dili laran, provedór observa aprosimasaun ne’ebé Governu halo ho objetivu atu halo ordenamentu ba kapitál Timor ninian.
Provedór hateten, hanesan entidade Estadu ninian apoia kualkér inisiativa Estadu atu halo ordenamentu teritoriál sidade no ba fatin ne’ebé sai prioridade Estadu no sai fatin públiku, ne’e provedór fó apoiu tomak.
“Maibé ho observasaun provedór haree hanesan iha área sengol, no ikus liu iha Aitarak-laran, iha nessesidade provedór atu fó-sai ba públiku buat balun sai preokupasaun tebes. Primeiru kualkér prosesu despezu tenke halo ho prinsipiu respeitu ba direitus humanus, oinsa trata ema ho dignidade no dignu,” nia hateten.

Provedór PDHJ, Virgílio da Silva Guterres “Lamukan” akompaña hosi Provedór Adjuntu Boa Governasaun, Rigoberto Monteiro no Provedora Adjunta, Maria Marilia X. C. de O. da Costa realiza konferénsia imprensa hamutuk ho komunidade afetadu eviksaun Aitarak-laran, iha Sala Biblioteka PDHJ, Caicoli, Sesta (19/04/2024). Foto: PDHJ.
PDHJ konsidera Repúblika Demokrátiku Timor-Leste (RDTL) hanesan Estadu direitu demokrátiku ida ne’e implika katak, kualkér aprosimasaun polítika ne’ebé governante sira halo hasoru povu tenke respeita prinsipiu direitu umanus.
“Aprosimasaun membru Governu sira, aparellu estadu ni’an ba ita nia povu tenke afirma prinsipu ida ne’e. Labele halo ema rai seluk haree ita sai munafik, proklama’an estado de direitu demokrátiku maibé ita uza aprosimasaun autoritáriu, la respeita ita nia povu,” Provedor hateten.
PDHJ la kestiona kona-bá komunidade sira loos ka sala, ne’e kestaun seluk, PDHJ nia intervensaun atu hateten povu sira iha Sengol, Aitarak-laran merese hetan tratamentu ne’ebé dignu hosi kualkér governante.
“Iha eleisaun ita lori fos, supermie, lori osan ba hamaus povu atu hili ita. Depois ita ukun ita la respeita fali sira, ne’e falta de respeitu, ita la kestiona povu ne’e viola regra ne’e laiha, kriminozu sira kuandu ita kaer hatama kadeia ita sei fó han no respeita sira sa tán populasan,” nia kestiona.
PDHJ haree entidade sira ne’ebé Estadu harii atu proteze direitus humanus, apela ba governante hosi ministériu relevante atu tau atensaun ida-ne’e, respeita povu nia dignidade humana, trata sira hanesan ema, bá ko’alia ho sira didi’ak hanesan uluk politíka sira ba ko’alia no hamaus iha eleisaun, la’ós ukun tiha ba trata sira hanesan ema laiha dignidade.
Aproveita oportunidade ida ne’e atu fo hatene ba autoridade sira, xefe suku parte Aitarak-Laran iha ne’e, Prezidente autoridade munisipiu Dili, Ministeriu relavante, Administradór Postu atu iha tempu badak hamutuk ko’alia garante apoiamentu ne’ebé dignu ba komunidade sira iha Aitarak-Laran familia ruanulu resin ida (21), tanba agora sira laiha fatin atu hela, informasaun hateten katak iha konkordánsia komunidade ho Governu, maibé atu hateten katak osan ne’ebé simu ne’e la nakfila derrepenti bá tenda, uma hodi ema hela presiza tempu naruk, ida-ne’e maka objetivu prinsipál hato’o iha konferénsia imprensa ida ne’e.
Provedór mos sei halo komunikasaun ho Komandu Jerál F-FDTL, atu husu baze legál ruma involmentu militár ninian iha prosesu despeizu administrativu, sei haree parte legál atu husu sei iha dekretu ruma hosi Prezidente Repúblika hanesan komandante supremu das Falintil atu fó autorizasaun bá militár atu tun halo despeza administrativu hasoru populasaun.
Horseik, estudante no joven balun mai to’o iha ne’e hato’o lamentasaun ida ne’e mai provedór, liu-liu atu halo intervensaun oinsa atu akui familía 21 ne’ebé lakon sira nia fatin iha ne’eba.
“Ami sei buka hatene se aplikasaun lei ne’e, lei ida ne’ebe, husi maluk legal sira lei ida 2003 numeru 33 altera iha 2008 ne’e kona-ba espasu fatin nian, agora aitarak-laran la’os la tama iha espasu públiku, mais ida ne’e informasaun ne’ebé provedór rona fo hatene ona ba parte legal atu haree ida ne’e,” nia dehan.
Provedór mós fó hanoin katak, hanesan Primeiru Ministru (PM) Kay Rala Xanana Gusmão hateten iha tinan barak liu bá molok atu sobu halo uluk fatin bá sira, agora maun Xanana mak Primeiru Ministru konsistente afirma ida-ne’e halo uluk fatin dignu mak lori sira bá.
Iha fatin hanesan, Portavos, Adão do Carmo de Jesus hateten, komunidade afetadu eviksaun bá estrada Ministeiru Finansas ba Palasio Prezidensial Aitarak-Laran, suku Kampu Alor, Posto Administrativu dom Aleixu, Munisípiu Dili prontu atu koopera hodi hadi’a dezenvolvimentu sidade Dili nian maibé, presiza trata sira ho dignu.
Tuir deklarasaun hosi Portavos katak, komunidade afetadu sira iha Aitarak-Laran seidauk hetan indeminizasaun hosi Estadu tanba foin mak haruka sira bá loke hela konta bankária maibé, bainhira komunidade sira forma hela iha banku hodi loke konta bankária sira nia uma hetan sobu ona hosi ekipa SEATOU.
Jornalista: Zita Menezes
You may like
Justisa & Krime
Diretór Nasionál PCIC Dezmente Membru PCIC Utiliza Pistola Komete Violénsia Doméstika
Published
7 hours agoon
21/02/2026
Hatutan.com, (20 Fevereiru 2026),Díli—Diretór Nasionál Polísia Siéntifiku Iinvestigasaun Kriminál (PCIC-sigla portugés), Vicente Fernandes e Brito, dezemente no konsidera bosok kona-bá kazu membru PCIC inisiál OdCA ho diviza investigadór utiliza pistola halo violénsia doméstika hasoru nia ferik-oan ho inisiál DX.
Justisa & Krime
PCIC Finaliza Ona Ezame Ba Objetu Sira iha Kazu Dirijente Timor GAP, E.P Nian
Published
18 hours agoon
20/02/2026
Hatutan.com, (20 Fevereiru 2026) Díli– Polísia Sientífiku Ivestigasaun Kriminál (PCIC-sigla portugés) finaliza ona ezame bá objetu sira husi Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC) ne’ebé rekolla iha buska no apreensaun ba dirijente Timor GAP,E.P ho inisiál AC nia rezidénsia.
Justisa & Krime
CAC Hahú Averiguasaun Bá Kazu Rekrutamentu Kadete PNTL
Published
19 hours agoon
20/02/2026
Hatutan.com, (20 Fevereiru 2026), Díli– Komisaun Anti-Korrusaun (CAC-sigla Portugés) hahú halo averiguasaun bá kazu rekrutamentu kadete foun Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) .

Diretór Nasionál PCIC Dezmente Membru PCIC Utiliza Pistola Komete Violénsia Doméstika

PCIC Finaliza Ona Ezame Ba Objetu Sira iha Kazu Dirijente Timor GAP, E.P Nian

PNTL Halo Buska no Apreensaun Ba Xinés Na’in-18 iha Fomento I

CAC Hahú Averiguasaun Bá Kazu Rekrutamentu Kadete PNTL

Ema ho Podér Polítiku Proteze no Fó Kondisaun Ba Fujitivu Kalumban Mali iha Timor-Leste

DIT Hahú Introdús ba Estudante Sira Kona bá Seguransa ba Dadus Importante

IGJ Legaliza Corais Timor bá Atividade Futu-Manu

STOP PRESS: Ministru Nino Pereira Konsumu Dose Kontamina ho Frasku Halo Nanál Kanek no Ran

Indonesia dan Timor-Leste Perkuat Kerjasama Ekonomi, Sosial Budaya, dan Pariwisata

Governu Indika BTK Hadi’a Trotoár Naksobu iha Área Bebora

Asesu Gratuita HATUTAN.com

Hafoin Ferias Judisiáriu PGR Sei Ko’alia Kazu Set-top Box RTTL,E.P

Xefe Estadu TL Kondekora Militár Korea Súl Ne’ebé Mate iha Oé-Cusse

PCIC Detein MG Lori Osan Falsu Hosi Inglaterra

PR Simu Karta Kredensial Husi Embaixadór Brunei Darussalam ho Reinu España
Trending
Nasionál1 week agoGovernu Rekoñese Irregularidade iha Rekrutamentu Kadete PNTL
Dili1 week agoPolísia Sei Regula Motór Sira Estasiona iha Trotoár Área Palásiu Governu
Polítika1 week agoPrezidente Komisaun B Konsidera Média Mak Inventa Iregularidade iha Rekrutamentu PNTL
Saúde1 week agoMinistra Élia Amaral Dezmente Komisaun Rekrutamentu PNTL Ne’ebé Dehan Reajente Laiha
Nasionál2 days agoPM Xanana Husu Tribunál ho MP Arkiva Keixa Kazu Junta Militár Myanmar
Opiniaun2 days agoTimor-Leste Sai Uma Na’in Simeira ASEAN 2029 no Lisaun balun hosi Malázia
Nasionál1 week agoÍndise Persesaun Korrupsaun 2025, Timor-Leste iha Klasifikasaun 73 Husi Nasaun 180
Justisa & Krime1 week agoEstradisaun Fujitvu Kalumban Mali Depende Desizaun PGR










