Hatatan.com, (05 Setembru 2025), Díli– Komisáriu Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC-sigla portugés),  Rui Pereira dos Santos, Sesta (05/09/2025), konfirma seidauk iha rezultadu averiguasaun  kona-bá prosesu konkursu públiku ka tenderizasaun ba manutensaun Ró Berlin Nakroma ho kustu $786,000.00 ne’ebé aprezenta husi Autoridade Portuáriu Timor-Leste, Institutu Públiku (APORTIL,I.P).

Lee Mós: CAC Analizé Hela Dokumentu Konkursu Públiku Manuntensaun Ró Berlin Nakroma ho Kustu $786,000.00

Komisáriu CAC, Rui Pereira dos Santos. Foto/Dok

Prosesu Averiguasaun husi parte CAC  nian ba dokumentu ne’ebé aprezenta husi APORTIL,I.P hahú  ona iha fulan-Juñu  maibé to’o agora seidauk iha rezultadu.

“Ami nia rezultadu seidauk iha. Ita-boot  (Jornalista Hatutan.com) fila lai,  iha ona rezultadu averiguasaun maka ami kontaktu ita boot mai,”  Komisáriu CAC, Rui Parreira do Santos hateten bá  Hatutan.com iha edifisiu CAC, Faról, Díli

Iha entrevista ida ho Hatutun.com,  liuhosi  telefonika, Segunda   14 fulan-Jullu 2025, Diretór Investigasaun Kriminál CAC, José Verdial,   hateten, parte  APORTIL, I.P submete ona dokumentu hotu prosesu konkursu públiku ka tenderizasaun ba manutensaun Ró Berlin Nakroma nian, no  ekipa CAC nian sei avalia no halo daudaun análize ba dokumentu sira-ne’e.

José Verdial hateten parte CAC sei lee dokumentu sira-ne’e ho kuidadu oinsá  atu deteta buat ruma, nune’e ekipa investigador foin  avalia hela dokumentu sira ne’e para depois halo  anazlizé molok halo  konluzaun ruma.

Diretór Investigasaun CAC ne’e dehan, tanba iha ona  prosesu averiguasan, relasiona ho preokupasaun no lamentasaun públiku, maka CAC halibur ona dokumentu hodi halo análize hodi bele foti konkluzaun ruma.

Fó hanoin  fila fali katak Prezidente Autoridade Portuáriu Timor-Leste, Institutu Públiku (APORTIL,I.P), José de Oliveira Leão, Tersa 24 fulan-Juñu 2025, informa nia parte submete hotu ona dokumentu tenderizasaun kona-bá manutensaun Ró Berlin Nakroma ho kustu US$786,000.00 ba Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC, sigla portugés).

“Auditoriu interna lao tiha ona, ha’u hakarak hateten ba públiku,  ami rasik haruka domumentu ba hotu ona CAC kona-bá prosesu tenderizsaun ba Ró Berlin Nakroma. Ami hein CAC halo nia servisu  no tempu  CAC presiza bolu ami prontu ba hatan iha CAC,” José de Oliveira Leão hateten.

Nia esklarese katak manutensaun Ró Berlin Nakroma ho total kustu manutensaun US$786,000.00 la’ós ba Ró Berlin Nakroma de’it, maibé inklui spare part Ró Ramelau.

“Ha’u klarifika kustu manutensaun US$786,000.00 ne’e la’ós ba manutensaun de’it, maibe tama mós  spare part Ró Ramelau no Ró Nakroma nian  tama hotu iha orsamentu ida-ne’e. Ne’e mak públiku seidauk hatene,” José Leão hateten.

Prezidente APORTIL esplika  kona-bá manutensaun Ró ba tinan ida ne’e ho tinan sira liubá ne’e, sira mai iha APORTIL iha tinan kotuk  fulan-Abril no fulan-Maiu Ró para Novembru mak sira foin haruka Ró sai ba tanba problema ida iha mákina parte loos bee tama ona iha mákina nia laran Ró para labele halai ida-ne’e mak sira halo fali jestaun hodi haruka fali ba Doka iha Indonézia.

“Ami konsellu foun, ami la hanoin atu fahe item-rua (2) ne’e ba kompaña-rua (2), maibé item ne’e ba kompaña ida de’it ne’e mak nia sai presu total husi manutensaun Ró ne’e loloos ne’e nia sai US$720,000.00 de’it, maibé ami mós hatama tan ba iha sertifikasaun nian, ba iha Eskritóriu Klasifikasaun Indonézia nian  (BKI/ Biro Klasifikasi Indonesia), ba iha  survey, ba stataory ho mós kustu ba DNTM ne’e mak sai total US$786,000.00,” nia tenik.

“Ha’u hakarak esplika tan ha’u iha dokumentu rua  ne’e mak ami tau hamutuk sai ba ida, klaru ema la bele nota hanesan ami halo tanba uluk sira halo fahe tiha ba  rua (2) ema hatene mak ko’alia ida kiik de’it, maibé buat ne’e sira fahe tiha ba rua (2) maibé ha’u ho ha’u nia konsellu foun ami lakhoi fahe,” José Leão afirma tan.

Prezidente APORTIL,I.P ne’e afirma sira tau item ne’e ida de’it ba loos kompañai ida atende servisu ida ne’e  mak total iha ne’e, iha dadus  item primeiru ba iha manutensaun nian Grand Total of scope of works for Shipyard (A) US$359,370.00, iha fali segundu Grand Total of scope of work for Outsources (B) US$360,712.40, husi rua ne’e mak  tau hamutuk US$720,082.40 seidauk inklui  kustu sira seluk tama tan ne’e mak nia total ba US$786,000.00.

Prezidente APORTIL esplika kompaña PT. Dewa Ruci Agung mak manan na’in ba projetu manutensaun Ró Berlin Nakroma, maibe kompaña PT. Dewa Ruci Agung ba asina  akordu fali ho kompaña lokal sira iha ne’e la’ós problema ho APORTIL nian.

Jornalista: Marcelino Tomae