Connect with us

Edukasaun

KIESPTL Hala’o Audiénsia ho Horta-Xanana

Published

on

Hatutan.com, (12 Abríl 2022), Díli—Premiadu Nobel da Pás, José Manuel Ramos Horta hamutuk ho líder nasionál Kay Rala Xanana Gusmão hala’o audiénsia ho líder prinsipál hosi universidade no institutu privadu sira hamutuk 16 ne’ebé halibur an iha Klibur Instituisaun Ensinu Superiór Privadu Timor-Leste (KIESPTL),  hodi ko’alia kona-bá dezafiu ne’ebé seitór edukasaun enfrenta.

Líder prinsipál hosi universidade no institutu privadu sira hamutuk 16 ne’ebé halibur an iha Klibur Instituisaun Ensinu Superiór Privadu Timor-Leste (KIESPTL), hala’o audiénsia ho Premiadu Nobel da Pás, José Manuel Ramos Horta hamutuk ho líder nasionál Kay Rala Xanana Gusmão, iha Otél JL Villa Tersa (12/04/2022). Foto/Hatutan.com.

Hafoin audiénsia iha Otél JL Villa Tersa (12/04/2022), Horta hateten seitór edukasaun atu la’o ba oin, universidade privadu sira iha papél  importante no presiza tebes entidade hotu-hotu nia kontribuisaun liuliu Estadu mós hola papél ida importante, liu hosi intervensaun Xefe Estadu oinsá fó hanoin ba Governu atu halo investimentu ida boot.

Notisia iha Relasaun:OJE 2022, CONECTIL Hetan $900.000 ba Elaborasaun Kurríkulu Edukasaun Katólika

“Hadi’a kualidade edukasaun iha Timor Leste hahú hosi ensinu pré-primária to’o iha nível universidade. Ida-ne’e ema hotu-hotu nia papél no entidade hotu-hotu iha obrigasaun atu tau-matan ba problema edukasaun iha Timor Leste,” José Ramos Horta hateten.

Advertisement

Premiadu nobel da pás ne’e hateten, enkontru ida-ne’e laiha relasaun ho nia kandidatura, maibé bainhira eleitu ba Prezidente Repúblika sei tau duni prioridade ba seitór edukasaun iha Timor Leste hodi prepara futuru jerasaun foun ba ukun nasaun ne’e.

Nune’e mós Reitór Institute of Bussines (IOB), Pedro Ximenes hateten durante diskusaun aberta ne’e, líder karismátiku Kay Rala Xanana Gusmão no premiadu nobel da pás, José Ramos Horta preokupa duni ho kualidade edukasaun iha Timor Leste.

“Tanba ne’e maka universidade no institutu privadu sira hamutuk ho Governu no Estadu tenke investe makás iha setór edukasaun,” Pedro Ximenes hateten.

Iha enkontru ne’e mós ko’alia kona-bá dezafiu no oportunidade sira iha seitór edukasaun, esforsu saida mak governu no seitór privadu liuliu intituisaun privadu sira sei halo hodi kontribui ba reforsa no hadi’a kualidade edukasaun iha ensinu superiór privadu sira iha Timor Leste.

Líder prinsipál hosi universidade no institutu privadu sira hamutuk 16 ne’ebé halibur an iha Klibur Instituisaun Ensinu Superiór Privadu Timor-Leste (KIESPTL), hala’o audiénsia ho Premiadu Nobel da Pás, José Manuel Ramos Horta hamutuk ho líder nasionál Kay Rala Xanana Gusmão, iha Otél JL Villa Tersa (12/04/2022). Foto/Hatutan.com.

Klibur mós fó hanoin ba lider na’in-rua atu bainhira iha tempu oin mai presiza tau atensaun másimu ba seitór edukasaun liu hosi investimentu ne’ebé Estadu no governu tenke halo liu hosi Orsamentu Jerál Estadu (OJE).

“Alokasaun orsamentu ba seitór edukasaun minimu tebes. Se ita ko’alia kona-bá kualidade maibé governu liu hosi OJE la investe, ida-ne’e problema boot,” nia hateten.

Advertisement

Enkontru ne’e laiha relasaun ho kandidatu Prezidente Repúblika, José Ramos Horta nia kandidatura maibé klibur agradese tanba líder na’in-rua iha domin ba rai ne’e no iha hanoin di’ak atu tulun no reforsa seitór edukasaun iha Timor Leste liu hosi diskusaun.

“Ami laiha intensaun atu politiza ami nia instituisaun maibé ami nakloke ba lider hotu-hotu no sei apoiu líder ida ne’ebé de’it mak iha hanoin di’ak ba nasaun ne’e,” nia salienta.

Marka prezensa iha sorumutu ne’e reitór sira hosi universidade no institutu privadu sira hanesan, Díli Institut of Tecnology, Institut Of Bussines, Universidade Oriental Timor Lorosa’e, Universidade Dili, Universidade da Paz, Institutu Superior de Filosofia e Teologia Dom Jaime Garcia Goulart Fatumeta, Universidade Katólika Timorense (UCT), Institutu Ciênsia Saúde (ICS),  Institutu Superior Cristal (ISC), Institutu Profesional de Canossa (IPDC), Institutu S. João de Brito, João Saldanha University, Institutu Filosofia Francisco de Salles no instituisaun seluk ne’ebé hamahan an iha KIESPTL.

Jornalista: Vito Salvadór

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Edukasaun

Governu promove prevensaun moras la hada’et ba estudante ho manorin sira

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Edukasaun

Segunda, Timor-Leste hala’o ezame nasionál ba estudante finalista nivel sekundáriu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes 

(more…)

Continue Reading

Edukasaun

Kobransa Ilegál iha UNTL, Komisaun Instrusaun InvestigaDosente Na’in Rua

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubru 2026), Díli– Universidade Nasionál Timor-Lorosa’e (UNTL), liuhusi Komisaun Instrusaun, hala’o hela investigasaun ba dosente na’in rua iha Fakuldade Edukasaun no Humanidade, ne’ebé hetan alegasaun kona-ba kobransa ilegál ba estudante sira.

Pró-Reitor Asuntu Jurídiku, José Tomás Alves, ne’ebé nu’udar membru Komisaun Instrusaun, hatete katak kazu ne’e hahú bainhira estudante sira hato’o keixa ba estrutura kompetente iha UNTL. Depois, kazu ne’e refere ba Konsellu Disiplinár, ne’ebé kria Komisaun Instrusaun atu hala’o investigasaun.

José Tomás esplika katak Komisaun Instrusaun nomeia ona iha loron 17 Jullu 2026 no hahú servisu kedas. Tuir nia, suspensaun temporária ba dosente na’in rua ne’e importante atu evita interferénsia durante prosesu investigasaun no fó oportunidade ba estudante sira atu hato’o sira-nia deklarasaun ho liberdade.

“Nomeasaun husi Komisaun Instrusaun ne’e tun kedas iha loron 17 Jullu. Ami halo kedas servisu, tanba bainhira investigasaun la’o, profesór sira ne’e kontinua hala’o sira-nia atividade letiva, hanesan orientasaun no hanorin, ida-ne’e bele afeta estudante sira, tanba ne’e, Komisaun Instrusaun propoin ba Konsellu Disiplinár atu emite suspensaun ba dosente na’in rua,” José Tomás hatete iha Kampus Liceu, kuarta-feira, 14 Outubru 2026.

Advertisement

Nia hatutan, Konsellu Disiplinár emite karta suspensaun iha loron 8 Setembru 2026, ho prazu fulan ida, suspensaun ne’e atu para temporariamente atividade dosente sira ne’ebé hetan alegasaun viola sira-nia dever profisionál, no atu fasilita prosesu rona deklarasaun husi estudante sira.

“Karta suspensaun ne’e nia objetivu atu suspende temporariamente atividade profesór sira ne’ebé hetan alegasaun viola sira-nia dever, atu nune’e estudante sira bele ko’alia ho livre no fó oportunidade ba Komisaun Instrusaun atu rona sira-nia deklarasaun,” nia esplika.

Maski prazu suspensaun ne’e remata ona iha loron 8 Outubru 2026, ida-ne’e la signifika katak kazu ne’e rezolve ona. Tuir nia, prazu investigasaun bele estende se Komisaun Instrusaun konsidera katak kazu ne’e kompleksu no presiza tempu tan atu halibur evidénsia.

Nia hatete, komisaun sei kontinua rona testemuña no suspeitu sira, no halibur prova relevante sira atu bele konklui investigasaun ho kuidadu.

“Investigasaun ne’e sei kontinua, tanba ami presiza rona testemuña no suspeitu sira, no halibur prova sira. Hare’e ba komplesidade kazu ne’e, ami presiza tempu atu asegura katak prosesu investigasaun la’o ho di’ak,” nia afirma.

Advertisement

José Tomás hatete, depois Komisaun Instrusaun konklui relatóriu investigasaun, relatóriu ne’e sei submete ba autoridade kompetente iha UNTL, se hetan katak dosente sira viola duni sira-nia dever profisionál, Reitór sei foti desizaun tuir kompeténsia ne’ebé mak iha.

To’o agora, prosesu investigasaun sei kontinua, no alegasaun kona-ba kobransa ilegál ne’e sei presiza hetan konfirmasaun liuhusi rezultadu investigasaun.

Jornalista: Felix Fernandes

Advertisement
Continue Reading

Trending