Connect with us

Nasionál

Rede Nasionál Prevensaun Konflitu Tenke Komunga Interese Nasionál

Published

on

Hatutan.com, (23 Fevereiru 2022), Díli— Centro Nacional Chega.I.P, servisu hamutuk ho Diresaun Nasionál Prevensaun Konflitu Komunitária (DNPKK), organizasaun g7+ no sosiedade sivil Belun, organiza sorumutu ba re-ativa Rede Nasionál Prevensaun Konflitu (RNPK).

Sorumutu re-ativasaun Rede Nasionál Prevensaun Konflitu (RNPK). Foto/CNC.

Iha abertura, Diretór Jerál Sekretáriu Estadu Protesaun Sivil (SEPS), Ismael Babo husu ba ekipa Centro Nacional Chega.I.P, Diresaun Nasionál Prevensaun Konflitu Komunitária (DNPKK), organizasaun g7+ no Belun ne’ebé inisia hodi re-ativa Rede Nasionál Prevensaun Konflitu (RNPK) tenke komunga interese nasionál.

Tanba tinan 2022 no 2023 nu’udar tinan polítika. Povu Timor-Leste sei partisipa festa demokrasia iha eleisaun prezidensiál no eleisaun parlamentár.

RNPK tenke servisu hamutuk ho entidade relevantes, hases tia kór partidu, arte marsiais no étniku, tenke halo asaun prevensaun tanba ita hakarak iha rede ida profesionál no komunga interese nasionál garante paz no estabilidade.

Advertisement

“Rede ne’e importante tebes. Rede ne’e sai hanesan xave, sasukat ba estabilidade pais ida ne’e. iha esperensia tinan hirak liu ba rede ne’e ativu tebes, kontribui makas ba paz no estabilidade Timor-Leste,” Ismael hateten iha salaun konferénsia Centro Chega! Antigo Comarca Balide, Dili, Kuarta (23/02/2022).

Problema ne’ebé iha sai ema hotu nia responsabilidade, tenke servisu hamutuk tantu instituisaun governu no mós organizasaun sosiedade sivíl, atu alkansa objetivu ida de’it hodi garante paz no estabilidade.

“Importante liu maka ita halo koordenasaun ne’ebé kapas, komunikasaun ne’ebé di’ak iha metodolojia ida de’it ba prevensaun konflitu tanba prevensaun konflitu komunitária nasoens unidas mos tau proridade. Ita tenke muda estratejia hosi rezolusaun ba prevensaun signifika ita prevene duke kura,” Doretór Jerál ne’e informa.

Ismael lori Ministériu Interiór no Sekretáriu Estadu Protesaun Sivil nia naran hato’o agradese wa’in ba organizasaun g7+ tanba bele fahe esperiénsia Timor-Leste ba mundu internasionál.

Agradese ba Centro Chega! tanba fahe ona esperiénsia pasadu no kompleta malu ba prevensaun konflitu.

Advertisement

Iha fatin hanesan, Diretór Ezekutivu Centro Nacional Chega!I.P, Hugo Maria Fernandes hateten, rede ida ne’e sei hala’o papel importante tolu (3);

Ida, halo monitorizasaun nível komunidade saida mak akontese iha ne’ebá. Hosi monitoirzasaun ne’e mak sei hato’o ba Ministériu interiór liu hosi sekretriu estadu protesaun sivil liuliu medida saida mak atu foti.

Rua, halo estudu katak rede ne’e sei halo estudu poténsia  konflitu iha komunidade ne’e saida de’it. Exemplu konflitu entre arte marsiais, konflitu rai no konflitu fetosan no umane no Tolu halo asaun.

“Centro Chega! iha tinan kotuk ita halo rekonsiliasaun iha nivél komunidade entre funu maun alin ne’ebé uluk konflitu ba malu depois liu tiha tinan 47, sira dehan ami presiza tur hamutuk rezolve, ami prontu halo rekonsiliasaun. Ida ne’e mak ita halo,” Hugo Fernandes rekoñese.

Nune’e mós Sekretáriu Jerál g7+, Helder da Costa konsidera rede ida ne’e importante atu bele monitoriza konflitu sira ne’ebé akontese iha komunidade nia leet hodi buka hatene kauza hosi konflitu no foti medidas rezolve.

Advertisement

Tanba Timor-Leste nu’udár nasaun foun ida, naran ohin loron morin iha nível internasionál tanba hakuak paz, tanba ne’e, tenke hadomi paz hadomi trankuilidade hadomi dezenvolvimentu.

Partisipa enkontru ne’e, mai hosi entidades oioin hanesan PNTL, JPIC-OIPAS, CNJTL, SEJD, DNTP, MJM-TL, ARTE RITUAIS 77, PRADET, PSHT-TL, AJAR no estudante UNDIL hamutuk ema na’in 45.

Jornalista: Vito Salvadór  

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

FONGTIL Preokupa ‘Korruptór’ Kalumban Mali, Fujitivu Husi Indonézia Hetan Protesaun iha Timor-Leste

Published

on

By

Hatutan.com, (09 Marsu 2026), Díli– Forum Organizasaun Noun Governamentál Timor-Leste (FONGTIL)  preokupa situasaun ‘kurruptór’ Kalumban Mali sai hanesan fujitivu ka DPO (Daftar Pencarian Orang) Prokuradoria NTT ho Prokuradoria Jerál Repúblika Indonézia nian dezde tinan 2016 ne’ebé hetan protesaun iha Timor-Leste.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Ramos-Horta Alerta Prepara Kondisaun Hasoru Krize Ekonómia Globál

Published

on

By

Hatutan.com, (05 Marsu 2026), Díli–  Funu iha Médiu Oriente entre Amerika hamutuk ho Izraél hasoru Iraun sei afeta ekonomia global, tanba ne’e, Prezidente Repúblika, José Ramos Horta, alerta ona bá Govenrnu  prepara osan husi  fundu soberanu   hodi asegura importasaun ai-han no proteje povu, liu-liu sira ne’ebé kiak liu bainihra mosu  krize ho folin mdrkadu global ne’ebé aas no karun.

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Funu iha Médiu Oriente Nia Impaktu Bele Alastra Mai Timor-Leste

Published

on

By

Hatutan.com, (04 Marsu 2026), Díli-Ministru Petroleu no  Rekursu Minerál (MPRM), Francisco da Costa Monteiro, hateten funu iha Médiu Oriente to’o fulan oin nia  impaktu bele alastra mai Timor-Leste hodi fó influensia ba presu konbustivel,  mós impaktu maka’as ba iha ekonomia mundiál.

(more…)

Continue Reading

Trending