Polítika
Deskobre Estratéjia sira Kontribui bá Vitória CNRT iha Eleisaun 2022-2023
Published
3 years agoon

Hatutan.com, (04 Juñu 2023), Díli–Vitória partidu Conselho Nacional Reconstrução Timorense (CNRT) iha eleisaun parlamentár, 21 fulan-Maiu 2023, inkui fó apoiu determinasaun bá vitória Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta iha eleisaun prezidensiál 2022, bele dehan, la’ós prezente ne’ebé simu hosi bandeja de’it. Maibé, investimentu signifikativu iha tinan-rua liu nia laran, Xanana Gusmão halo no kompleta ho nia “aparellu” ka rekursu pertinente sira iha jestaun no kapasidade organizasaun/konsolidasaun partidu nian ne’ebé lidera hosi Francisco Kalbuadi Lay.
Lee Mós : Povu Fó Fiar Bá CNRT Tanba Hakarak Mudansa

Povu entosiazmu simu Prezidente CNRT, Kay Rala Xanana Gusmão ho Sekrétariu Jerál CNRT, Francisco Kalbuadi Lay iha ámbitu kampaña Partidu CNRT nian. Foto/Dok.Espesiál
Sekretáriu Jerál partidu CNRT, Francisco Kalbuadi Lay, ho sakrifisiu no dedikasaun tomak estrutura partidu CNRT nian hosi nivel aldeia, suku, postu, munisípiu to’o nivel nasionál, inklui grupu apoiante sira bá Xanana Gusmão halo servisu ida di’ak tebes ho estratéjia no badinas hodi manan no konvense vitória bá CNRT iha eleisaun rua tuituir malu; eleisaun prezidensiál 2022 ho eleisaun parlamentár 2023.
Ho figura Xanana nian hanesan lider karizmátiku, lider istóriku ka komandante em-xefe FALINTIL nia influensia boot tebes hodi konvense povu Timor-Leste tomak, hosi rai-ulun to’o rai-ikun, tasi feto to’o tasi-mane bá vitória CNRT nian.
Xanana nia influensia hatudu ona katak, bainhira nia ‘tula-liman’ bá kandidatu Prezidente Repúblika iha eleisaun sira iha istória Timor-Leste nian sempre “manan”. Hahú hosi eleisaun Prezidente Repúblika iha tinan 2007-2012, Ramos-Horta sai Prezidente Repúblika tanba Xanana nia “bensan”. Iha fali 2012-2017, Xanana tula-liman bá Taur Matan Ruak hodi sai Prezidente Repúblika, liuhosi kompetisaun boot iha eleisaun prezidensiál 2012.
Iha períodu kandidatu Prezidente Repúblika 2017-2022, Xanana ‘tula-liman’ bá Francisco Guterres “Lú Olo” hodi kompete iha eleisaun prezidensiál no ikus mai ho bensan Xanana nian ne’e lori duni Lú Olo bá sai Prezidente Repúblika.
Lee Mós : Rezultadu Final STAE: CNRT Hetan Kadeira 31 no FRETILIN Kadeira 19
Tebes! Lia-fuan klásiku hosi Bahasa Indonézia ne’ebé ema balun saran bá Xanana dehan, “Xanana Manusia Setengah Dewa” bá Timor-Leste. Buat ne’ebé nia hakarak halo bá povu no rai-ida ne’e sempre akontese tuir nia hakarak. Maske tenke ho sakrifísiu boot no servisu ne’ebé la’ós kaman.
Iha eleisaun parlamentár, 21 fulan-Maiu 2023, Xanana ho nia naran boot, aumenta tan ho servisu no sakrifisiu lubuk ida, ne’ebé sai hanesan matan, tilun no ibun bá povu sira durante iha situasaun difisil, liuliu iha pademia global Covid-19 aumenta tan ho situasaun kalamidade 04 fulan-Abríl 2021, halo povu ida-ne’e tau esperansa boot liubá Xanana no hakarak Xanana fila duni bá ukun hodi hadi’a rai ida-ne’e bá dalan progresu.

Prezidente CNRT, Kay Rala Xanana Gusmão konversa ho Sekrétariu Jerál CNRT, Francisco Kalbuadi Lay. Foto/Dok.Espesiál
Aktu eroiku no simplisidade bá toba kalan-tolu iha estrada laran resintu Sentru Saúde Vera-Cruz, Díli, hodi luta no ezije bá ukun na’in-sira atu entrega mate-isin Armindo Borges, ne’ebé mate ho Covid-19 iha fulan-Abríl 2021, kontribui maka’as bá povu nia determinasaun atu fó fiar liután bá Xanana.
Atividade karitativa sira Xanana halo hale’u territóriu nasionál, ne’ebé ema balun politiza hodi konsidera “soe rai-rahun bá povu nia matan” kontribui mós povu hodi depozita sira-nia konfiansa bá Kay Rala Xanana Gusmão.
Lee Mós : Taur Matan Ruak Parabeniza Povu Tomak Espesiál CNRT
Liu loron ida, dezastre naturál 04 Abríl 2021, Xanana ho nia ekipa ki’ik ida tuun direta bá lolo-liman bá povu bainhira povu terus, lori ai-han ka nesesidade báziku bá povu sira ne’ebé sofre liu dezastre ne’e, inklui hamutuk ho povu sira fase no hamoos povu nia uma ne’ebé bee tama-borus ho tahu-nurak, uza rekursu balun ne’ebé bele ajuda mós konventu sira madre sira-nian ne’ebé sofre hosi dezastre naturál ne’e.
“Umildade” Xanana nian ne’e halo povu simpatia tebes no lori povu saudades ho Xanana atu fila bá ukun. Hosi rezultadu sira servisu maka’as, hatene organiza no iha estratéjia forte hodi mobiliza simpatia povu nian ne’ebé hatudu hodi Xanana ho nia Sekretáriu Jerál Francisco Kalbuadi Lay, fó duni fuan di’ak bá Partidu CNRT ne’ebé iha eleisaun parlamentár 2017 hetan de’it kadeira 21 iha Parlamentu Nasionál ho persentajen votu 29, 46% no liuhosi eleisaun parlamentár 2023 haksoit maka’as hodi hetan kadeira 31 ho persentajen votu 41,62%.
Esforsu sira no determinasaun hosi lideransa estratéjiku partidu CNRT nian, Kay Rala Xanana Gusmão ho Francisco Kalbuadi Lay no sira seluk tan, fó rezultadu di’ak bá vitória CNRT nian no sai hanesan esperansa boot bá povu atu bele iha mudansa ukun hosi períodu 2023-2028.

Xanana rei Madre nia liman. Foto/dok.Espesiál
Liuhosi entrevista ida ho jornalista sira, foin lalais ne’e, iha Díli, Sekretáriu Jerál Partidu CNRT, Francisco Kalbuadi Lay hateten, votu konfiansa bá partidu CNRT iha eleisaun prezidensiál, 19 fulan-Marsu 2022 ho eleisaun parlamentár, 21 fulan-Maiu 2023, atu hatudu katak povu ne’e hakarak iha mudansa hafoin VIII Governu Konstitusionál nia mandatu la iha mudansa signifikativu bá povu nia moris di’ak no bá nasaun nia prosperidade.
Iha tinan-tolu ikus, 2019-2022, Timor-Leste enfrenta situasaun ida difisil tebes, Pandemia global Covid-19, dezastre natural 2021 mai tan funu Ukránia vs Rúsia, fó impaktu negativa bá dezenvolvimentu ekonomia no dezenvolvimentu nasionál.
Ho situasaun tolu ne’e, sai hanesan oportunidade di’ak bá lideransa estratéjiku na’in-rua iha CNRT, Kay Rala Xanana Gusmão ho Francisco Kalbuadi Lay, bá moris ho povu, serve povu ho domin liuhosi atividade karitativa sira no atividade produtivu balun ne’ebé ajuda tebes povu ida-ne’e hosi terus sira-ne’e.
“Povu ida-ne’e sente rasik Xanana ho CNRT nia domin boot bá sira no sira rasik halo reflesaun kona-bá Xanana nia kariñu bá povu. Maske Xanana ho CNRT la ukun, maibé bainhira povu halerik Xanana bá halerik ho sira, bainhira povu presiza, Xanana bá fó tulun sira,” Francisco Kalbuadi Lay haktuir.
Estratéjia seluk ne’ebé ajuda mós vitória CNRT iha eleisaun ne’e, maka maske manan tiha eleisaun Prezidensiál hodi lori Ramos-Horta bá Palásiu Prezidensiál, CNRT ho nia estrutura la tuur nonook hodi festeja, maibé fila-hikas tuun bá baze no bá povu hodi hala’o konsolidasaun hosi aldeia bá suku no hosi Postu Administrativu mai Munisípiu to’o nasionál.
Durante konsolidasaun ne’ebé lidera direta hosi Xanana Gusmão ho Francisco Kalbuadi Lay, durante fulan-sia (9) nia laran iha baze, povu sente tebes CNRT nia interese boot bá povu nia hakarak. Nune’e, povu tau fiar bá CNRT atu halo mudansa no povu hadomi tebes partidu CNRT ho Kay Rala Xanana Gusmão.

Sekretáriu Jerál partidu CNRT, Francisco Kalbuadi Lay
Investimentu ho domin no umildade bá povu ne’ebé Xanana Gusmão ho Francisco Kalbuadi Lay no partidu CNRT halo durante situasaun difisil sira, ikus mai, povu fó agradese liuhosi sira-nia votu 288,101 (41,62%) ekivale bá kadeira iha Parlamentu Nasionál 31.
Ukun tinan-lima bá oin, 2023-2028, iha Governu no iha Parlamentu Nasionál iha ona CNRT nia liman. Agora presiza de’it ezersísiu atu CNRT deside ukun mesak ho halo komunikasaun polítika ho partidu sira ne’ebé hetan asentu iha Parlamentu (FRETILIN, PD, KHUNTO, ho PLP) ho maneira insidénsia parlamentár ka halo koligasaun ho partidu ruma atu hamutuk bá hetan maioria parlamentár hodi asegura estabilidade Governativa depende bá Xanana no CNRT.
Jornalista : Vito Salvadór
You may like

Diskursu Sua Exselensia Vise-Primeiru Ministru no Ministru Koordenador ba Assuntu Ekonómiku, Ministru Turizmu no Ambiente, Francisco Kalbuadi Lay iha Konferensia Nivel Aas Kona-bá Post-Asesu OMK Timor-Leste

Vise-PM Francisco Kalbuadi Prontu Responsabiliza Delegasaun TL Bá Abu Dhabi

Governu Aprezenta Vizaun Estratéjika Hitu Kona-bá Pos-Adezaun Timor-Leste Bá OMK

Timor-Leste Sei Organiza Festivál Internasionál Foka bá Promosaun Arte-Kultura, Turizmu, Siénsia no Teknolojia

Vise Primeiru-Ministru Francisco Kalbuadi husu Funsionariu Kontratadu Konkore tuir Lei Funsaun Públiku

Indonesia Akan Bangun Jaringan Fiber Optik di Timor Leste
Polítika
Konsellu Ministru Aprová Projetu Rezolusaun Kona-Bá Konta Satélite Tasi Nian
Published
2 days agoon
20/02/2026
Hatutan.com, (20 Fevereiru 2026), Díli– Konsellu Ministru, Sesta (20/02/2026), aprová projetu rezolusaun Governu ne’ebé aprezenta hosi Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão kona-bá Konta Satélite Tasi nian.
Polítika
PM Xanana Sei Vizita Munisípiu Avalia Desentralizasaun Governu Lokál
Published
3 days agoon
19/02/2026
Hatutan.com, (19 Fevereiru 2026), Díli – Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, iha loron 24 Fevereiru to’o 18 Marsu 2026, hala’o vizita bá munisípiu sira hodi avalia implementasaun planu desentralizasaun governu lokál.
Polítika
Prezidente Komisaun B Konsidera Média Mak Inventa Iregularidade iha Rekrutamentu PNTL
Published
1 week agoon
13/02/2026
Hatutan.com, (13 Fevereiru 2026), Díli-Prezidente Komisaun B Parlamentu Nasionál (PN) ne’ebé trata Asuntu Negósiu Estranjeiru, Seguransa no Defeza, Domingos Augusto “Deker”, konsidera iregularidade iha rekrutamentu Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) ne’e média mak inventa sasán tun-sa’e tanba la bazeia ba faktu ka realidade.

Advogadu Ba Xinés Na’in-18 Lamenta Atuasaun Polísia Laiha Mandadu Tribunál

Diretór Nasionál PCIC Dezmente Membru PCIC Utiliza Pistola Komete Violénsia Doméstika

PCIC Finaliza Ona Ezame Ba Objetu Sira iha Kazu Dirijente Timor GAP, E.P Nian

PNTL Halo Buska no Apreensaun Ba Xinés Na’in-18 iha Fomento I

CAC Hahú Averiguasaun Bá Kazu Rekrutamentu Kadete PNTL

DIT Hahú Introdús ba Estudante Sira Kona bá Seguransa ba Dadus Importante

IGJ Legaliza Corais Timor bá Atividade Futu-Manu

STOP PRESS: Ministru Nino Pereira Konsumu Dose Kontamina ho Frasku Halo Nanál Kanek no Ran

Indonesia dan Timor-Leste Perkuat Kerjasama Ekonomi, Sosial Budaya, dan Pariwisata

Governu Indika BTK Hadi’a Trotoár Naksobu iha Área Bebora

Asesu Gratuita HATUTAN.com

Hafoin Ferias Judisiáriu PGR Sei Ko’alia Kazu Set-top Box RTTL,E.P

Xefe Estadu TL Kondekora Militár Korea Súl Ne’ebé Mate iha Oé-Cusse

PCIC Detein MG Lori Osan Falsu Hosi Inglaterra

PR Simu Karta Kredensial Husi Embaixadór Brunei Darussalam ho Reinu España
Trending
Polítika1 week agoPrezidente Komisaun B Konsidera Média Mak Inventa Iregularidade iha Rekrutamentu PNTL
Nasionál3 days agoPM Xanana Husu Tribunál ho MP Arkiva Keixa Kazu Junta Militár Myanmar
Opiniaun3 days agoTimor-Leste Sai Uma Na’in Simeira ASEAN 2029 no Lisaun balun hosi Malázia
Justisa & Krime2 days agoCAC Hahú Averiguasaun Bá Kazu Rekrutamentu Kadete PNTL
Divertimentu3 days agoKonten Kreatór Ary Bargon Dúvida ho SEKOMS-MTK Lori Google AdSense ho YouTube Mai Timor-Leste
Justisa & Krime1 week agoEstradisaun Fujitvu Kalumban Mali Depende Desizaun PGR
Dili6 days agoPNTL Sei Atua Minoridade Utiliza Motór Elétriku
Dili2 days agoPNTL Halo Buska no Apreensaun Ba Xinés Na’in-18 iha Fomento I












